آیا بانوی عمارت یک اثر تاریخی است؟

آیا بانوی عمارت یک اثر تاریخی است؟

نویسنده : سید مهدی حسینی

سریال «بانوی عمارت» این روزها حسابی روی بورس است و موفق شده تماشاگرانی از قشرهای مختلف را با رسانه ملی آشتی دهد. موفقیت بانوی عمارت هم مثل سایر آثار شاخص، با بحث‌های جانبی متعددی در فضای مجازی و حقیقی همراه شده است. از جمله اینکه آیا خارجی‌ها هم مثل ما با فیلم‌هایی که در بستر تاریخی روایت می‌شود بیشتر حال می‌کنند؟ رابطه بین فیلم‌های دینی و تاریخی چیست؟ و .... . خب بگذارید در این مطلب به این سوالات پاسخ دهیم.

ژانر تاریخی چیست؟
برای پاسخ به این پرسش‌ها اول باید ببینیم ژانر تاریخی چه تعریفی دارد. پژوهشگران سینما فیلم‌هایی را در قالب ژانر تاریخی دسته‌بندی می‌کنند که یا موضوعی تاریخی و مبتنی بر واقعیت را روایت می‌کنند یا داستانی داشته باشند با پیشینه‌ای تاریخی اما مبتنی بر تخیل و ذهنیات. بنابراین موضوع یک فیلم تاریخی می‌تواند حول محور یک شخصیت حقیقی شکل بگیرد مثل سریال «امام علی (ع)»، سریال «مرغ حق» درباره مرحوم مدرس و ...؛ یا می‌تواند به یک یا چند واقعه تاریخی ثبت شده بپردازد. حالا ممکن است شخصیت‌هایش واقعی باشند یا تخیلی. مثل فیلم «ماجرای نیمروز» که به موضوع عملیات شناسایی موسی خیابانی و جنایات منافقین در سال‌های اولیه دفاع مقدس می‌پردازد. با این تعریف آثاری مثل «بانوی عمارت» یا «شهرزاد» را نمی‌توان تاریخی به حساب آورد. چون نه شخصیت‌های واقعی و تاریخی دارند و نه مسئله اصلی آن‌ها یک واقعه تاریخی است. مثلا در «بانوی عمارت» به موضوع ترور شاه قاجار توسط میرزا رضای کرمانی اشاره می‌شود اما این موضوع به خط اصلی قصه هیچ ربطی ندارد. از نمونه‌های خارجی هم اگر بخواهیم مثال بزنیم، فیلمی همچون «گلادیاتور» با این‌که در زمان گذشته روایت می‌شود اما اثری تاریخی نیست بلکه در ژانر اکشن، ماجراجویی و درام دسته‌بندی می‌شود. حال آن که فیلم «لینکلن» اثری تاریخی و زندگی‌نامه‌ای است.
دلایل جذابیت آثاری که در بستر تاریخی روایت می‌شوند چیست؟
پیش از هرچیز یادمان نرود که آثار تاریخی زیادی ساخته شده که با اقبال عمومی مواجه نشده‌اند. بنابراین صرف این‌که اثری در بستری تاریخی روایت شود، با اقبال گسترده مواجه نمی‌شود. بلکه مثل همه آثار، موفقیت پیش از هرچیز، مرهون قصه و شخصیت‌های جذاب است. اما از امتیازات آثار تاریخی این است که قشر گسترده‌‌تری از مخاطبان با آن احساس نزدیکی می‌کنند. چون وقتی از دوره قاجار یاد می‌کنیم، همه ما ایرانیان فارغ از این‌که آذری، کرد، لر، فارس، بلوچ یا... باشیم، آن را جزئي از گذشته خود به حساب می‌آوریم و با آن ارتباط برقرار می‌کنیم. حال آن که یک سریال درباره مشکلات خانوادگی یک جوان تهرانی ممکن است همان ابتدا بسیاری از مخاطبان بالقوه خود را در شهرهای دیگر از دست بدهد. دومین دلیل جذابیت این آثار، جنبه بصری آن است. معماری فضاها با امروز تفاوت فاحش دارد، شیوه پوشش متفاوت است و اصولا رنگ و لعاب تصویر با آن چه هر روز در کوچه و خیابان می‌بینیم فرق دارد. از این نظر خارجی‌ها هم به آثار تاریخی و فانتزی که بازیگران در آن‌ها پوشش‌های متفاوت و جذاب‌تری دارند،‌ علاقه زیادی نشان می‌دهند و این مسئله مختص ایران نیست.
نظرات کاربران
کد امنیتی