سينماي ايران عاشق يا فارغ از فوتبال
بررسي وضعيت فيلم‌هاي ورزشي در سينماي ايران

سينماي ايران عاشق يا فارغ از فوتبال

نویسنده :

مي‌گويند ما مردم فوتبال دوستي هستيم. اهالي سينماي ما هم همواره خود را فوتبال دوست نشان داده‌اند. اما شمار فيلم‌هايي که براين اساس در ايران ساخته شده‌اند نشان دهنده فوتبال دوستي ما ايراني‌ها نيست. البته سينماي ما در موضوع ورزش کم رنگ وارد شده است‌. شما مي‌توانيد همه فيلم‌هايي را که در اين سال‌ها در سينماي ايران ساخته شده است در يک فهرست 40، 50 تايي جمع کنيد. بيشترين ورزشي که در سينماي ايران به آن پرداخته شده، کشتي و فوتبال است. سينماگران با توجه به محبوبيت اين ورزش‌ها بين مردم و جو جامعه دست به انتخاب اين موضوعات زده و توجه کمتري به بار دراماتيک يک ورزش يا هيجان و مسائل پيراموني آن داشته‌اند که باعث جذابيت يک فيلم و داستان آن مي‌شود. اگر بخواهيم راحت‌تر بگوييم در ايران به ورزش‌هايي مانند موتورسواري‌، اتومبيل‌راني و تيراندازي کمتر پرداخته شده و به خاطر اين است که کارگردانان سينماي ما مانند دنياي مستند بيشتر پي جو جامعه‌اند تا فرهنگ‌سازي و ارائه يک الگوي مناسب ورزشي يا ساختن يک نمايش ماندگار از ورزش!

فيلم «مسافر» کيارستمي اولين فيلم ايراني در زمينه فوتبال است که در بين فيلم‌هاي آن زمان نمود بيشتري دارد. اين فيلم درباره روياي يک نوجوان شهرستاني است که با هزار ترفند خودش را به تهران مي‌رساند تا در استاديوم بازي فوتبال را از نزديک تماشا کند.

اولين فيلم ورزشي بعد از انقلاب با نام «‌ساخت ايران» درباره فوتبال نيست و داستان يک جوان بوکسور است.

فيلم فوتبالي که پس از سال‌ها در سينما ساخته مي‌شود «‌تا مرز ديدار‌» نام دارد که داستان يک بازيکن مشهور فوتبال است که هنگام رفتن به خارج از کشور براي شرکت در بازي‌هاي آسيايي خبر مفقود شدن برادرش را دريافت مي‌کند. به همين خاطر از شرکت در بازي‌ها انصراف مي‌دهد و به دنبال پيدا کردن برادرش به جبهه مي‌رود.

در اين بين فيلم‌هاي ضعيفي مثل «ياس‌هاي وحشي» و «شيرهاي جوان» هم با موضوعات مثلا ورزشي ساخته شدند.

فيلم بعدي که مي‌توان به آن اشاره کرد فيلم کمي زرد رنگ «فوتباليست‌ها» است و داستان چند نوجوان بي‌سرپرست است که قرار است به کمک بهزيستي و چند فوتباليست مشهور به کشور سوئد بروند و در آن‌جا فوتبال بازي کنند. در اين فيلم چهره‌هاي معروف ورزشي مثل «علي پروين» و «حميد استيلي» حضور دارند.

«ازدواج غيابي» کمي از فيلم قبلي زردتر از کار درآمد. تنها نکته اين فيلم حضور «احمدرضا عابدزاده» در اين فيلم است. عابدزاده در اين فيلم فوتباليست مشهوري است که در زندگي شخصي‌اش دچار حاشيه‌ها و دردسرهاي فراواني به خاطر يک زن مي‌شود. اين فيلم به خاطر بازي بد بازيگرانش بيشتر شبيه يک فيلم کمدي شده است.

فيلم «مثلث آبي» يا فيلم ديگري که در اين سال‌هاي اخير در سينما با موضوع فوتبال ساخته شده‌، فيلم کمدي (قلقلک) بود که در آن فوتبال تنها يک بهانه براي تصوير کردن زندگي يک داور فوتبال است که نقش او را «بيژن امکانيان» بازي مي‌کرد.

با نگاهي کلي به ليست فيلم‌هاي ورزشي در ايران متوجه خواهيم شد که سينماي ايران در موضوع فوتبال به هيچ عنوان موثر عمل نکرده است. فيلم‌هاي ورزشي که در سينماي ايران قابل ذکر هستند و در ذهن تماشاگران مانده‌اند همگي فيلم‌هايي با موضوعات ديگر به جز فوتبال هستند مانند فيلم «دونده» ساخته «امير نادري» که درباره مسابقه دو است يا فيلم «صعود» ساخته «فريدون جيراني» که درباره يک کوه‌نورد است.

در پايان خوب است که از فيلم‌هايي مانند «باي‌سيکل‌ران» نام ببريم که مسابقه ورزشي در آن‌ها وجهي نمادين پيدا کرده‌اند. به نظر نويسنده اين سطور، فيلم «بچه‌هاي آسمان» زيباترين فيلم ايراني است که توانسته از تنش و هيجان يک مسابقه دو به زيبايي بهره بگيرد و بر خلاف همه مسابقات که ما در پي اول شدن قهرمان فيلم هستيم‌، تماشاگران به خاطر سوم نشدن قهرمانشان بغض مي‌کنند.

به راستي اين همه رفتارهاي جالب فرهنگي و اجتماعي که ورزشکاران و يا تماشاگران دارند هيچ کدام سوژه اثري قابل تعمق نبودند؟ چرا هنوز هم فوتبال براي سينماگران دستمايه ساخت آثاري نازل و گيشه‌اي است؟ جوابش ساده است، چون سينما در ايران ابزاري در خدمت فرهنگ نيست و مردم هم به سينما به عنوان يک سرگرمي نگاه مي‌کنند تا وسيله‌اي در خدمت آموزش و هنر!

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨