سينماي ايران عاشق يا فارغ از فوتبال
بررسي وضعيت فيلم‌هاي ورزشي در سينماي ايران

سينماي ايران عاشق يا فارغ از فوتبال

نویسنده :

مي‌گويند ما مردم فوتبال دوستي هستيم. اهالي سينماي ما هم همواره خود را فوتبال دوست نشان داده‌اند. اما شمار فيلم‌هايي که براين اساس در ايران ساخته شده‌اند نشان دهنده فوتبال دوستي ما ايراني‌ها نيست. البته سينماي ما در موضوع ورزش کم رنگ وارد شده است‌. شما مي‌توانيد همه فيلم‌هايي را که در اين سال‌ها در سينماي ايران ساخته شده است در يک فهرست 40، 50 تايي جمع کنيد. بيشترين ورزشي که در سينماي ايران به آن پرداخته شده، کشتي و فوتبال است. سينماگران با توجه به محبوبيت اين ورزش‌ها بين مردم و جو جامعه دست به انتخاب اين موضوعات زده و توجه کمتري به بار دراماتيک يک ورزش يا هيجان و مسائل پيراموني آن داشته‌اند که باعث جذابيت يک فيلم و داستان آن مي‌شود. اگر بخواهيم راحت‌تر بگوييم در ايران به ورزش‌هايي مانند موتورسواري‌، اتومبيل‌راني و تيراندازي کمتر پرداخته شده و به خاطر اين است که کارگردانان سينماي ما مانند دنياي مستند بيشتر پي جو جامعه‌اند تا فرهنگ‌سازي و ارائه يک الگوي مناسب ورزشي يا ساختن يک نمايش ماندگار از ورزش!

فيلم «مسافر» کيارستمي اولين فيلم ايراني در زمينه فوتبال است که در بين فيلم‌هاي آن زمان نمود بيشتري دارد. اين فيلم درباره روياي يک نوجوان شهرستاني است که با هزار ترفند خودش را به تهران مي‌رساند تا در استاديوم بازي فوتبال را از نزديک تماشا کند.

اولين فيلم ورزشي بعد از انقلاب با نام «‌ساخت ايران» درباره فوتبال نيست و داستان يک جوان بوکسور است.

فيلم فوتبالي که پس از سال‌ها در سينما ساخته مي‌شود «‌تا مرز ديدار‌» نام دارد که داستان يک بازيکن مشهور فوتبال است که هنگام رفتن به خارج از کشور براي شرکت در بازي‌هاي آسيايي خبر مفقود شدن برادرش را دريافت مي‌کند. به همين خاطر از شرکت در بازي‌ها انصراف مي‌دهد و به دنبال پيدا کردن برادرش به جبهه مي‌رود.

در اين بين فيلم‌هاي ضعيفي مثل «ياس‌هاي وحشي» و «شيرهاي جوان» هم با موضوعات مثلا ورزشي ساخته شدند.

فيلم بعدي که مي‌توان به آن اشاره کرد فيلم کمي زرد رنگ «فوتباليست‌ها» است و داستان چند نوجوان بي‌سرپرست است که قرار است به کمک بهزيستي و چند فوتباليست مشهور به کشور سوئد بروند و در آن‌جا فوتبال بازي کنند. در اين فيلم چهره‌هاي معروف ورزشي مثل «علي پروين» و «حميد استيلي» حضور دارند.

«ازدواج غيابي» کمي از فيلم قبلي زردتر از کار درآمد. تنها نکته اين فيلم حضور «احمدرضا عابدزاده» در اين فيلم است. عابدزاده در اين فيلم فوتباليست مشهوري است که در زندگي شخصي‌اش دچار حاشيه‌ها و دردسرهاي فراواني به خاطر يک زن مي‌شود. اين فيلم به خاطر بازي بد بازيگرانش بيشتر شبيه يک فيلم کمدي شده است.

فيلم «مثلث آبي» يا فيلم ديگري که در اين سال‌هاي اخير در سينما با موضوع فوتبال ساخته شده‌، فيلم کمدي (قلقلک) بود که در آن فوتبال تنها يک بهانه براي تصوير کردن زندگي يک داور فوتبال است که نقش او را «بيژن امکانيان» بازي مي‌کرد.

با نگاهي کلي به ليست فيلم‌هاي ورزشي در ايران متوجه خواهيم شد که سينماي ايران در موضوع فوتبال به هيچ عنوان موثر عمل نکرده است. فيلم‌هاي ورزشي که در سينماي ايران قابل ذکر هستند و در ذهن تماشاگران مانده‌اند همگي فيلم‌هايي با موضوعات ديگر به جز فوتبال هستند مانند فيلم «دونده» ساخته «امير نادري» که درباره مسابقه دو است يا فيلم «صعود» ساخته «فريدون جيراني» که درباره يک کوه‌نورد است.

در پايان خوب است که از فيلم‌هايي مانند «باي‌سيکل‌ران» نام ببريم که مسابقه ورزشي در آن‌ها وجهي نمادين پيدا کرده‌اند. به نظر نويسنده اين سطور، فيلم «بچه‌هاي آسمان» زيباترين فيلم ايراني است که توانسته از تنش و هيجان يک مسابقه دو به زيبايي بهره بگيرد و بر خلاف همه مسابقات که ما در پي اول شدن قهرمان فيلم هستيم‌، تماشاگران به خاطر سوم نشدن قهرمانشان بغض مي‌کنند.

به راستي اين همه رفتارهاي جالب فرهنگي و اجتماعي که ورزشکاران و يا تماشاگران دارند هيچ کدام سوژه اثري قابل تعمق نبودند؟ چرا هنوز هم فوتبال براي سينماگران دستمايه ساخت آثاري نازل و گيشه‌اي است؟ جوابش ساده است، چون سينما در ايران ابزاري در خدمت فرهنگ نيست و مردم هم به سينما به عنوان يک سرگرمي نگاه مي‌کنند تا وسيله‌اي در خدمت آموزش و هنر!

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
درباره اظهار نظر عجیب سرمربی پرتغالی تیم ملی که به مذاق پرسپولیسی‌ها خوش نیامد

طبقه‌بندی هواداران به سبک استاد کی‌روش!

٩٦/٠١/٣٠

ستاره‌ها در آسیا

٩٦/٠١/٣١
جارچی

جارچی 482

٩٦/٠١/٣١
شگرد خفن

کدام خبر درست است؟

٩٦/٠١/٣١
ستاره استقلالی‌ها واقعی‌تر است یا ستاره‌ای که به پیراهن پرسپولیس اضافه می‌شود؟

ستاره سُرخ در آسمان کُری

٩٦/٠١/٣١
نصیرزاده رئیس سابق کمیته تدوین مقررات فدراسیون در گفت‌و‌گو با جیم:

درج ستاره استقلال و پرسپولیس بر اساس تلقی خودشان است

٩٦/٠١/٣١
مروری بر نویسندگانی که با آثارشان هیجانی ویژه در میان کتاب‌خوان‌ها ایجاد کردند

داستان موج‌ها و موج‌های داستانی

٩٦/٠١/٣١
شاخ هفته

نسل تنهای ما

٩٦/٠١/٣١

داستان ستاره‌ها

٩٦/٠١/٣١
تلگجیم

تلگجیم 482

٩٦/٠١/٣١
ذهن زیبا

ذهن زیبا 481

٩٦/٠١/٣١
کافه جهان نما

ژاپن، سرزمین آفتابِ تابانِ احترام

٩٦/٠١/٣١
برگزیده سایت

بازخوانی

٩٦/٠١/٣١
آنتن

دلیل قطع تماس‌های صوتی تلگرام مشخص شد!

٩٦/٠١/٣١
حکایت هفته

اندر حکایت برنامه هفت و افخمی که رفت

٩٦/٠١/٣١
نگاهی به فیلم «خشکسالی و دروغ» با حضور محمدرضا گلزار

مخاطب پسند و قصه‌‌گو

٩٦/٠١/٣١
پایان نامه

پول نارنگی، ما و این همه حادثه!

٩٦/٠١/٣١
فتوچاپ

فتوچاپ 482

٩٦/٠١/٣١
دات کام

آتلیه سرخود بشوید

٩٦/٠١/٣١
وقتی قابلیت جدید تلگرام، نیامده، فیلتر می‌شود

#تلگرام_صوتی

٩٦/٠١/٣١
تبلیغات
تبلیغات