سينماي نامتعارف در سرزمين عجايب‌آليس
نگاهي به سينماي نامتعارف در ايران و جهان

سينماي نامتعارف در سرزمين عجايب‌آليس

نویسنده :

آخرين فيلم «تيم برتون»، (آليس در سرزمين عجايب) بهانه‌اي به دست ما داد تا گونه‌اي از سينما که مي‌توانيم نام «سينماي نامتعارف» را بر آن بگذاريم مرور کنيم. سينمايي که قواعد حاکم بر آن، چه از لحاظ ساختار داستان و چه از لحاظ ساخت سينمايي، با آن چيزي که هر روز به‌عنوان سينما مي‌بينيم تفاوت دارد؛ تفاوتي که در اولين نگاه توجه هر بيننده‌اي (اعم از عام و خاص) را به خود جلب مي‌کند و به او اين حق را مي‌دهد که تا پايان فيلم همراه آن باشد يا در همان دقايق اوليه قيد ديدن آن را بزند. بهانه «آليس در سرزمين عجايب» از يک جهت ديگر نيز به نيت ما نزديک است و آن از اين روست که سازنده آن تاکنون خود را به‌عنوان سينماگري نوگرا و خارج از جريان عام فيلم‌سازي معرفي کرده است و با فيلم‌هايي مانند «ماهي بزرگ» به همه ما نشان داده است که مي‌توانيم در فيلم‌هايش به‌دنبال سينمايي سرشار از رويا و خارج از ساختارهاي عام سينماي جهان باشيم.

روايتي روان‌شناسانه از روياهاي کودکانه
«تيم برتون» داستان فيلم «آليس در سرزمين عجايب» را بر اساس دو داستان مشهور نويسنده قرن نوزدهم، «لوئيس کارول» به نگارش در آورده است، داستان‌هاي «آليس در سرزمين عجايب» و «آن سوي آينه» که در سال‌هاي 1865 و 1871 و در اواخر قرن نوزدهم ميلادي به‌عنوان دو داستان کودکان در فضايي کاملا روانشناسانه نوشته شده‌اند، داستان‌هايي هستند که نويسنده در قالب آن‌ها مي‌کوشد مسائل مختلفي را از نگاه و تفکر يک کودک روياپرداز و به‌دور از هرگونه پايبندي به سنت‌هاي رايج اجتماعي و هنري مورد بررسي قرار بدهد.

گفتني است که داستان آليس «تيم برتون» در روايت، تفاوت‌هايي با نسخه مکتوب دارد، در اين فيلم، ما آليس را در سن خردسالي مي‌بينيم که به‌دنبال همان «خرگوش مرموز» به درون سوراخي مي‌افتد و تمام آن جهان رويايي با موجودات عجيب ‌و غريبش را مي‌بيند ولي اندکي بعد، پدر آليس از راه مي‌رسد و به او مي‌فهماند که هرچه ديده است خواب و خيال بوده و واقعيت اين جهان چيز ديگري است.

آليس «تيم برتون»
کمي بعد آليس را دوباره مي‌بينيم، او حالا به زن جوان و موقري تبديل شده است و همراه مادرش عازم يک مهماني است، مهماني‌اي که او از مضمون و مفهوم آن کاملا بي‌خبر است، مادر و پدر او تصميم دارند زمينه آشنايي او با پسري از يک خانواده صاحب منصب را فراهم کنند تا شوهر آينده وي باشد؛ در ادامه روشن مي‌شود که اين ازدواج نامبارک اصلا به صلاح آليس و آينده او نيست و همين‌جاست که آليس دوباره به کمک نياز پيدا مي‌کند؛ کمکي که تنها از سرزمين روياهاي او ساخته است. او در لحظه اعلام نظر درباره ازدواج، مي‌گريزد و دوباره پس از سال‌ها در سوراخي سقوط مي‌کند که دروازه ورود به سرزمين عجايب است. سرزميني که قرار است موجودات عجيب و روياگونه‌اش به آليس کمک کنند تا دوباره خود را پيدا کند.

اين سرزمين با تمام سرزمين‌هايي که ما تابه‌حال ديده‌ايم متفاوت است، البته اين عجايب شايد براي «تيم برتون» که تاکنون سرزمين‌هايي مانند «کارخانه شکلات‌سازي»، «اسپکتر» در فيلم «ماهي بزرگ» و «سرزمين مردگان» در فيلم «عروس مردگان» را خلق کرده است زياد هم عجيب نباشد ولي ديدن اين توهمات کودکانه در يک اثر سينمايي مي‌تواند براي ما حسابي خيره‌کننده است. گل‌ها و درختان سرزمين عجايب با آليس سخن مي‌گويند و از احساسات او پرس‌وجو مي‌کنند و گاهي به درد دل با او مي‌پردازند، سر گربه‌اي ناگهان در آسمان ظاهر مي‌شود و او را راهنمايي مي‌کند و غيره. اما ديري نمي‌گذرد که روشن مي‌شود اين سرزمين، ديگر آن سرزمين عجايبي نيست که ما سال‌ها پيش آن را در دوران کودکي آليس ديده‌ايم، غم و اندوهي دامن‌گير اهالي سرزمين شده است که دليل آن نبردي است که بين نيروهاي خير و شر صورت گرفته است، نيروهاي خير به رهبري «ملکه سفيد» و نيروهاي شر به رهبري «ملکه سرخ» در حالي به اين جنگ ادامه مي‌دهند که اهالي سرزمين عجايب بر اساس يک پيشگويي منتظر آليس هستند تا در اين نبرد به آن‌ها کمک کند، آليسي که يک دختر نازپرورده است و اصلا چيزي از جنگ نمي‌داند...

اين فيلم برتون، علي‌رغم تمامي ايراداتي که منتقدين به ساختار فيلم‌نامه و ساخت سينمايي آن گرفتند توانست گيشه‌هاي جهان را در زمان اکران به طرز قابل قبولي تسخير کند و جوانان، نوجوانان، کودکان و حتي افراد ميان‌سالي که در دوران کودکي‌شان نام اين داستان را شنيده بودند به سينماها بکشاند، هرچند که شيوه دوبعدي فيلم‌برداري و تبديل فيلم به يک اثر سه‌بعدي، نتوانست در مقام مقايسه با آثاري که از ابتدا به‌صورت سه‌بعدي فيلم‌برداري مي‌شوند حرفي براي گفتن داشته باشد و فيلمي مانند «آواتار» اثر «جيمز کامرون» با جذابيت‌هاي بصري خود سايه عظيمي بر فيلم «برتون» انداخت.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
تلگجیم

تلگجیم 536

٩٧/٠٣/٠٣
فتوچاپ

فتوچاپ 536

٩٧/٠٣/٠٣
داستان انتخاب سفرها و ایرانگردی‌های جواد قارایی، مستندساز

بیایید همه ایرانگرد باشیم!

٩٧/٠٣/٠٣
چهره هفته

کارلوس کی روش

٩٧/٠٣/٠٣
جانونی

ضرورت ایجاد رشته خرمالوژی و پختن زولبیای خانگی

٩٧/٠٣/٠٣
ساختنیجات

انگیزه مطالعه زیر یک نور نرم و یواش!

٩٧/٠٣/٠٣
درباره فصل سوم «شهرزاد» که با پیچش داستانی در اپیزود چهاردهم، انتظار برای دو قسمت پایانی هیجان انگیزش را

فرضیه هایی برای پایان شهرزاد

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

علیه نون دونی‌ها

٩٧/٠٣/٠٣
درباره لیگ ملت‌‎های والیبال و بازی‌های تیم ملی کشورمان در این رویدادها

باز هم لیگ جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه ساخت سری جدید و قدرتمند انیمیشن کاپیتان سوباسا، محبوب‌ترین شماره 10 دنیای فوتبال

بازگشت فوتبالیست ها

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه رمضان کریم، درباره نان نوشتیم و فرهنگی که این خوردنی محترم با خودش به مردم کشورمان سنجاق کرده اس

خدا نان داد

٩٧/٠٣/٠٣
پایان نامه

پیامکی از دیار فانی!

٩٧/٠٣/٠٣
جارچی

جارچی 536

٩٧/٠٣/٠٣
حکایت هفته

اندر احوالات مریدان و رفع فیلتر

٩٧/٠٣/٠٣
تا جام جهانی

پر حاشیه مانند فهرست بازیکنان حاضر در روسیه

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

عصبانی کننده!

٩٧/٠٣/٠٣
شگرد

قابلیت‌های جدید استوری اینستاگرام

٩٧/٠٣/٠٣
توییتری ها

اعزام تیم ملی به جام جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
گفت‌و‌گوی جیم با فرهاد سال افزون، پاسور تیم ملی والیبال

می رویم و نهایت زورمان را می زنیم

٩٧/٠٣/٠٣
نگاهی کوتاه به پیوند نان با آداب و رسوم شهرهای مختلف کشورمان

نان و ادب

٩٧/٠٣/٠٣