زبان متفاوت ‌صحت
يک نگاه گذرا به مجموعه تلويزيوني ساختمان پزشکان

زبان متفاوت ‌صحت

نویسنده :

اواخر فروردين سال 1390 بود که سايت خبري‌‌‌تحليلي «الف»، خبر از توقف سريال «ساختمان پزشکان» داد و به نقل از برخي ناظران سريال‌‌‌هاي رسانه ملي نوشت: «اين سريال در مرحله بازبيني به دليل ضعف ساختاري، حجم کم طنز و عدم حضور بازيگران توانمند طنز تا زمان رفع اشکالات متوقف شده است»؛ حتي گفته شد: «در مرحله اول ساخت سريال، تصوير مناسبي از جامعه پزشکان روانشناس ارائه نشده که در برخي سکانس‌‌‌ها به روشني، اهانت به اين قشر از پزشکان به مخاطب القاء مي‌‌‌شود»؛ يعني همان داستان قديمي فيلم‌‌‌ها و سريال‌‌‌هاي ايراني و دلخوري‌‌‌هايي که براي اصناف مختلف پديد مي‌‌‌آيد، اما چيزي که در زمان پخش سريال «ساختمان پزشکان» شاهد آن بوديم متفاوت با نقل قول‌‌‌هاي خبرگزاري‌‌‌ها بود.

تفاوت ساختمان پزشکان

«چارخونه» به‌‌‌عنوان تجربه پيشين همکاري «سروش صحت» در مقام کارگردان و «محسن چگيني» درمقام «تهيه کننده» آنچنان که بايد و شايد، شايسته نام اين دو برنامه‌‌‌ساز تلويزيوني نبود و خيلي زودتر از آن‌‌‌چه که فکرش را مي‌‌‌کرديم از خاطرمان رفت. با نگاه دقيق‌‌‌تر، «چارخونه» مجموعه‌‌‌اي بود از تکرارها و کليشه‌‌‌ها و با اين‌که تامدت کوتاهي تکيه‌‌‌کلام‌‌‌هاي بازيگرانش در بين مردم تکرار شد ولي چارخونه، سريالي نبود که حتي با وجود بازيگران باسابقه‌‌‌اش در خاطره‌‌‌ها باقي بماند و البته تصور اين‌که سريالي با وجود زوج «حميد لولايي» و «مريم اميرجلالي» و بمب‌‌‌هاي خنده‌‌‌اي مانند «رضا شفيعي جم» و «جواد رضويان» با وجود سابقه‌‌‌هاي مشابه فراوان به ورطه کليشه بيفتد اصلا دور از ذهن نبود.

اما در مورد ساختمان پزشکان اين موضوع به کلي متفاوت است، نه از جواد رضويان و مهران غفوريان خبري هست (البته قصد ندارم بگويم که عدم حضور آن‌ها نکته مثبت سريال است بلکه اين موضوع زمينه ساز حضور چهره‌‌‌هاي متفاوت است) و نه از احمد پورمخبر (که به قولي، اين روزها به تک‌‌‌ستاره کمدي ايران تبديل شده است). بايد اعتراف کنم که از ديد من بيننده، پس از تماشاي «مسافران» (به تهيه‌‌‌کنندگي محسن چگيني) و تجربه حضور چهره‌‌‌هايي مانند «نصرا... رادش» و «رامبد جوان» (که مدتي بود از آن‌ها حضور پررنگي در تلويزيون نديده بوديم) و همچنين چهره‌‌‌هاي تازه تلويزيوني مثل «حسن معجوني» و «سحر دولتشاهي» بيشتر به اين موضوع اعتقاد پيدا کردم که استفاده از چهره‌‌‌هاي جديد مي‌‌‌تواند از ميزان آزاردهندگي کليشه‌‌‌هاي تکراري کم کند و اين دقيقا همان اتفاقي است که در مورد تجربه جديد کارگرداني «سروش صحت» در ساختمان پزشکان افتاده است. طبيعي است که مخاطب در ابتدا به‌‌‌سختي با چهره‌‌‌هاي نامتعارف در مجموعه‌‌‌هاي طنز «نود شبي» ارتباط برقرار کند، اما پس از گذشت چند قسمت و تماشاي هنرنمايي هنرمندان ريشه‌‌‌دار تئاتر مانند «هومن برق‌‌‌نورد» اين ارتباط به‌‌‌خوبي شکل مي‌‌‌گيرد. اين موضوع همچنين در مورد چهره‌‌‌هاي قديمي و کمتر ديده شده‌‌‌اي مثل «بيژن بنفشه‌‌‌خواه» هم صدق مي‌‌‌کند.

يک موضوع حل نشده

کم‌‌‌کم تمام برنامه‌‌‌سازان ما پذيرفته‌‌‌اند که هرگاه قشر خاصي را دستمايه نوشتن قصه قرار مي‌‌‌دهند بايد خود را آماده کنند تا آماج نقدها و حمله‌‌‌ها قرار بگيرند؛ بايد بپذيريم که دست اندرکاران مجموعه تلويزيوني ساختمان پزشکان هم از اين ماجرا در امان نبودند و به دليل اين که قصه سريالشان را حول شخصيت‌‌‌هايي که پزشک هستند شکل داده‌‌‌اند و با توسل به رفتارهاي شغلي و حساسيت‌‌‌هاي حرفه‌‌‌اي اين صنف از جامعه، اقدام به توليد موقعيت‌‌‌هاي طنز داستاني نموده‌‌‌اند متهم به تمسخر و توهين به جامعه پزشکان شده‌‌‌اند؛ ناگفته نماند که بخش بزرگي از بار طنز سريال روي به تصوير کشيدن ارتباطات خانوادگي استوار است که هيچ ربطي به نوع کار شخصيت‌‌‌هاي داستان ندارد، مسائلي مانند تبعيض بين فرزندان، حسادت و رقابت‌‌‌هاي شغلي و اختلافات زناشويي به يقين در هر داستان ديگري که به هر بخش ديگري از جامعه بپردازد وجود خواهد داشت و مختص جامعه پزشکان و سريال سروش صحت و قصه «محراب قاسم‌‌‌خاني» نخواهد بود و تمام اين‌‌‌ها درحالي است که همه ما مي‌‌‌دانيم در پديده‌‌‌هاي طنز، همواره بخشي از رفتارهاي جامعه (که معمولا حقيقت هم دارند) دچار بزرگنمايي شده و به اين ترتيب زمينه انبساط خاطر بيننده فراهم مي‌‌‌شود، اين موضوعي است که فرسنگ‌‌‌ها با تمسخر و توهين (که همواره با دروغ‌‌‌پردازي همراه است) تفاوت دارد.

شخصيت‌‌‌هاي خاکستري

هرچه قدر که يک مجموعه طنز به واقعيت نزديک‌‌‌تر بشود و بيشتر از آن‌‌‌که روي خيالات و توهمات تکيه کند، واقعيت‌‌‌ها را دستمايه طنز و نقد قرار بدهد نه‌‌‌تنها از بار خنده آن کم نمي‌‌‌شود، بلکه پذيرش آن براي مخاطب آسان‌‌‌تر و شيرين‌‌‌تر مي‌‌‌شود و يکي از واضح‌‌‌ترين ويژگي‌‌‌هاي چنين مجموعه‌‌‌هايي، ساختن شخصيت‌‌‌هايي است که بيننده بتواند آن‌ها را باور کند، شخصيت‌‌‌هايي که نه فقط سياه و نه فقط سفيد باشند يا اگر شخصيت مثبت قصه هستند، حداقل بخش‌‌‌هايي از وجودشان شامل ايرادات و اشتباهات يک انسان عادي باشد؛ روشي که کمابيش در مجموعه ساختمان پزشکان مورد استفاده قرار گرفته، به‌‌‌طوري که مي‌‌‌توان ادعا کرد شخصيت‌‌‌هاي قصه «محراب قاسم‌‌‌خاني» همان انسان‌‌‌هايي هستند که درطول روز با آن‌ها برخورد مي‌‌‌کنيم با اين تفاوت که ايرادات و امتيازاتشان دچار بزرگنمايي شده است.

مخاطب و نويسنده

برخي دوستان اين اتفاق که مجموعه‌‌‌هاي نودشبي بلافاصله پس از ساخت هر قسمت از صدا و سيما پخش شود را امتيازي مي‌‌‌دانند که به برنامه‌‌‌ساز اين امکان را مي‌‌‌دهد تا با گرفتن نظرات بيننده، مجموعه تحت هدايت خود را به سمت سليقه مخاطب و آن چيزي که جامعه به آن مي‌‌‌خندد حرکت بدهد، ولي تيم نويسندگان ساختمان پزشکان از اين امتياز برخوردار نبوده‌‌‌اند و چنان‌‌‌که بعدتر از سوي قاسم‌‌‌خاني مطرح شد گويا تيم آن‌ها علاقه چنداني هم به اين امتياز نداشته است. قاسم‌‌‌خاني و تيمش اعتقاد دارند که «نبايد نشست و نگاه کرد که مردم تا به امروز به چه چيزهايي خنديده‌‌‌اند و امروز هم همان شوخي‌‌‌ها و فضاهاي تکراري را به خورد آن‌ها داد» و از ديد من بيننده اين ديدگاه قاسم‌‌‌خاني که «هر هنرمندي در هر رشته‌‌‌اي بايد اين توانايي را داشته باشد که بتواند سليقه مخاطبش را تربيت کند» از آن ديدگاه‌‌‌هايي است که اين روزها بايد آن‌ها را غنيمت شمرد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
چهره هفته

جینگولک بازی غربی‌ها

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨

دشواری نداریم

٩٥/٠٩/١٨

چرخه‌ تبدیل پراید

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
اینترنت و سر و شکل جدیدی که به بازار کالا و خدمات ایران داده است

#تقابل_مدرنیته_سنتی

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌و‌گو با «ساراسادات خادم‌الشریعه»

در آن لحظه به نتایجم فکر نکردم

٩٥/٠٩/١٨
نکاتی خواندنی درباره برترین بازیکن فوتسال آسیا در سال‌های 2014 و 2016

موفرفری خوش‌تکنیک!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨