در مذمت تحصیل و در ستایش بی‌سوادی
یادداشت

در مذمت تحصیل و در ستایش بی‌سوادی

نویسنده : الهام یوسفی

مدت‌ها پیش یک کتاب جیبیِ نسبتا کم‌حجم خواندم با عنوان: «در ستایش بی‌سوادی». عنوان خوب و جالب کتاب بیش از هر چیزی مرا به خواندنش تشویق کرده بود. انگار ترکیبِ در ستایش بی‌سوادی در قرنی که سواد به معنای مدرک، جایگاه ویژه‌ای دارد و آدم مدرک نداشته و درس نخوانده، مثل آدمی است که با زیرشلواری توی خیابان راه می‌رود، یک طورهایی شکستن تابوهای ذهنی و فرهنگی زمان ما بود. این‌که من هم همیشه و بسیار رنجیده بودم از آدم‌های درس‌خوانده بی‌سواد، همیشه با خودم گفته بودم چرا باید درس خواندن به جای بالا بردن فهم و درک و آگاهی، خیلی وقت‌ها فقط غرور آدم‌ها را زیاد کند؟ در واقع سوال اصلی‌ام این بود: حلقه مفقوده تحصیل علم و دانش کجاست که راه و رسم زندگی‌کردن را به ما یاد نداده؟ نمی‌دانستم دقیقا «هانس ماگنوس انسس برگر» نویسنده آلمانی کتاب چه می‌خواهد بگوید. اما وقتی چهار مقاله کتاب را خواندم، به نظرم رسید، هانس ماگنوس عزیز و روشنفکر، همان چیزهایی را که می‌دانسته‌ایم به زبان زیبایی برایمان تکرار کرده. کاری به این حرف‌ها ندارم... من در مقاله در ستایش بی‌سوادی حلقه مفقوده را پیدا کردم. یعنی هانس عزیز به یادم آورد که چرا در جهان فعلی، دانش صرفا دانش است و دستاورد دیگری ندارد. چرا اخلاق و ادب و تعهد قرار نیست همراهش رشد کنند. به طرز جالب و با نمکی یک نویسنده آلمانی در کتابش از چیزی سخن می‌گفت که همان «حکمت» خودمان بود و از تفاوتش با دانش و علم‌آموزی حرف می‌زد. می‌گفت تا به حال دیده‌اید که یک عامی روستایی بی‌سواد که در دهی دورافتاده زندگی می‌کند و از مظاهر تمدن بشری به دور مانده، گاهی از یک برج‌نشین تحصیل‌کرده با مدرک دکترا، درک بهتر و واقع‌بینانه‌تری از جهان پیرامونش دارد و زندگی بهتر و اصولی‌تری را می‌گذراند؟ می‌گفت تفاوت علم‌آموزی در گذشته و اکنون در این است که دانش در قدیم همراه حکمت رشد می‌کرده،  اما سیستم آموزشی اکنون در همه جای جهان حکمت را از جریان علم‌آموزی حذف کرده‌است. به بیان بومی‌تر و ساده‌تر این‌که همان مرد روستایی در چندصباحی که به مکتب‌خانه رفته، همراه آموختن برخی مفاهیم ضروری دانش مثل حساب و کتاب، گلستان و بوستان سعدی را خوانده و به جای فرو کردن آن همه دانسته‌های عجیب و غریب و غیرمفید در مغزش، از متون حکمای ایرانی، زندگی کردن را آموخته است. با همه ایرادات سیستم مکتب‌خانه، باز انگار دستاوردش بیش از آن چیزی بوده که اکنون این نظام عریض و طویل و پرمدعا به ما داده است. همه این‌ها را گفتم تا دوباره و چند باره بگویم که سیستم آموزشی چه جفا‌هایی در حق ما کرده و می‌کند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
مهین
مهین
٩٦/١٠/٢٩
٠
٠
یاد اون حکایته افتادم که: جهانگردی وارد روستایی شد و در آنجا با پیرمردی ملاقات کرد و هم صحبت شد. بعد فهمید پیرمرد بیسواد است. با این حال از کلام خردمندانه و حکیمانه پیرمرد بیسواد در روستایی دورافتاده تعجب کرد و پرسید چطور اینطور میشود؟ پیرمرد گفت ما چون که بیسوادیم، ناچاریم فکر کنیم و حرف بزنیم!
پربازدیدتریـــن ها
نگاهی به « انتقام جویان: جنگ اینفینیتی» به بهانه اکران بزرگترین پروژه سینمایی «مارول»

بزرگترین گردهمایی تاریخ ابرقهرمان‌ها

٩٧/٠٢/٢٧
آنتن

ما هم نازک!

٩٧/٠٢/٢٧
شاخ هفته

ای تو نگهبان من

٩٧/٠٢/٢٧
درباره «پلنگ سیاه»، فیلمی که در گیشه‌های دنیا عجیب و غریب می‌فروشد

ابرقهرمان بفروش و نچسب

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

دعوت شدگانیم...

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

یک ایران، یک صدا

٩٧/٠٢/٢٧
نگاهی به پرونده قلدری‌های آمریکا در چند قرن اخیر به بهانه خروج ترامپ از برجام که البته اتفاق عجیبی هم نبو

قلدرامپ

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

جامعه‌شناسی تدفین و چیزهای دیگر...

٩٧/٠٢/٢٧
درباره درخشش بانوان فوتسالیست ایران در آسیا؛

قهرمانان وطن

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

یک حقیقت مرگبار

٩٧/٠٢/٢٧
پایان نامه

لوبیا، گلابی و غوطه‌ای که نخورد!

٩٧/٠٢/٢٧
جانونی

تقدیم به جناب خرما... با احترام

٩٧/٠٢/٢٧
راهکارهایی برای تنفسِ جان، به بهانه آمدن ماه رمضان

هوای تازه برای ریه‌های روح خسته

٩٧/٠٢/٢٧

تقریبا هیچ!

٩٧/٠٢/٢٧
تا جامِ جهانی

یک ایرانی بین خوش‌تیپ‌ترین بازیکن‌های جام‌جهانی2018

٩٧/٠٢/٢٧
مینیمال

مینیمال 535

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

من از شما می‌پرسم: آیا مشکل ما این است؟

٩٧/٠٢/٢٧
گفت‌و‌گو با دروازه‌بان تیم ملی فوتسال بانوان ایران

لژیونر شدن ما خیلی محال است

٩٧/٠٢/٢٧
ساختنیجات

جالباسی، از تولید به مصرف

٩٧/٠٢/٢٧
درباره مهم ترین تکنولوژی روز یعنی دستیارهای شخصی که در حال تبدیل شدن به انسان اند

#virtual_asistant

٩٧/٠٢/٢٧