تجربه زندگی در کالبد دیگران
درباره «موج نو» سینمای رومانی که سال‌هاست سهم قابل توجهی از جوایز جشنواره‌ها را به خود اختصاص می‌دهد

تجربه زندگی در کالبد دیگران

نویسنده : الهام حبشی

برای خیلی از ما سینما یعنی تماشای فیلم‌های پرزرق و برق هالیوودی و نهایتاً لذت بردن از کلاسیک‌های اسمی دهه‌های قبل، برای همین کمتر سراغ تجربه‌های تازه‌ای می‌رویم که می‌تواند افق تازه‌ای از سبک زندگی، جهان‌بینی و تامل در مفاهیم با ارزش را برای ما رقم بزند. اما سینمای دنیا محدود به هالیوود و ستاره‌هایش نیست. برعکس اگر دنبال تجربه‌هایی از جنس مردم‌شناسی، فلسفه و ... هستید سینمای اروپا را دنبال کنید که یکی از پیش‌روهایش این روزها سینمای رومانی است که در این مطلب با آن آشنا می‌شویم. اما بگذارید از همین ابتدای کار برگردیم به 17 سال قبل، به سال‌های اولیه‌ شروع هزاره‌ جدید، زمانی که نسلی از جوانان با استعداد رومانیایی یک گرایش منحصر به فرد در سینمای هنری جهان شکل دادند و باعث تولد موج نویی در سینمای رومانی شدند. موج نویی که به وسیله‌ سکانداری جوان، کریستی پویو به راه افتاد.

موج نو سینمای رومانی چه مؤلفه‌هایی دارد؟

 ساده مثل زندگی/ فیلم‌های موج نو سینمای رومانی، صرفا یک فیلم پر زرق و برق و مملو از الگوهای متعارف سینمایی نیستند، بلکه تجربه‌هایی قابل لمس و قابل باورند. باورپذیری، قانون شماره یک، این سبک از فیلم‌سازی است. شما با ناراحتی و اضطراب بازیگر اصلی، مضطرب می‌شوید، با گرسنه شدن او، معده‌تان آلارم می‌دهد و با درد کشیدنش، رنج را در پس‌زمینه‌ ذهن‌تان احساس می‌کنید. 

 دوربین در مقام یک ناظر واقعی/ به کارگیری دوربین هم در شکل‌گیری این احساسات، نقش پر رنگی دارد. برش، انتقال ناگهانی از فضایی به فضای دیگر و نماهای کوتاه خیلی کم در این آثار دیده می‌شود. به علت وجود این یکپارچگی، حس استمرار در بیننده تبدیل به انگیزه‌ای مضاعف برای ادامه‌ تماشای فیلم خواهد شد. 

 بازی‌های کنترل شده/ همین استمرار در نحوه‌ بازی بازیگران هم به چشم می‌آید. اتفاقات فوری و ناگهانی رخ نمی‌دهد و به همان شیوه‌ استمرار، تماشاچی را آرام آرام آماده‌ قرار گرفتن در موقعیت‌های سخت می‌کنند. بازی‌ در فیلم‌های موج نو رومانی پیچیده و بسیار کنترل شده است. 

 برش‌های کوتاهی از زندگی/ اغلب فیلم‌های برتر موج نو سینمای رومانی، دارای بازه‌ زمانی محدود و کوتاه هستند، در واقع شما تنها یک بخش از زندگی آدم‎های داستان را تماشا می‌کنید. مثلا در فیلم معروف «مرگ آقای لازارسکو»، مخاطب تنها یک شب از زندگی کاراکتر را تماشا می‌کند. 

 ریتم گیج‌کننده/ مؤلفه‌ی دیگری که در این سبک از فیلم‌سازی به خوبی احساس می‌شود، ریتم خنثی و گاهی گیج‌کننده‌ آن‌هاست. ریتم فیلم‌های موج نوی سینمای رومانی این گونه است که زمان زیادی صرف ضبط شدن تصاویری می‌شود که خیلی عادی و روزمره به نظر می‌آید. تصاویر واقعی و کاملا مشابه به یک زندگی معمولی. این ریتم ساده گاهی موجب سردرگم شدن مخاطب خواهد شد. مخاطب نمی‌داند که باید کدام تصویر را دنبال کند، حرف کدام بازیگر را بشنود و کدام اطلاعات را قبول کند. این حالت گنگ و انتظارگونه تا رسیدن به یک حادثه ادامه پیدا خواهد کرد. حادثه‌ای که مثل پتک وسط حواس مخاطب کوبیده می‌شود و با ایجاد یک شوک اطلاعات واقعی و مقصد بیننده را روشن و آشکار می‌سازد.

چهر‌های درخشان و تاثیرگذار بر موج نوی سینمای رومانی

حرف از چهره‌های برتر و موثر در موج نوی سینمای رومانی که در میان باشد، بی‌شک اولین نامی که در بالای فهرست قرار خواهد گرفت، پایه‌ گذار و خالق این آثار، «کریستی پویو» خواهد بود. کارگردانی که در سال 2001، تنها با 34 سال سن، فیلم «جنس و پول» را خلق کرد و شمایل اولیه‌ این موج نو را شکل داد. سه فیلم دیگر او با اسامی «مرگ آقای لازارسکو»، «آئورورا» و «سیه رانوادا» از دیگر آثار قابل ملاحظه در این سبک سینمایی هستند. «کریستین مونجیو»، دومین چهره‌ شناخته شده در این موج نو است که با ساخت فیلم‌های «غرب»، «چهار ماه و سه هفته و دو روز»، «حکایت‌ سال‌های طلایی»، «بر فراز تپه‌ها» و «فارغ التحصیلی» موفق به کسب محبوبیتی بیشتر، نسبت به «کریستی پویو» شد. «رادو مانتین»، «کریستین نمسکو»، «کورنلیو پرومبویو»، «رادو ژوده»، «کالین پتر نتسر» از دیگر چهره‌های موفق در سیر رشد این موج نوی 17 ساله هستند.

چرا فیلم‌های موج نو سینمای رومانی ارزش دیدن دارند؟

فیلم‌های موج نوی رومانی  سعی در تاثیرگذاری حداکثری بر مخاطب دارند. فیلم‌هایی که سخت و با جزئیات تهیه می‌شوند تا در حافظه‌ مخاطب پایشان را محکم کنند. این فیلم‌ها برای هر یک از مخاطبان تجربه‌ای جدید از یک زندگی معمولی خواهند بود. زندگی‌هایی معمولی اما متعدد و با تجربیات و شرایطی متفاوت از زندگی هر شخص. با انتخاب و تماشای یک یا دو اثر خوب و برجسته‌ از سینمای موج نو رومانی، کاملا دستتان خواهد آمد که با چه نوع محصولی از سینما سر و کار دارید. با شروع هر فیلم، خودتان را درست پشت سر هر یک از آدم‌های داخل فیلم احساس خواهید کرد. فیلم‌هایی که در کمال سادگی، پیچیدگی زندگی آدم‌ها را به تصویر می‌کشند. تصویر چرخه‌ بی‌وقفه‌ی زندگی آدم‌ها، که قطعا ارزش صرف کردن بخشی از زمان شما را خواهند داشت. 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
اینستادونی

اینستادونی 559

٩٧/٠٩/١٥
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و خاموشی چراغ

٩٧/٠٩/١٥
درباره «آستیگمات» دومین ساخته مجید رضا مصطفوی

تراکم خنده‌دار بدبختی

٩٧/٠٩/١٥
فتوچاپ

فتوچاپ 559

٩٧/٠٩/١٥
شگرد

فالوورهایتان را بترکانید (قسمت دوم)

٩٧/٠٩/١٥
جارچی

جارچی 559

٩٧/٠٩/١٥
یادداشت

نگاهی کوتاه به زندگی و افتخارات اصغر فرهادی از ابتدا تا به امروز

٩٧/٠٩/١٥
یک پرونده پر و پیمان درباره اصغر فرهادی و سبک فیلم‌سازی منحصر به ‌فردش که اسمش این هفته با انتشار همه می‌

سرِّ فرهادی

٩٧/٠٩/١٥
یادداشت

بده بستون های سینمایی

٩٧/٠٩/١٥
چهره هفته

چهره هفته 559

٩٧/٠٩/١٥
برای ابوالفضل زرویی نصرآباد که نوشته‌هایش را دوست می‌داشتم و جاده ناهموار طنز را برای نسل ما صاف کرد

اسطوره سبیلوی من

٩٧/٠٩/١٥
ناصرخان اکتور سینما

ببخشید شما؟

٩٧/٠٩/١٥
پایان نامه

کتاب، چمبه، حمید هیراد!

٩٧/٠٩/١٥
کدام کارگردان‌ها بیشترین شباهت را به فرهادی دارند؟

فرهادی‌بازها، فرهادی‌سازها، فرهادی شده‌ها!

٩٧/٠٩/١٥
هــمه چــیز درباره مهــم‌تــرین ارز ایــــن روزهــای دنــیــای تکــنولوژی

#ETHEREUM

٩٧/٠٩/١٥
دستپخت آخر آقای کارگردان، زیر ذره‌بین نقد

همه چیز درباره دانستن است

٩٧/٠٩/١٥
دات کام

پت و مت بسازید!

٩٧/٠٩/١٥
#توئیتری_ها

توئیتری ها 559

٩٧/٠٩/١٥
بیفور ویژه

زوج دیکتاتورِ جیمی

٩٧/٠٩/١٥
تمام شواهدی که نشان می‌دهد فرهادی درحال تغییر رویه در مسیر فیلمسازی‌اش است

فاز نو

٩٧/٠٩/١٥