بیگانه ها!
به بهانه اکران 4 فیلم توقیفی که بالاخره به پرده سینما رسیدند

بیگانه ها!

نویسنده : محمد ناصر حق خواه

اکران شدن یا نشدن فیلم‌‌هایی که پس ازتایید فیلم‌‌نامه و صدور پروانه ساخت، پشت خط اکران مانده‌‌ بودند همیشه از پرحاشیه‌‌ترین بحث‌‌های محافل سینمایی و یکی از دغدغه‌‌های مدیران فرهنگی بود تا این‌‌که بعد از ایجاد تغییراتی در وزارت ارشاد و عزمی که مدیران برای خاتمه دادن به این پرونده داشتند، بازبینی فیلم‌‌های توقیف شده آغاز شد و بعضی فیلم‌‌ها از نظر شورای بازبینی کاملا مردود اعلام شدند و بعضی با قید شروط و تضمین ایجاد بعضی تغییرات از سمت تهیه‌‌کننده به چرخه اکران وارد شدند. اما اکران اولین گروه از این فیلم‌‌ها چند نکته مغفول مانده را به یاد آورد که سعی داریم در این مطلب به آن بپردازیم.

اول از همه همان‌‌طور که هنرمند فرزند زمانه خود است، اثر خلق شده توسط او هم اثر زمانه خود است و چه از لحاظ فرمی و چه محتوایی باید برای تاثیر گذار بودن در حوالی زمان خلق، به گوش و چشم مخاطب برسد؛ خللی که در فیلم‌‌هایی که سابق بر این توقیف بوده و الان در حال پخش هستند بیش از همیشه توی ذوق می‌‌زند. برای مثال فیلم «زادبوم» ساخته ابوالحسن داوودی که در اواسط دهه هشتاد ساخته شده و پس از یک دهه در حال پخش است به مضامینی می‌‌پردازد و از دغدغه‌‌هایی حرف می‌‌زند که برای مخاطب امروزی نه جذاب است و نه کاربردی و تماشاچی خود را با فیلم بیگانه می‌‌پندارد، یا فیلم «مالاریا» پرویز شهبازی با ایده‌‌های فرمی ساخته شده و از تکنیک‌هایی در فیلم‌‌نامه‌‌اش استفاده کرده که مناسب همان سال‌‌های ساخت بوده و مخاطب امروز آن‌‌قدر فیلم‌‌هایی از این دست را دیده که تقریبا پیش‌‌بینی مابقی فیلم برای کسی که خیلی هم اهل سینما نیست کار دشوار و پیچیده‌‌ای نیست و تقریبا از دقیقه 30 فیلم می‌‌توان آنچه قرار است در پایان به عنوان لحظه‌‌ای شوک‌آور ما را میخکوب کند حدس بزنیم؛ در همین فیلم دغدغه‌‌های سیاسی و اجتماعی از جمله مسئله مذاکرات هسته‌‌ای بخشی از فیلم را تشکیل می‌‌دهد در حالی که بعد از گذشت دو سال از توافق هسته‌‌ای این موضوع در نهایت یک خاطره‌‌بازی جمع و جور است نه موضوعی مهم و تاثیرگذار روی ذهن مخاطب.

دومین نکته جرح و تعدیل‌‌های فراوانی است که نسخه دوم را فیلم متفاوتی از نسخه اصلی می‌‌کند و تقریبا ما داریم فیلم دیگری را روی  پرده می‌‌بینیم. چیزی که در فیلم «پریناز» که نسخه در حال اکران آن زیر نود دقیقه است باعث گنگ بودن بخش‌‌هایی از روایت و نپرداختن درست به شخصیت اصلی فیلم که کل ماجرا با ارجاع مدام به او ساخته شده فیلم را ابتر می‌‌گذارد و مخاطب را گیج و نا امید از سالن روانه خانه می‌‌کند. یا در «مادر قلب اتمی» که حتی در همین نسخه تکه پاره فیلمی آوانگارد و ساختارشکن می‌‌نماید و از کلیشه‌‌های روتین داستان‌‌پردازی و شخصیت‌‌های تکراری و شبیه به هم سینمای ایران فاصله گرفته و کارگردان سعی در ساخت فیلم خودش را دارد اما با کوتاه‌‌شدن‌‌ها و جابجایی صحنه‌‌ها ما را بیشتر از هرچیز یاد فیلمی در سطح یک تجربه خوب اما خام مانده می‌‌اندازد.

هرچند اکران این فیلم‌‌ها پس از چندین سال توقیف، تدبیر درستی برای پایان دادن به مسئله‌‌ای چند ساله است اما وجود این‌‌همه فاصله بین اثر و مخاطب، هم‌‌چنین ممیزی‌‌های زیاد از حد، بیش از همه یک نکته که بارها گفته شده و تقریبا هیچ وقت هم عملی نشده را به یاد می‌‌آورد؛ ای کاش تدبیرها قبل از همه این ماجراها و در مراحل صدور پروانه ساخت باشد، نه بعد از صرف سرمایه‌‌های مادی و معنوی فراوان و ایجاد انتظار در مردم و هنرمند برای اکران و نکته بعدی این‌که بعد از دریافت مجوزهای لازم از همه نهادهای مرتبط، فیلم‌‌های در حال اکران با اعمال نظر جایی جدا از خانواده سینما از اکران باز نایستد و استقلال حوزه فرهنگ و شان هنرمند و احترام مخاطب با توقیف‌‌های بعد از اکران از دست نرود.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
یادداشت

اَی خِدا، باز هم پایتخت!؟

٩٧/٠١/٣٠
به بهانه اکران آخرین قسمت از مجموعه سه گانه «دونده هزارتو» پس از 3 سال

دونده هزارتو در خط پایان

٩٧/٠١/٣٠
درباره آهنگسازها و کارگردانانی که همکاری طولانی و خاطره‌انگیزی داشتند

دیالوگ ‏ها از زبان سازها

٩٧/٠١/٣٠
یادداشت

همه چی آرومه، ما چقدر خوشحالیم!

٩٧/٠١/٣٠
مینیمال

هوای بارانی و مزه پرانی!

٩٧/٠١/٣٠
ناصرخان اکتور سینما

چیه این پنهون کاری؟

٩٧/٠١/٣٠
جارچی

جارچی 532

٩٧/٠١/٣٠
شاخ هفته

هنوز امیدی هست

٩٧/٠١/٣٠
یادداشت

تقصیر آن‌ها نیست که ما می­میریم!

٩٧/٠١/٣٠
ساختنیجات

طرح سامان‌دهی لوازم تحریر

٩٧/٠١/٣٠
توصیه‌هایی درباره نکات مهم و ضروری بهداشت فردی در فصل گرم

حقوق متقابل جامعه و بوهای ما!

٩٧/٠١/٣٠
یادداشت

شوش مولوی راه‌آهن یا در سوگ تهرانی شدن

٩٧/٠١/٣٠
دات کام

خاطره‌نویسی نوین با «دایرا»

٩٧/٠١/٣٠
درباره پسران بازیکنان بزرگ دنیای فوتبال که این روزها پایشان به مستطیل سبز رسیده است

پسر پدرِ شجاع

٩٧/٠١/٣٠
شگرد

مموری را از دست اینستاگرام و تلگرام نجات دهیم

٩٧/٠١/٣٠
پایان نامه

پلاستیکت تو حلقم!

٩٧/٠١/٣٠
مینی

مینی 532

٩٧/٠١/٣٠
جانونی

ورود به جهان سفید لبنیات

٩٧/٠١/٣٠
آنتن

وقتی کسب و کار شدنی نیست!

٩٧/٠١/٣٠
فوتبال ایران هم نمونه‌های بسیاری از پسر و پدرهای فوتبالیست داشته است

پسر کو ندارد...

٩٧/٠١/٣٠