بیگانه ها!
به بهانه اکران 4 فیلم توقیفی که بالاخره به پرده سینما رسیدند

بیگانه ها!

نویسنده : محمد ناصر حق خواه

اکران شدن یا نشدن فیلم‌‌هایی که پس ازتایید فیلم‌‌نامه و صدور پروانه ساخت، پشت خط اکران مانده‌‌ بودند همیشه از پرحاشیه‌‌ترین بحث‌‌های محافل سینمایی و یکی از دغدغه‌‌های مدیران فرهنگی بود تا این‌‌که بعد از ایجاد تغییراتی در وزارت ارشاد و عزمی که مدیران برای خاتمه دادن به این پرونده داشتند، بازبینی فیلم‌‌های توقیف شده آغاز شد و بعضی فیلم‌‌ها از نظر شورای بازبینی کاملا مردود اعلام شدند و بعضی با قید شروط و تضمین ایجاد بعضی تغییرات از سمت تهیه‌‌کننده به چرخه اکران وارد شدند. اما اکران اولین گروه از این فیلم‌‌ها چند نکته مغفول مانده را به یاد آورد که سعی داریم در این مطلب به آن بپردازیم.

اول از همه همان‌‌طور که هنرمند فرزند زمانه خود است، اثر خلق شده توسط او هم اثر زمانه خود است و چه از لحاظ فرمی و چه محتوایی باید برای تاثیر گذار بودن در حوالی زمان خلق، به گوش و چشم مخاطب برسد؛ خللی که در فیلم‌‌هایی که سابق بر این توقیف بوده و الان در حال پخش هستند بیش از همیشه توی ذوق می‌‌زند. برای مثال فیلم «زادبوم» ساخته ابوالحسن داوودی که در اواسط دهه هشتاد ساخته شده و پس از یک دهه در حال پخش است به مضامینی می‌‌پردازد و از دغدغه‌‌هایی حرف می‌‌زند که برای مخاطب امروزی نه جذاب است و نه کاربردی و تماشاچی خود را با فیلم بیگانه می‌‌پندارد، یا فیلم «مالاریا» پرویز شهبازی با ایده‌‌های فرمی ساخته شده و از تکنیک‌هایی در فیلم‌‌نامه‌‌اش استفاده کرده که مناسب همان سال‌‌های ساخت بوده و مخاطب امروز آن‌‌قدر فیلم‌‌هایی از این دست را دیده که تقریبا پیش‌‌بینی مابقی فیلم برای کسی که خیلی هم اهل سینما نیست کار دشوار و پیچیده‌‌ای نیست و تقریبا از دقیقه 30 فیلم می‌‌توان آنچه قرار است در پایان به عنوان لحظه‌‌ای شوک‌آور ما را میخکوب کند حدس بزنیم؛ در همین فیلم دغدغه‌‌های سیاسی و اجتماعی از جمله مسئله مذاکرات هسته‌‌ای بخشی از فیلم را تشکیل می‌‌دهد در حالی که بعد از گذشت دو سال از توافق هسته‌‌ای این موضوع در نهایت یک خاطره‌‌بازی جمع و جور است نه موضوعی مهم و تاثیرگذار روی ذهن مخاطب.

دومین نکته جرح و تعدیل‌‌های فراوانی است که نسخه دوم را فیلم متفاوتی از نسخه اصلی می‌‌کند و تقریبا ما داریم فیلم دیگری را روی  پرده می‌‌بینیم. چیزی که در فیلم «پریناز» که نسخه در حال اکران آن زیر نود دقیقه است باعث گنگ بودن بخش‌‌هایی از روایت و نپرداختن درست به شخصیت اصلی فیلم که کل ماجرا با ارجاع مدام به او ساخته شده فیلم را ابتر می‌‌گذارد و مخاطب را گیج و نا امید از سالن روانه خانه می‌‌کند. یا در «مادر قلب اتمی» که حتی در همین نسخه تکه پاره فیلمی آوانگارد و ساختارشکن می‌‌نماید و از کلیشه‌‌های روتین داستان‌‌پردازی و شخصیت‌‌های تکراری و شبیه به هم سینمای ایران فاصله گرفته و کارگردان سعی در ساخت فیلم خودش را دارد اما با کوتاه‌‌شدن‌‌ها و جابجایی صحنه‌‌ها ما را بیشتر از هرچیز یاد فیلمی در سطح یک تجربه خوب اما خام مانده می‌‌اندازد.

هرچند اکران این فیلم‌‌ها پس از چندین سال توقیف، تدبیر درستی برای پایان دادن به مسئله‌‌ای چند ساله است اما وجود این‌‌همه فاصله بین اثر و مخاطب، هم‌‌چنین ممیزی‌‌های زیاد از حد، بیش از همه یک نکته که بارها گفته شده و تقریبا هیچ وقت هم عملی نشده را به یاد می‌‌آورد؛ ای کاش تدبیرها قبل از همه این ماجراها و در مراحل صدور پروانه ساخت باشد، نه بعد از صرف سرمایه‌‌های مادی و معنوی فراوان و ایجاد انتظار در مردم و هنرمند برای اکران و نکته بعدی این‌که بعد از دریافت مجوزهای لازم از همه نهادهای مرتبط، فیلم‌‌های در حال اکران با اعمال نظر جایی جدا از خانواده سینما از اکران باز نایستد و استقلال حوزه فرهنگ و شان هنرمند و احترام مخاطب با توقیف‌‌های بعد از اکران از دست نرود.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
یادداشت

سر‌پل‌ذهاب با «ذال» نوشته می‌شود، نه با «ز» زلزله

٩٦/٠٨/٢٥
فتوچاپ

فتوچاپ 512

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

خدمت خالصانه

٩٦/٠٨/٢٥
تلگجیم

تلگجیم 512

٩٦/٠٨/٢٥
درباره حضور پرتعداد بازیگران در جایگاه اجرا، به بهانه عبدی‌شو

پا تو کفش من نکن!

٩٦/٠٨/٢٥
روایت‌هایی درباره خرده رفتارهای ما در مقایسه با سبک زندگی پیامبر (ص) و امامان‌ معصوم‌مان(ع)

پدران ما و ما

٩٦/٠٨/٢٥
آنتن

جیم بدون نمک!

٩٦/٠٨/٢٥
پایان نامه

مثلا ما همه مقصریم ...

٩٦/٠٨/٢٥
چهره هفته

سوشا در جستجوي پاتريك

٩٦/٠٨/٢٥
درباره جایزه‌های ادبی و کتاب سال ایران به بهانه برگزاری اولین دوره جایزه احمد محمود

قلم های مطلا

٩٦/٠٨/٢٥
جارچی

جارچی 512

٩٦/٠٨/٢٥
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و دقت کردن

٩٦/٠٨/٢٥
کافه جهان نما

اراک، دیاری در مسیر جاده ابریشم...

٩٦/٠٨/٢٥
مهدی برادران رئیس هیئت فوتبال استان خراسان در گفت و گو با جیم خبر داد

به دنبال حذف ورزشگاه ثامن نیستیم

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

اندر حکمت قیمه و ماست!

٩٦/٠٨/٢٥
شگرد

قبل از فروش گوشی آیفون‌ چه کنیم؟

٩٦/٠٨/٢٥
ذهن زیبا

ذهن زیبا 512

٩٦/٠٨/٢٤
یادداشت

بازار رمالی در فوتبال دودوتا چارتای ساده

٩٦/٠٨/٢٥
گفت‌و‌گو با حجت الاسلام واعظ موسوی درباره سحر و جادو

سحر و جادو دکان است

٩٦/٠٨/٢٥
شاخ هفته

قطار بازی

٩٦/٠٨/٢٥
تبلیغات