پنج دهه رنج

پنج دهه رنج

نویسنده : حامد نادری راد

وقتی تانک‌های سپاه چهلم ارتش سرخ شوروی در دی ماه 1358، وارد خاک افغانستان شدند، هیچ‌کس فکر نمی‌کرد جنگی شروع شود که تا 25 سال بعدش به شکل‌های گوناگون ادامه یابد. جنگی که البته از اوایل سال 1353 به صورت غیررسمی شروع شده بود. جنگی که علت اصلی‌اش تمایل بیش از حد حکومت شوروی به دست اندازی در افغانستان بود. دست اندازی‌هایی که با حمایت‌ها، تهدید‌ها و تطمیع دولت پادشاهی قبلش صورت می‌گرفت و روس‌هایی که تحمل زیادی نداشتند، با حمایت از کودتای کمونیست‌ها اولین آغازگر نابودی کشوری با تاریخ کهن و مردمانی سخت‌کوش شدند.

جنگ تلخی که در آن بیش از 2 میلیون افغانستانی کشته، 8 میلیون نفر آواره و 4 میلیون نفر به کشور‌های همسایه مهاجرت کردند. از آن طرف، کشورهای غربی از افغانستان برای انتقام از شوروی استفاده کردند. تزریق پول فراوان و تقویت گروه‌های جهادی باعث شد چندین سال پس از اتمام جنگ، گروه خشن و افراط‌گرای طالبان در افغانستان قدرت بگیرد. جنگی که در آن زیرساخت کشاورزی افغانستان به کلی نابود شد و طبق آمار سازمان فائو در سال 1366، تقریبا از هر سه مزرعه به یک مزرعه بمب سنگین اصابت کرده بود.

رفتن روس‌ها هم البته مشکل را حل نکرد. وقتی گروه‌های ضدکمونیستی که به «مجاهدین» معروف بودند در سال 1371 کابل را گرفتند، خیلی زود بر سر قدرت به جان هم افتادند و جنگ نه تنها تمام نشد، بلکه هر کدام از رهبران مجاهد، در گوشه‌ای از کشور برای خودشان دست به تشکیل حکومت زدند. طوری که کابل و حومه‌اش به شش قسمت تقسیم شد و روزی نبود که خمپاره‌ها، ساختمانی در کابل را تخریب نکند. در این دوره حتی سران مجاهد کنترل درستی بر زیر مجموعه‌شان نداشتند و دزدی، غارت و ناامنی سکه رایج آن زمان بود. وقتی از سال 1375 تا 1380 طالبان که یک گروه خشن و تندرو بود مجاهد‌ان را کنار زد و کنترل 90% افغانستان را به دست گرفت، باز هم کشور روی خوشی ندید. طالبان با توسعه و مظاهر تمدن مخالف بود و درگیری هر روزه‌اش با دشمنان و کشور‌های همسایه باز هم باعث عقبگرد افغانستان شد.

مردمان افغانستان در دوره‌ای نسبتا طولانی به مدت 30 سال، قربانی قدرت‌های جهانی شده بودند. قدرت‌هایی که هر کدام از گروهی در افغانستان حمایت کرده و مردم کمترین نقش و تأثیر را در این تحولات داشتند. در این مدت سهم کشاورزی از اقتصاد افغانستان به زیر 4% رسید، زیرساخت‌های اصلی کشور تخریب شد، نا امنی باعث آوارگی و مهاجرت 60% جمعیت کشور شد و بیش از 3 میلیون نفر بر اثر گرسنگی، قتل‌های دسته جمعی، انتقام‌های قومیتی و بمباران کور گروه‌های درگیر، به کام مرگ فرو رفتند.

در دوره استقرار حکومت جدید و مردمی افغانستان (از 1383 تاکنون)، اگرچه کشور همسایه‌مان پیشرفت‌هایی داشته، ولی کند بودن پیشرفت‌ها از یک طرف و سهم‌خواهی قدرت‌ها از طرف دیگر نتوانسته افغانستان را از نو بسازد. این را بگذارید کنار ساختار کهنه قومیتی که هنوز که هنوز است دست از سر افغانستان برنداشته و این‌که فلان نفر یا فلان مسئول مثلا پشتون باشد یا تاجیک،  باعث تغییر مناسبات می‌شود. همه‌این‌ها نشان دهنده راه طولانی افغانستان برای تبدیل شدن به یک ملت است. ملت بودنی که در این روزهای سخت که 40% خاک‌شان دوباره توسط طالبان اشغال شده و هیولای داعش در آنجا دارد جان می‌گیرد، به شدت به آن نیاز دارند. ملتی که حق‌شان است که پس از نیم قرن جنگ و خونریزی و درگیری، روی خوش آرامش، رفاه و پیشرفت را ببینند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
مینیمال

جورج کلونی وجودم را بیدار کنید

٩٦/١١/٢٦
چهره هفته

ذکر مولانا رضا رشیدپور

٩٦/١١/٢٦
یادداشت

یک خانم بی اعصاب شگفت انگیز

٩٦/١١/٢٦
یادداشت

لطفا مرا پرزنت نکنید

٩٦/١١/٢٦
شاخ هفته

برای مهم‌ترین آدمِ زندگی‌ام

٩٦/١١/٢٦
یادداشت

شهیدی‌فرد مرد متین و پرتکرار یک دهه گذشته جشنواره فیلم فجر

٩٦/١١/٢٦
درباره بازیگرانی که در حوزه اجرا هم دستی بر آتش دارند

مایل به مجری

٩٦/١١/٢٦
درباره ماجرای روی اعصاب مجری‌های تکراری افتتاحیه و اختتامیه جشنواره‌های مختلف یا بهتر بگوییم «بین مجری

اجراهای‌کوچک زنگ‌زده

٩٦/١١/٢٦
تلگجیم

تلگجیم 525

٩٦/١١/٢٦
شگرد

هنگام خواب با گوشی چه کنیم؟

٩٦/١١/٢٦
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و دلخوری

٩٦/١١/٢٦
ذهن زیبا

ذهن زیبا 525

٩٦/١١/٢٦
خاطرات گرشاسبی‌بزرگ

کادوی استاد

٩٦/١١/٢٦
پایان نامه

ادابازی درمانی!

٩٦/١١/٢٦
کوتاه درباره مهم‌ترین فیلم‌های سی و ششمین جشنواره فیلم فجر

متفاوت و پرسروصـــدا مـثل فـجـر 96

٩٦/١١/٢٦
جانونی

هشدار! مبتلایان به ناراحتی قلبی این متن را نخوانند...

٩٦/١١/٢٦
مینی

مینی 525

٩٦/١١/٢٦
آنتن

حمله سوسک‌های لانچیکودار!

٩٦/١١/٢٦
واکاوی یک دلیل ساده برای حسرت 16 ساله قهرمانی در جام باشگاه‌های آسیا

نبرد نابرابر

٩٦/١١/٢٦
یادداشت

من هم معترضم

٩٦/١١/٢٦