روزه بگير سريال ببين
درباره کارکردهاي تلويزيون در ماه مبارک رمضان

روزه بگير سريال ببين

نویسنده :

چندي قبل طرح افطار تا سحر سينماها که تقريبا فقط محدود به تهران است در حالي با مخالفت عده‌اي مواجه شد که اين طرح حتي در شهرشان سابقه برگزاري هم نداشته است. استدلال مخالفان اين طرح اين بود که چنين برنامه‌هايي منجر به بي‌توجهي مردم به اعمال عبادي در ماه مبارک رمضان مي‌شود؛ به موازات اين طرح صدا و سيما هم طرح «افطار تا نزديک سحر» را برگزار کرد. البته اين اسم وجود خارجي نداشت اما ماهيت آن با پخش 4 سريال بلافاصله بعد از اذان مغرب تهران تا بامداد روز بعد (نون و ريحون از شبکه تهران) همين بود که با پخش مجدد سريال خانه به دوش و روز حسرت نيز تکميل مي‌شد هر چند که دلسوزان! چندان وارد عرصه نقد عملکرد رسانه ملي (با اين مخاطب ميليوني) در اين ماه مبارک نشدند؛ اما به راستي يک رسانه آن هم در چنين مقطع مهمي چه کارکردهايي مي‌تواند داشته باشد؟ به‌طور کلي کارکردهاي رسانه (اعم از مکتوب، تصويري و...) شامل مواردي چون آموزش، تهييج و اقناع، سرگرمي و اطلاع رساني مي‌شود. رسانه ملي هم هر ساله با پخش آثاري در گونه‌هاي ماورايي، طنز و اجتماعي سعي در تأمين همين کارکردها براي مخاطب خود دارد که در اين باب نکاتي قابل توجه است:

1 فقط بخندان؛ در دنياي امروز و صنعت فيلم و سريال، سرگرمي‌سازي با وجوه ديگر کارکردهاي رسانه مثل آموزش و حتي تهييج و اقناع در هم تنيده شده است. ديگر کمتر اثري را مي‌توان در حوزه سريال و سينما يافت که صرفا هدف گذاري‌اش سرگرمي محض باشد؛ مگر فيلم‌هاي جکي چان! و مرحوم آرنولد! اما اين موضوع چندان در هنر و رسانه‌هاي ما به طور اعم و سيماي ما به‌طور اخص لحاظ نشده و يک مرزبندي بين آثار وجود دارد. يک اثر فقط بايد خنده محض و فاقد کاربرد باشد و يک اثر پر از شعار!

2 طنز ماوراي اجتماع؛ بين گونه‌هاي سريال‌سازي مناسبتي يعني همان تقسيم بندي ماورايي، طنز و اجتماعي، کمتر ترکيبي به وجود آمده است. اگر اثر طنز فاقد عمق و مفهوم باشد بسياري از اهداف تعيين شده تلويزيون که امام راحل تعبير دانشگاه ملي را براي آن به کار مي‌بردند تأمين نخواهد شد.

3 نون و اين شب‌ها؛ سيما نمي‌تواند ادعا کند که کارکرد آموزش را با «اين شب‌ها» تأمين مي‌کند و سرگرمي را با نون و ريحون! کارکردها بايد مستتر در فراگيرترين قالب‌هاي تلويزيوني باشند. روزگاري اثر ديني و مناسبتي محدود به اين بود که داستان سير خودش را داشته باشد اما در ماه مبارک رمضان اتفاق بيفتد و شخصيت‌ها روزه باشند. اين روزها که برخي آثار نه در ماه مبارک است، نه درباره آن و نه حتي متناسب با آن ساخته مي‌شوند. بسياري از آثار اين چند سال در هر مناسبت ديگري غير از ماه مبارک رمضان هم قابل پخش بودند. آن‌چه در اين بين مهم است ظرفيتي است که در اين ماه وجود دارد و بايد به نفع جذب مخاطب به سوي آموزه‌هاي اخلاقي و ديني هزينه شود.

4 اسکروچ زنده است؛ گويا امسال بناست ملکوت آموزش بدهد، جراحت هشدار داشته باشد، نون و ريحون سرگرم کند و در مسير زاينده‌رود بقيه کارها را انجام بدهد. جراحت از عهده وظايف خود به خوبي برآمده و حتي ترکيب ساخت آن از ظرفيت‌ها و هدف گذاري اوليه هم بالاتر نشان مي‌دهد. ملکوت که خاطره اسکروچ (همان اردکي که در خواب مي‌ميرد و به دنبال اصلاح گذشته است) را در ذهن زنده مي‌کند و نون و ريحون هم که قرباني سياست گذاري‌ها و مميزي غلط مي‌شود. در مسير زاينده‌رود به‌رقم ساختار منسجم و نمره قبولي که دارد تنها ظرفيت و بليت ساخت يک اثر متناسب با اين ماه را مي‌سوزاند. بايد پذيرفت که سريال‌سازي ويترين و اهم کار سيما در ماه مبارک رمضان است و در صورت شکست آن به‌خاطر فراگيري مخاطب کليت کارکرد ديني اين رسانه در ماه مبارک رمضان زير سؤال است.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
تلگجیم

تلگجیم 536

٩٧/٠٣/٠٣
فتوچاپ

فتوچاپ 536

٩٧/٠٣/٠٣
داستان انتخاب سفرها و ایرانگردی‌های جواد قارایی، مستندساز

بیایید همه ایرانگرد باشیم!

٩٧/٠٣/٠٣
چهره هفته

کارلوس کی روش

٩٧/٠٣/٠٣
جانونی

ضرورت ایجاد رشته خرمالوژی و پختن زولبیای خانگی

٩٧/٠٣/٠٣
درباره فصل سوم «شهرزاد» که با پیچش داستانی در اپیزود چهاردهم، انتظار برای دو قسمت پایانی هیجان انگیزش را

فرضیه هایی برای پایان شهرزاد

٩٧/٠٣/٠٣
ساختنیجات

انگیزه مطالعه زیر یک نور نرم و یواش!

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

علیه نون دونی‌ها

٩٧/٠٣/٠٣
درباره لیگ ملت‌‎های والیبال و بازی‌های تیم ملی کشورمان در این رویدادها

باز هم لیگ جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه ساخت سری جدید و قدرتمند انیمیشن کاپیتان سوباسا، محبوب‌ترین شماره 10 دنیای فوتبال

بازگشت فوتبالیست ها

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه رمضان کریم، درباره نان نوشتیم و فرهنگی که این خوردنی محترم با خودش به مردم کشورمان سنجاق کرده اس

خدا نان داد

٩٧/٠٣/٠٣
پایان نامه

پیامکی از دیار فانی!

٩٧/٠٣/٠٣
جارچی

جارچی 536

٩٧/٠٣/٠٣
تا جام جهانی

پر حاشیه مانند فهرست بازیکنان حاضر در روسیه

٩٧/٠٣/٠٣
حکایت هفته

اندر احوالات مریدان و رفع فیلتر

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

عصبانی کننده!

٩٧/٠٣/٠٣
توییتری ها

اعزام تیم ملی به جام جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
شگرد

قابلیت‌های جدید استوری اینستاگرام

٩٧/٠٣/٠٣
گفت‌و‌گوی جیم با فرهاد سال افزون، پاسور تیم ملی والیبال

می رویم و نهایت زورمان را می زنیم

٩٧/٠٣/٠٣
نگاهی کوتاه به پیوند نان با آداب و رسوم شهرهای مختلف کشورمان

نان و ادب

٩٧/٠٣/٠٣