فيلم‌هاي بد، دليل اقبال کم تماشاگر به سينماست
گفت‌وگوي تلفني با «مسعود فراستي» درباره برنامه تلويزيوني «هفت»

فيلم‌هاي بد، دليل اقبال کم تماشاگر به سينماست

نویسنده :

علي نيک‌فرجام

مسعود فراستي متولد ۱۳۳۳ در تهران است. تحصيلاتش را در رشته فلسفه و نمايش در ايتاليا سپري کرده است. ليسانس هنرهاي تجسمي و فوق ليسانس اقتصاد سياسي و جامعه شناسي از فرانسه دارد. از سال ۶۷ کار نقدنويسي را به شکل جدي آغاز کرده و از سال ۶۹ تا به امروز، مدرس نقد و تحليل فيلم است و اصلي‌ترين مسئوليت او در اين زمينه، مديريت کارگاه نقد فيلم پژوهشکده حوزه هنري است. فراستي در عرصه سينما محقق است و در تلويزيون، تهيه و اجراي برنامه گفت‌وگو با سينما را در کارنامه دارد. در اين هفته به سراغ اين منتقد بزرگ سينماي کشورمان رفتيم تا نظرش را درباره برنامه تلويزيوني «هفت» جويا بشويم، برنامه‌اي که با نگاهي تازه، موضوعات روز سينماي ايران را زير ذره‌بين نقد قرار مي‌دهد.

به‌عنوان اولين سئوال، ما شنيديم که شما و مسئولان برنامه تلويزيوني «هفت» قصد داريد مردم را با سينما آشتي بدهيد، سؤالي که براي ما پيش آمده اين است که آيا مردم با سينما قهر کردند؟ بالاخره اين ميزان کم اقبال مردم از سينما حتما دليل دارد، اين‌طور نيست؟

به نظر من بهتر است دنبال جواب‌هاي عجيب و غريب براي اين سؤالتان نگرديد، دليل اين اقبال کم چيزي نيست، جز فيلم‌هاي بدي که سينماگران ايراني تحويل تماشاگر مي‌دهند، همين و بس.

جواب سئوال قبلي را به طور کامل نداديد، آيا قصد آشتي دادن مردم و سينما را داريد، يا دليل ديگري در بين است.

من نه قصد آشتي دادن دارم، نه قصد قهر. هيچ کدام از اين قصدها را ندارم. قصد ما فقط اين است که اين وضعيت را تحليل کنيم و دوباره هم مي‌گويم، دليل اين که مردم به سمت سينما نمي‌آيند، فيلم‌هاي بدي است که به آن‌ها ارائه مي‌شود، بالاخره مردم ما فرق فيلم خوب و بد را مي‌فهمند.

چه‌قدر به موفقيت برنامه «هفت» با توجه به روش چالش‌برانگيزي که براي آن انتخاب شده است، اميدواريد؟

راستش اميد کمي دارم. براي اين‌که ظرفيت نقدپذيري ما در جامعه سينمايي خيلي کم است و تحمل نقد را نداريم و مرتب سعي مي‌کنيم اين بي‌تحمل بودن را نسبت به يکديگر نشان بدهيم. به هر صورت در اين چند برنامه‌اي که من در آن شرکت داشتم، فکر مي‌کنم که نيم قدمي جلو آمديم. دوستان سينماگر کمي ما را تحمل مي‌کنند. بالاخره همان‌طور که ما فيلم‌هاي آن‌ها را تحمل مي‌کنيم، آن‌ها هم بايد ياد بگيرند که ما را تحمل کنند!

چنان‌که مي‌بينيم برنامه «نود» با اجراي «عادل فردوسي‌پور» هم از اين روش چالشي و نقادانه براي تحليل اوضاع فوتبال کشور استفاده مي‌کند و خيلي صريح و بي‌پرده اين موضوعات را به نقد مي‌کشد. درست است که روحيه سينماگر و فوتباليست خيلي با هم فرق دارد، ولي آيا با نگاه به موفقيت برنامه «نود» عقيده داريد که برنامه «هفت» هم بتواند در همين حد تأثيرگذار ظاهر بشود؟

راستش را بخواهيد من اصلا برنامه نود را نمي‌شناسم، من کار خودم را مي‌کنم و بيش از 20 سال است که اين کار را مي‌کنم. عادل فردوسي‌پور هم بعد از ما آمده و کار خوبي مي‌کند.

درست است که مي‌گويند مسعود فراستي، نقد را از منظر منفي‌اش بيشتر دوست دارد تا از منظر مثبت؟

بله کاملا درست مي‌گويند و من هم به شما مي‌گويم که اصلا ذات نقد سازنده همين تندي، تيزي و نفي است، قرار نيست هميشه تعريف کنيم.

پس شما اين نقد بيرحمانه را منصفانه مي‌دانيد؟

کاملا. ببين دوست عزيز فرض کن که قرار است من و تو معامله‌اي انجام بدهيم، تو بايد به من جنس خوب تحويل بدهي. مثل وقتي من به يک آب انار فروشي مي‌روم و انتظار دارم در ازاي پولي که مي‌دهم به من آب انار خوب بدهد. خوب اگر به اين آب انار آب ببندد (مثل بعضي فيلم‌ها) من با اين کار مخالفت مي‌کنم. قرار است سينماگر به من تماشاگر فيلم خوب تحويل بدهد، فيلمي که حداقل سرگرم‌کننده باشد، ولي وقتي اين کار انجام نمي‌شود، طبيعي است که من نقد منفي ارائه مي‌کنم.

پس اگر اين آب انار، ببخشيد فيلم، خوب بود، ممکن است مسعود فراستي نقد مثبت بکند؟

حتما تعريف مي‌کنم و تشکر هم مي‌کنم. مگر نديدي که من در مورد فيلم خوبي مثل «طلا و مس» نقد مثبت نوشتم و اعلام کردم که طلا و مس فيلم خوبي است؟

آيا تا به حال پيش آمده که به‌خاطر نقدهاي (البته ببخشيد که از اين واژه استفاده مي‌کنم) بيرحمانه، از شما خواسته شود که آقا مسعود، يک کم نرم‌تر باش، خصوصا وقتي که داريد در يک برنامه تلويزيوني اين نقد را ارائه مي‌کنيد؟

از طرف مسئولان تلويزيون هيچ‌وقت چنين درخواستي نرسيده. از آن‌جا که هميشه قبل از اين برنامه خودم تهيه کننده بودم، پيش از اين خودم چنين خواسته‌اي از کسي دريافت نکردم. ولي قبل از اين که به «هفت» بيايم با «فريدون جيراني» قرار گذاشتيم که کمي لحنم را آرام‌تر کنم، ولي همچنان حرف خودم را مي‌زنم، همين!

البته اين سؤال را از اين‌جا مطرح کردم که برنامه نقد سريال «دارا و ندار» ساخته «مسعود ده‌نمکي» را ديدم و احساس کردم شايد صداوسيما از بابت نقد صريحي که به «دارا و ندار» کرديد از شما گله کرده باشد.

نه واقعا در مورد اين برنامه هم گله‌اي از من نشد، تذکري هم داده نشد، در حقيقت تا به حال در تلويزيون هيچ گله‌اي از من نشده است.

از اقبال مردم که بگذريم، اقبال مهمانان شما که همان سينماگران کشورمان هستند، نسبت به برنامه و نقدهاي به‌قول شما تند و تيز چه‌طور بوده؟ آيا دوباره تمايل به حضور در برنامه دارند؟

اين سؤال را بايد از فريدون جيراني بپرسيد. ولي من مي‌توانم در مورد اقبال مردمي بگويم که معمولا در کوچه و خيابان با من صحبت مي‌کنند و نظرشان را درباره برنامه به من مي‌گويند که تا به حال خيلي خوب و جدي بوده.

به‌عنوان يک منتقد سخت‌گير، برنامه «هفت» را چه‌طور نقد مي‌کنيد؟

اين برنامه منهاي «مسعود فراستي» برنامه خوبي است. مي‌شود اين برنامه را تحمل کرد ولي اگر «مسعود فراستي» نبود، بيشتر قابل تحمل مي‌شد.

نظرات کاربران
کد امنیتی