خانه‌کم‌فروغ سينما
مروري کوتاه بر آن‌چه در جشن چهاردهم «خانه سينماي ايران» گذشت

خانه‌کم‌فروغ سينما

نویسنده :

هفته گذشته شاهد يکي از مهم‌ترين و البته کم سر و صداترين اتفاقات سينمايي کشور بوديم. البته معمولا اتفاقات مهم، کم سروصدا نيستند ولي وقتي که بين نهادهاي مختلف سينمايي کشور شائبه موازي‌کاري وجود داشته باشد، نتيجه همين مي‌شود که در صداوسيما خبري از مهم‌ترين جشن سينمايي کشور شنيده نمي‌شود. البته اين نکته را نبايد فراموش کنيم که هنوز معلوم نيست، چرا بعضي‌ها علاقه دارند که دو نهاد سينمايي کشور (که با شرح وظايف مستقل و متفاوتي به‌وجود آمده‌اند) را در مقابل يکديگر قرار بدهند!

اصالت وجود خانه سينما
سال 1365 بود که «خانه سينماي ايران» با اهداف صنفي سينمايي پايه‌گذاري شد. آن زمان مجلس شوراي اسلامي تصويب کرده بود که هر سال 2 درصد از درآمد سينما، جهت بهبود وضعيت رفاهي و صنفي شاغلان اين صنف به‌جهت تامين امنيت شغلي سرمايه‌گذاري بشود و همين مصوبه زمينه‌ساز تاسيس خانه سينما شد. خانه سينما به‌عنوان جامعه اصناف سينماي ايران، فعاليت خود را از سال 1368 آغاز کرد و از سال 1372 با اهداف اصلي حفظ و صيانت از حقوق مادي و معنوي دست‌اندرکاران حرفه‌اي توليد، توزيع و نمايش هنر-صنعت سينما و همچنين ايجاد امنيت شغلي و تامين اجتماعي و ارتقاي سطح آموزشي و حرفه‌اي دست‌اندرکاران سينماي جمهوري اسلامي ايران به‌طور رسمي در جامعه هنري کشور مطرح شد.

خانه سينما و معاونت سينمايي ارشاد
با اين حال، نهاد خانه سينما، در تعاملاتي که با معاونت سينمايي وزارت ارشاد داشته، داراي فرازها و فرودهايي بوده است که گاهي آن را در مقابل وزارت ارشاد قرار داده است و گاهي مورد نقد هنرمنداني قرار داده که اعتقاد داشتند، خانه سينما بايد از سينماگران در مقابل امر سانسور، حمايت همه‌ جانبه بکند. چنان‌که «جواد طوسي»، منتقد نام‌ آشناي سينماي ايران در اين زمينه مي‌گويد: «بايد از هر رويدادي که در خدمت اهداف فرهنگي و صنفي مجموعه سينماي اين سرزمين باشد، حمايت کرد تا بتواند هرچه بيشتر در جهت رونق سينماي ما نقشي موثر داشته باشد.» ايشان معتقد است که در حال حاضر، عرصه امور مربوط به خانه سينما ميداني شده است براي دوئل و هم‌آورد طلبيدن!

جشن خانه سينما
ضرورت برگزاري يک جشنواره حرفه‌اي که کار گزينش بهترين‌ها توسط اهالي سينما در آن انجام شود، از سال 1375 احساس شد و از اواخر همين سال هيئت مديره خانه سينما تصميم گرفت با تدوين آئين‌نامه خاصي، جشن خانه سينما را به نوعي جشنواره تبديل کند تا طي آن هيئت داوران اصناف سينمايي از بين اعضاي خود، گزينش بهترين‌ها را انجام بدهند. جشن خانه سينما که از ابتداي برگزاري با وجود دارا نبودن تبليغات دولتي، همواره در نيمه اول سال توجه گروه عمده‌‌اي از سينماگران را به خود جلب کرد، تفاوت عمده‌اي با ساير جشنواره‌ها در گزينش و نحوه انتخاب برگزيدگان دارد؛ بهترين‌هاي رشته‌هاي مختلف سينمايي توسط خود اهالي سينما انتخاب مي‌شوند و از دست نخبگان، فرهيختگان و چهره‌هاي برجسته هنري و پيشکسوتان سينما، تنديس اين جشنواره را مي‌گيرند. اين شيوه قضاوت کارشناسانه و تخصصي توسط اهالي هنر، باعث شده تا اين جشن از اقبال عمومي مناسبي برخوردار شود.

تمام دبيران جشن خانه سينما
نيم‌نگاهي به مديران برگزاري جشن مذکور نشان مي‌دهد که چه به لحاظ شان هنري و چه به لحاظ فن سينما، جشن خانه سينما همواره در جايگاه والايي نسبت به ساير محافل سينمايي کشور قرار داشته است. سير دبيران اين جشن از سال 1376 تاکنون به اين ترتيب است:

۱۳۷۶ - سيف‌ا... داد

۱۳77 - احمدرضا درويش

۱۳78 - يدا... صمدي

۱۳79 - مجيد مجيدي

۱۳80 - مسعود جعفري جوزاني

۱۳81 - منوچهر محمدي

۱۳82 - ابوالحسن داوودي

۱۳83 - ابوالحسن داوودي

۱۳84 - محمدمهدي عسگرپور

۱۳85 - رسول صدرعاملي

۱۳86 - پرويز پرستويي

۱۳87 - امين تارخ

۱۳88 - فرهاد توحيدي

۱۳89 - فرهاد توحيدي

غايبان بزرگ
با نگاهي به نامزدها و برندگان جشن چهاردهم سينماي ايران، جاي خالي فيلم‌‌هايي مانند «آواز گنجشک‌ها»، «بدرود بغداد»، «طهران‌تهران»، «کيفر»، «عيار۱۴» و «چهل‌سالگي» به ‌وضوح خودنمايي مي‌کند و اين پرسش را به ‌ميان مي‌‌آورد که بر چه مبنايي تعدادي از فيلم‌‌هاي پر اهميت سينما در دو سال اخير هيچ جايگاهي در فهرست نامزدها ندارند و در نگاهي جزئي‌تر، ديده مي‌شود که برخي کارهاي شاخص نيز از قلم افتاده‌اند؛ براي نمونه بازي «پانته‌آ بهرام» در «هيچ» تا «بهرام رادان» در «ترديد» و «ترانه عليدوستي» در «درباره الي» و «ترديد» و «رويا نونهالي» در «صدا‌ها» و «تورج اصلاني» براي فيلم‌برداري «بدرود بغداد».

درد دل‌هاي روي سن
تعدادي از سينماگراني که محفلي براي بيان درد دل‌هاي چندين و چند ساله‌شان نيافته بودند، وقتي به بهانه اهدا و دريافت تنديس روي سن رفتند، چند کلامي را به «در» گفتند بلکه «ديوار» بشنود؛ در اين ميان سخنان چند تن از اين هنرمندان در جشن چهاردهم خانه سينما بسيار قابل توجه بود که ماهم نقل آن‌ها را خالي از لطف نديديم.

* درابتداي امر، سخنان «جهانگير کوثري» تعجب حاضران در سالن همايش‌هاي برج ميلاد را به همراه داشت. وي گفت: «من نمي‌دانم چرا مسئولان جشن براي دبيري، دبيري اين قدي (اشاره به فرهاد توحيدي) گذاشتند.» البته جواب محکمي از سوي حاضران پرتعداد سالن به کوثري داده شد و بعد از دعوت «محمدمهدي عسگرپور» از «توحيدي» براي حضور روي سن، مردم اين فيلمنامه‌نويس نام ‌آشنا را ايستاده تشويق کردند.

* «عليرضا خمسه» ماجراي خانه سينما را به ماجراي گاو مشدي حسن تعبير کرد که توليد ندارد اما محصولات جانبي بسياري دارد.

* «رضا ميرکريمي» نيز درحالي که از زحمات «فرهاد توحيدي»، «محمدمهدي عسگرپور» و ديگر دست‌اندرکاران جشن و خانه سينما تشکر مي‌کرد، افزود: «مسئولان خانه سينما تلاش کردند تا چراغ جشن روشن باشد و همه اين‌‌ها را برخلاف محاصره اقتصادي خانه سينما انجام دادند؛ مديران فرهنگي لطف کردند و بودجه خانه سينما را پرداخت نکردند تا در محاصره اقتصادي بياموزيم که بدون حمايت دولت چطور بايد زندگي کنيم.»

* «همايون اسعديان» که «طلا و مس» به کارگرداني او در هشت رشته نامزد دريافت جايزه شده بود اما خود او در مقام کارگردان، نامزد دريافت جايزه‌اي نشده بود در سخنان خود گفت: «داوران خانه سينما انتخاب هيچ مقام دولتي نيستند و اعضاي صنف هستند، من به آن‌ها احترام مي‌گذارم پس با اين کار به شما و خودم احترام مي‌گذارم.»

* «سيروس الوند» هم از فيلم تحسين‌ شده «درباره الي» چنين تعريف کرد: «مرحوم علي حاتمي روزي به من گفت که هر وقت فيلمي ديدي و دلت خواست فيلم بسازي آن فيلم، فيلم خوبي است. وقتي فيلم برگزيده اين بخش درباره الي را ديدم ياد اين گفته زنده ياد حاتمي افتادم.

* «حسين ترابي» کارگردان، نويسنده و مستندساز سينماي کشور نيز در مراسم بزرگداشت خود پيشنهاد جالبي را مطرح کرد و گفت: «شنيده‌ام رابطه ارشاد و خانه سينما شکرآب است، بنابراين پيشنهاد داديم گردهمايي براي مسئله امنيت شغلي سينماگران برگزار شود، بر اين اساس پيشنهاد مي‌دهم هنرمندان گورهاي خود را در قطعه هنرمندان يا به ارشاد يا به شهرداري و يا به مرفه‌هاي بي‌هنر بفروشند و پول آن را به حساب خانه سينما واريز کنند تا خانه سينما استقلال مالي پيدا کند و هنرمندان هم امنيت شغلي.»

نظرات کاربران
کد امنیتی