يک سر و چند گيگ حافظه؟!

يک سر و چند گيگ حافظه؟!

نویسنده :

- اصلا يادم نميآيد، گفتي آدرسش کجاست؟!

- فراموش کردهام کجا گذاشتهام، تو کتاب من را نديدي؟!

- اسم اين استادمان چي بود؟!

- مگر حافظهات را از دست دادهاي؟ تو چي ميخوري اين قدر خنگ شدهاي؟!

حافظه يکي از دغدغههاي اصلي همه ما موجودات است! يعني همه ما به شدت دنبال اين هستيم که حافظه قوي داشته باشيم، يا به همه نشان دهيم که حافظه خوبي داريم! براي همين، خصوصا در دوران جواني، گير ميدهيم به حافظه و احساس ميکنيم که حافظه خوب يکي از ملاکهاي موفقيت است. آن وقت به هر دري ميزنيم تا به روشهاي مختلف، حافظهمان را تقويت کنيم. خيليها دارند خودشان را ميکشند تا حافظه خوبي داشته باشند و با فراموشي براي هميشه خداحافظي کنند. اما راستش را بخواهيد تا ندانيم حافظه چي هست و اصلا در حافظه چه اتفاقي ميافتد، نميتوانيم به خودمان و حافظه‌مان کمک زيادي کنيم. توي جزرومد اين هفته قرار نيست کاري بکنيم تا همين حالا حافظهتان زير و رو شود! فقط ميخواهيم بفهميد توي دنياي حافظه چه ميگذرد.

اين حافظه که ميگويند يعني چه؟!
فکر ميکنيم، اگر بتوانيم نام همه پايتختهاي جهان را از حفظ بگوييم، يا اگر بتوانيم 40 صفحه کتاب را طوطي‌وار بگوييم و يا بتوانيم با يک بار رفتن به يک مکان جديد، آدرسش را به ياد بياوريم، آن وقت حافظه خيلي خوبي داريم. راستش واقعا همين طور است! يعني يادآوري، به خاطر آوردن و ثبت اطلاعات، خود‌ خود حافظه است. براي همين استعداد نگهداري و فراخواني تجربيات گذشته و توانايي به‌خاطر آوردن و به ياد داشتن اطلاعات گذشته را حافظه ميگويند. چيزي که ما ميگوييم حافظه، براي خودش انواع مختلفي دارد که مطالعات نشان ميدهد ما 3 نوع حافظه داريم، که حتما شما هم، زياد درباره آن شنيده‌ايد. اين حافظهها به اين صورت است:

حافظه حسي
ياد سپاري و ذخيره اطلاعات که اولين مرحله حافظه هم هست، همين حافظه حسي است و همين طور که از اسمش معلوم است، اطلاعات حسي را در آن ذخيره ميکند. اين حافظه از نظر گنجايش، هيچ محدوديتي ندارد. اما زمان ذخيره‌سازي آن خيلي کوتاه است! يعني حدود يک ثانيه. يعني اگر يک محرکي وارد حافظه حسي شود و بعد اگر مورد توجه قرار بگيرد، اطلاعاتش وارد حافظه کوتاه مدت ميشود. همه محرکهاي حسي ما مورد توجه قرار نميگيرند و درک نميشوند، چون اگر اين طوري بود، زندگي براي ما غير ممکن ميشد. براي همين، فقط به آنهايي که توجه ميکنيم وارد حافظه کوتاه مدت ميشوند و بعد درک ميشوند.

حافظه کوتاه مدت
مهمترين ويژگي اين حافظه، گنجايش آن است. يعني يک اندازه خاصي در آن‌جا دارد. ظرفيت حافظه کوتاه مدت، بين 5 تا 9 مورد بيشتر نيست و البته متوسط گنجايش آن در اکثريت آدمها، 7 مورد است. اطلاعات در حافظه کوتاه مدت، به صورت صوتي و ديداري رمزگرداني ميشود و مفهومي و معنايي ثبت نميشود. مثلا اگر شما حرف «ب» را شنيده باشيد، ممکن است موقع يادآوري آن را «پ» هم به ياد بياوريد! با اين همه بازيابي در اين حافظه کم و بيش بدون خطا و اشتباه است، به طوري که اگر مطلبي در حافظه باشد حتما قابل دسترسي است.

حافظه بلند مدت
اين حافظه بر عکس حافظههاي قبلي، تا دلتان بخواهد ظرفيت دارد و گنجايش آن نامحدود است. به طوري که شما اطلاعات خيلي زيادي را ميتوانيد در آن نگهداري کنيد، بدون اين که نگران باشيد از بين بروند. رمزگرداني در اين حافظه، بر عکس حافظه کوتاه مدت که صوتي و ديداري است به صورت معنايي و مفهومي است. مثلا اگر يک سري کلمات را شما چند روز قبل به حافظه بلند مدت سپرده باشيد، شايد خود آن کلمه يادتان نيايد! اما کلمهاي که همان معني را دارد حتما به ياد ميآوريد. مثلا ممکن است شما يک داستان را بخوانيد يا يک خبري را بشنويد، بعد موقع يادآوري، معني و مفهوم همان داستان و خبر را به طور کامل بازگو کنيد. اما نه دقيقا با همان کلمات و جملات.

از ياد تو تا ثبت من
وقتي قرار است يکسري اطلاعات يا وقايع در حافظه ما جا خوش کند، بايد فرآيندي اتفاق بيفتد. يعني اطلاعات در حافظه ما از 3 مرحله ميگذرند:

رمزگرداني
اولين مرحله دريافت اطلاعات است. در اين مرحله، اطلاعات به حافظه سپرده ميشوند. براي اين‌که اطلاعات را در حافظهمان رمزگرداني کنيم، اول بايد به آن توجه کنيم و روي آن متمرکز شويم وگرنه خيلي زود از حافظه ما ميپرند و دچار فراموشي ميشويم.

اندوزش
وقتي مطالب وارد حافظه ما شدند، بايد در حافظه نگهداري شوند. مرحله اندوزش، مرحله ذخيره سازي است که اطلاعات در اين مرحله پردازش و طبقه بندي ميشوند و در حافظه نگهداري ميشوند.

بازيابي
وقتي اطلاعات در حافظه ذخيره شدند، مرحله بعد بازيابي يا به يادآوري مطالب است که ما در اين مرحله بايد آن ها را به‌خاطر بياوريم. اگر اطلاعات با تمرين و تکرار، به خوبي در حافظه ما ثبت شده باشند، به سرعت هم بازيابي ميشوند.

چرا فراموش مي‌کنيم؟!
فراموشي ما ميتواند به دلايل مختلفي اتفاق بيفتد! اما خيلي از فراموشيهاي روزانهمان به دليل خطاهايي است که در مراحل حافظه اتفاق ميافتد. يعني ايجاد مشکل در هر يک از اين مراحل، ميتواند اشکالاتي را در يادآوري اطلاعات به وجود بياورد. اين خطاها معمولا، اين موارد هستند:

اگر خطايي در مرحله رمزگرداني يا سپردن اطلاعات به حافظه اتفاق بيفتد، يعني حافظه ما شرايط لازم براي رمزگرداني اطلاعات به صورت درست را ندارد. دليل اين خطا ممکن است کمبود توجه در موقع سپردن اطلاعات به حافظه باشد. ما زماني که ميخواهيم مطلبي را به حافظهمان بسپاريم، به آن توجه مي‌کنيم، همين توجه ما، باعث رمزگرداني و سپردن آن به حافظه ميشود. اما خيلي چيزها هم هستند که ما ميشنويم يا مي‌بينيم، اما به آن توجه نميکنيم و فراموش ميشوند. چون تنها اطلاعاتي که مورد توجه ما قرار ميگيرند به حافظهمان سپرده ميشوند. در غير اين صورت حافظه ما در هر لحظه، با اطلاعات خيلي زيادي رو به رو ميشود که خيلي ارزشي براي ما ندارند.

وقتي اطلاعات به شيوه درست و کاملي ذخيره نشده باشد و در جاي مناسبي در حافظه قرار نگيرد دچار فراموشي ميشويم. يکي از چيزهايي که باعث اندوزش اطلاعات ميشود مرور ذهني است. مرور ذهني به نيرومند شدن اطلاعات در حافظه کمک ميکند و ماندگاري آن را در حافظه بيشتر ميکند. بنابراين، بدون مرور ذهني اطلاعات از حافظه محو شده و دسترسي به آنها ناممکن ميشود. دليل ديگري که در مرحله اندوزش اتفاق ميافتد و باعث فراموشي ميشود جانشيني است، يعني زماني که اطلاعات جديد، جاي اطلاعات قديمي را ميگيرند و علت آن اغلب به گنجايش حافظه مربوط مي‌شود. هر زماني که اطلاعاتي که قصد ذخيره آنها را داريم، بيشتر از گنجايش حافظه باشند آن وقت، يا در حافظه ذخيره نميشوند و يا براي ذخيره، اطلاعات قبلي را از بين ميبرند.

در مرحله بازيابي هم چيزهايي وجود دارد که با ايجاد مشکل مي تواند باعث فراموشي شود. تداخل و عوامل هيجاني ميتوانند يادآوري اطلاعات را دچار مشکل کنند. مثلا زماني که در حافظه ما اطلاعات مختلفي با نشانه‌هاي مشترکي ذخيره شده باشند موقع بازيابي، اطلاعات قاطي مي‌شوند و ممکن است دچار تداخل شود و مزاحمي براي يادآوري درست شود.

نظرات کاربران
کد امنیتی