روح انقلابی  در جانِ شاعر خراسانی
در سوگ حمید سبزواری «پدر شعر انقلاب اسلامی»

روح انقلابی در جانِ شاعر خراسانی

نویسنده : ملیحه جهانبخش

«این روزها خاطرات را دارم فراموش می‌کنم مثل تاریخ که کم‌کم ما را از یاد می‌برد». این جمله استاد هنوز هم که هنوز است مدام در ذهنم تکرار می‌شود! دلم می‌خواست به استاد بگویم و اما دیر شد... که اگر چه نسل ما نسلی است که از روزهای پیروزی انقلاب اسلامی خاطره‌ای در ذهن ندارد و سال‌های سخت جنگ را هم از تاریخ و خاطرات مردمان آن روزها می‌شناسد، اما هنوز هم وقتی سروده‌های شما را می‌شنویم می‌خواستم ناخواسته چنان شور و شعفی در جان‌مان می‌افکنید که سفر می‌کنیم به دوران نسلی که در گرگ و میش حوادث پیش از انقلاب، شعرهای شما را در تاریکخانه زیرزمین‌ها و مخفی‌گاه‌ها روی اعلامیه‌ها می‌نوشتند و سینه به سینه، دست به دست می‌چرخاندند... وقتی سرود «خمینی ای امام... خمینی ای امام» را می‌شنویم... آنقدر دل و جان‌مان می‌لرزد که خیال می‌کنیم درست مثل جوان‌های همان دوران، در و پنجره‌ها را از حمله دژخیمان بسته‌ایم و شعر شورانگیز شما را به عشق امام فریاد می‌زنیم... 

اگر چه وقتی برای شهدا شعر «برخیزید ای شهیدان راه خدا...» را سرودید در بهشت زهرا نبودیم که برای اولین بار با سردادن این شعر در محضر امام و انقلابیان هزاران بغض را بباریم اما  هنوز هم شعر شماست که تاریخ آن روزها را برای ما روایت می‌کند... و با شنیدن شعرتان دلتنگ شهدا می‌شویم...

می خواستم بگویم استاد، ما نسلِ بچه‌های انقلابیم؛ مگر می‌شود پدرِ شعر انقلاب اسلامی را از یاد ببریم؟! تاریخ هم به گمانم اینقدرها بی‌رحم نیست که «حمید سبزواری» را شاعری که نام‌اش با خاطرات چندین نسل گره خورده است از یاد ببرد! و خراسان هم مگر می‌شود یکی از نام‌آورترین شاعرانِ محجوب و انقلابی‌اش را فراموش کند... 

حسین ممتحنی که حمید سبزواری شد
شاعری از خطه‌ی سبزوار که کمتر کسی او را به نام اصلی‌‌اش «حسین ممتحنی» می‌شناسد چون دوست داشت شاعرانگی‌هایش به نام حمید سبزواری ثبت شود... 
تاریخ که هیچ استاد... خاطرات هم نمی‌میرند! سالروز تولد شما در سال هزار و سیصد و چهار را هم ثبت کرده‌اند تا هرگز فراموش نشوید! شور و حالی که در خاندان ممتحنی برپا شده بود و پس از فرزندان دختر و چند فرزندی که تقدیرشان به ماندن نبود، خداوند فرزندی با چنین آتیه‌ای درخشان به قمر سطان و عبدالوهاب بخشید... و پدربزرگ در گوشش اذان گفت و نام‌اش را حسین گذاشت.
و حسین در دامان قمر سلطان قصه‌های کلیله و دمنه و امیر ارسلان نامدار و... می‌شنید و اشعاری از امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) برای او زمزمه می‌شد و مادر چُنان استادی، قرائت قرآن و نوشتن را به او آموخت تا از همه‌ هم سن و سالان‌اش پیشی گیرد.
شاید هم آن روزها که با پدربزرگ برای رسیدن به معدن‌های حوالی سبزوار همراه می‌شد و پدربزرگ برایش شعر می‌خواند نخستین جرقه‌های شعر و شاعری در وجود حسین زده شد.
حالا پدر هم کم‌کم فهمیده بود  حسین ذوق و قریحه شاعری دارد اگر چه نابینا بود اما با دل و جان تلاش کرد تا آنچه را که از شعر می‌داند به او بیاموزد و کتاب نصاب‌الصبیان را به او هدیه کرد.
فریادنامه‌های حمید
حسین به دوران نوجوانی که رسید جدی‌تر شعر می‌خواند و شعر می‌سرود... تا آنجا که «فریادنامه»‌اش را نوشت. پس از آن تقدیر زندگی حسین ممتحنی حوادثی بود که با تاریخ رقم خورده بود، حوادثی که سرآغازش ورود متفقین به ایران و دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی و غم نان مردم و عشق به وطن بود و او زبان شعرش، فریادنامه زمان خودش شد. و در این فراز و نشیب اگر چه  شغل معلمی‌اش را از دست داد و ناگزیر شد که زمانی را مخفی زندگی کند اما هرگز آسایش را فدای آرمان‌هایش نکرد... 
چنان که در جریانات پیش از پیروزی انقلاب اسلامی شورانگیزترین شعرهایش را سرود. برخی از شعرهایش را برای امام خمینی به زبان استعاره سروده بود:
مرا که یار نباشد، بهار را چه کنم 
بهار بی‌گل روی نگار را چه کنم 
امید بود که با نوبهار بازآیی
ملامت دل امیدوار را چه کنم
و برخی را نیز بی پرده سرود که از آن میان شعر «خمینی ای امام» در جریان پیروزی انقلاب اسلامی به مناسبت استقبال از امام خمینی بود:
خمینی ای امام، خمینی ای امام
ای مجاهد، ای مظهر شرف
ای گذشته ز جان در ره هدف
چون نجات انسان شعار توست
مرگ در راه حق افتخار توست
سرود «بانگ آزادی» نیز اثری حماسی و با شکوه در سال 58 بود که در بهشت زهرا طنین‌انداز شد و از سروده‌های معروف حمید سبزواری است:
این بانگ آزادی ست کز خاوران خیزد
فریاد انسان‌هاست کز نای جان خیزد
اعلام توفان‌هاست کز هر کران خیزد
آتشفشان قهر ملت‌های دربند است
حبل‌المتین توده‌های آرزومند است
از دیگر برهه‌های حساس تاریخی، سال‌های سخت دفاع مقدس بود که حمید سبزواری باز هم نتوانست آرام و بی‌تفاوت باشد و با حضور در جبهه باز هم با شعر، نوای مقاومت و شور و حماسه سر داد و شعری سرود که همزمان با فتح خرمشهر از رادیو و تلویزیون پخش شد:
از صلابت ملت و ارتش و سپاه ما
جاودانه شد از فروغ سحر پگاه ما
صبح آرزو دمیده از کرانه‌ها 
شاخه‌های زندگی زده جوانه‌ها 
این پیروزی خجسته باد این پیروزی
چندین دهه سرود برای اعتقاداتش
حمید سبزواری به پاس چندین دهه سرودن اشعاری که با تلفیق موسیقی جامه سرود به خود گرفتند و جاودانه شدند، آثار بسیاری را خلق کرد که نشان از همراهی با روزهای پرمخاطره و حوادث تاریخی مردمان زمان‌اش دارد از این روست که شعر حمید سبزواری آیینه تمام‌نمای شکوه و حماسه و رشادت و انقلابی‌گری است. و این افتخار را دارد که  مقدمه یکی از کتاب‌های این شاعرِ انقلابی مزین به یادداشت مقام معظم رهبری باشد. 
حمید سبزواری در بیشتر قالب‌های شعری چون حماسی، عرفانی، قصیده، غزل، دوبیتی، رباعی و شعر نو سروده‌هایی دارد و دارای مدال درجه یک هنر در رشته ادبیات است. آثار او در هفت دفتر به نام‌های «سرود درد»، «سرود سپیده»، «کاروان سپیده»، «یاد یاران»، «گزیده ادبیات معاصر»، «به رنگ آمده دشمن» و «سرودی دیگر» به یادگار مانده است.
اگر چه کهولت سن و بیماری بهانه‌‌ای شد تا استاد حمید سبزواری ما را در فقدان‌اش به سوگ بنشاند اما نسلِ ما و نسل‌های بعد، «پدرِ شعر انقلاب اسلامی» را هرگز از یاد نخواهند برد...  
نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨