سندروم تلگرام
محرمانه مستقیم

سندروم تلگرام

نویسنده : حامد نادری راد

امسال سال تلگرام بود. خیلی از اخبار و حواشی که امسال در موردشان خواندیم یا شنیدیم یک‌جورهایی به این نرم‌افزار موبایلی گره می‌خورد. حتی تبلیغات انتخاباتی امسال هم با وجود تلگرام حسابی عوض شده بود.

تلگرام خاص است. خاص بودنش از شیوه موافقت‌ها و مخالفت‌هایی که در موردش می‌شود، معلوم است. تلگرام اولین نرم‌افزاری است که یک دولت برای بسته نشدنش وزرایش را بسیج می‌کند و سیستم قضایی هزاران دلیل برای بسته شدندش ردیف می‌کند. تلگرام پدیده‌ای است که عده‌ای آن را باعث افزایش سرمایه اجتماعی و امنیت جامعه می‌دانند و عده دیگری آن را جاسوسی و ضد امنیت! همین پارادوکس‌ها در قضیه تلگرام است که آن را جذاب می‌کند.

آمار عجیب و غریب این پدیده از خودش خاص‌تر است. این‌که چطور در عرض 9 ماه یک نرم‌افزار موبایلی در ایران بیش از 20 میلیون کاربر فعال پیدا می‌کند، این‌که هر کدام از این کاربران ساعت‌ها وقت‌شان را برای او می‌گذارند و سایت تلگرام مثل آسانسور در رنکینگ بهترین سایت‌های ایران بالاتر می‌آید و... در کل آمارها هم حسابی به نفع تلگرام است.

تلگرام البته اولین نمونه از این جنس نیست و آخرینش هم نخواهد بود. در مقابل هر چیزی که به سرعت فراگیر می‌شود دو نوع نگاه سنتی وجود دارد. عده‌ای خوشحالانه و بدون دلیل آن را تحسین می‌کنند و با مثال‌های متعدد سعی دارند که بگویند جلوی تکنولوژی را نمی‌شود گرفت، پس کاری به آن نداشته باشید. سعی کنید تا حد ضرورت کنترلش کنید، جامعه هم پس از مدتی خودش، راه درست استفاده را می‌آموزد. عده‌ای دیگر هم منفی‌نگرانه، هر چیزی که گسترده شده و بین مردم نفوذ داشته باشد را با عینک شک و تردید نگاه می‌کنند و گاهی هم با برچسب‌هایی مانند «ضد امنیت» و «جاسوسی» سراغ آن می‌روند.

در هر دوی این نگاه‌ها، متن پدیده‌ای مانند تلگرام بدون توجه به فرامتن آن بررسی شده است. فرض کنیم اصلا تلگرام فیلتر بشود، به جرئت می‌توان گفت فردای آن روز مردم نرم‌افزاری با امکانات بیشتر از تلگرام را انتخاب خواهند کرد. اصلا شاید آن نرم‌افزار ایرانی هم باشد. بعدش چه؟ آیا باز هم می‌شود به آن خرده‌ای گرفت؟

هیچ کس در این کشاکش از جامعه ایرانی نمی‌پرسد که وقت‌تان را از کجا آورده‌اید؟ هیچ مسئولی هم (چه موافق و چه مخالف) درد این را ندارد که مگر مردم کشور چند ساعت وقت بیکار دارند که این همه توی تلگرام می‌چرخند؟ جرقه‌های واقع‌بینانه‌ای مثل کمپین شب یلدا* هم نتوانست عمق فاجعه و سرمایه‌سوزی یک ملت را نشان دهد. چند بار شد عینک بدبینی و خوشبینی را کنار گذاشته و از خود بپرسیم که چرا جوان‌های ما باید ساعت‌ها وقت‌شان، عمرشان، انرژی و اعصاب‌شان را در گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی تبدیل به «هیچ» کنند؟! چرا باید خانواده‌های ایرانی وقتی کنار هم هستند، هر کدام موبایلی به دست بگیرند و حال نگاه کردن به چهره همدیگر و صحبت کردن را نداشته باشند؟! اگر فردا سیل ویرانگر فناوری، اسباب بازی وقت‌گیر‌تر و جذاب‌تری از تلگرام را برای‌مان به ارمغان آورد، تکلیف جامعه چه خواهد شد؟!

آیا وقتش نرسیده حداقل با وجود سال نو، کمی در دلایل استفاده‌مان از تلگرام بازنگری کنیم؟ شاید خیلی از این وقت‌گذاری‌ها را بتوان طور دیگری مدیریت کرد. شاید حالا که بهانه دید و بازدید‌های نوروزی را داریم، حالا که قرار است بعضی‌هایمان بعد از یک سال دور هم جمع شویم، بدون تلگرام و حواشی آن خوش بگذرانیم و تجربه زیستن بدون چک کردن هر لحظه آن را از خودمان دریغ نکنیم.

 

* کمپین #یک_شب_بدون_گوشی حرکتی بود که در شب یلدای 94 برای برگزاری بهتر مراسم و کنار گذاشتن گوشی‌های تلفن همراه صورت گرفت. البته عکس‌های سلفی استثناء بودند!

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

چرخه‌ تبدیل پراید

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨