سندروم تلگرام
محرمانه مستقیم

سندروم تلگرام

نویسنده : حامد نادری راد

امسال سال تلگرام بود. خیلی از اخبار و حواشی که امسال در موردشان خواندیم یا شنیدیم یک‌جورهایی به این نرم‌افزار موبایلی گره می‌خورد. حتی تبلیغات انتخاباتی امسال هم با وجود تلگرام حسابی عوض شده بود.

تلگرام خاص است. خاص بودنش از شیوه موافقت‌ها و مخالفت‌هایی که در موردش می‌شود، معلوم است. تلگرام اولین نرم‌افزاری است که یک دولت برای بسته نشدنش وزرایش را بسیج می‌کند و سیستم قضایی هزاران دلیل برای بسته شدندش ردیف می‌کند. تلگرام پدیده‌ای است که عده‌ای آن را باعث افزایش سرمایه اجتماعی و امنیت جامعه می‌دانند و عده دیگری آن را جاسوسی و ضد امنیت! همین پارادوکس‌ها در قضیه تلگرام است که آن را جذاب می‌کند.

آمار عجیب و غریب این پدیده از خودش خاص‌تر است. این‌که چطور در عرض 9 ماه یک نرم‌افزار موبایلی در ایران بیش از 20 میلیون کاربر فعال پیدا می‌کند، این‌که هر کدام از این کاربران ساعت‌ها وقت‌شان را برای او می‌گذارند و سایت تلگرام مثل آسانسور در رنکینگ بهترین سایت‌های ایران بالاتر می‌آید و... در کل آمارها هم حسابی به نفع تلگرام است.

تلگرام البته اولین نمونه از این جنس نیست و آخرینش هم نخواهد بود. در مقابل هر چیزی که به سرعت فراگیر می‌شود دو نوع نگاه سنتی وجود دارد. عده‌ای خوشحالانه و بدون دلیل آن را تحسین می‌کنند و با مثال‌های متعدد سعی دارند که بگویند جلوی تکنولوژی را نمی‌شود گرفت، پس کاری به آن نداشته باشید. سعی کنید تا حد ضرورت کنترلش کنید، جامعه هم پس از مدتی خودش، راه درست استفاده را می‌آموزد. عده‌ای دیگر هم منفی‌نگرانه، هر چیزی که گسترده شده و بین مردم نفوذ داشته باشد را با عینک شک و تردید نگاه می‌کنند و گاهی هم با برچسب‌هایی مانند «ضد امنیت» و «جاسوسی» سراغ آن می‌روند.

در هر دوی این نگاه‌ها، متن پدیده‌ای مانند تلگرام بدون توجه به فرامتن آن بررسی شده است. فرض کنیم اصلا تلگرام فیلتر بشود، به جرئت می‌توان گفت فردای آن روز مردم نرم‌افزاری با امکانات بیشتر از تلگرام را انتخاب خواهند کرد. اصلا شاید آن نرم‌افزار ایرانی هم باشد. بعدش چه؟ آیا باز هم می‌شود به آن خرده‌ای گرفت؟

هیچ کس در این کشاکش از جامعه ایرانی نمی‌پرسد که وقت‌تان را از کجا آورده‌اید؟ هیچ مسئولی هم (چه موافق و چه مخالف) درد این را ندارد که مگر مردم کشور چند ساعت وقت بیکار دارند که این همه توی تلگرام می‌چرخند؟ جرقه‌های واقع‌بینانه‌ای مثل کمپین شب یلدا* هم نتوانست عمق فاجعه و سرمایه‌سوزی یک ملت را نشان دهد. چند بار شد عینک بدبینی و خوشبینی را کنار گذاشته و از خود بپرسیم که چرا جوان‌های ما باید ساعت‌ها وقت‌شان، عمرشان، انرژی و اعصاب‌شان را در گروه‌ها و کانال‌های تلگرامی تبدیل به «هیچ» کنند؟! چرا باید خانواده‌های ایرانی وقتی کنار هم هستند، هر کدام موبایلی به دست بگیرند و حال نگاه کردن به چهره همدیگر و صحبت کردن را نداشته باشند؟! اگر فردا سیل ویرانگر فناوری، اسباب بازی وقت‌گیر‌تر و جذاب‌تری از تلگرام را برای‌مان به ارمغان آورد، تکلیف جامعه چه خواهد شد؟!

آیا وقتش نرسیده حداقل با وجود سال نو، کمی در دلایل استفاده‌مان از تلگرام بازنگری کنیم؟ شاید خیلی از این وقت‌گذاری‌ها را بتوان طور دیگری مدیریت کرد. شاید حالا که بهانه دید و بازدید‌های نوروزی را داریم، حالا که قرار است بعضی‌هایمان بعد از یک سال دور هم جمع شویم، بدون تلگرام و حواشی آن خوش بگذرانیم و تجربه زیستن بدون چک کردن هر لحظه آن را از خودمان دریغ نکنیم.

 

* کمپین #یک_شب_بدون_گوشی حرکتی بود که در شب یلدای 94 برای برگزاری بهتر مراسم و کنار گذاشتن گوشی‌های تلفن همراه صورت گرفت. البته عکس‌های سلفی استثناء بودند!

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها

ستاره‌ها در آسیا

٩٦/٠١/٣١
جارچی

جارچی 482

٩٦/٠١/٣١
ستاره استقلالی‌ها واقعی‌تر است یا ستاره‌ای که به پیراهن پرسپولیس اضافه می‌شود؟

ستاره سُرخ در آسمان کُری

٩٦/٠١/٣١
نصیرزاده رئیس سابق کمیته تدوین مقررات فدراسیون در گفت‌و‌گو با جیم:

درج ستاره استقلال و پرسپولیس بر اساس تلقی خودشان است

٩٦/٠١/٣١
شاخ هفته

نسل تنهای ما

٩٦/٠١/٣١
شگرد خفن

کدام خبر درست است؟

٩٦/٠١/٣١
درباره اظهار نظر عجیب سرمربی پرتغالی تیم ملی که به مذاق پرسپولیسی‌ها خوش نیامد

طبقه‌بندی هواداران به سبک استاد کی‌روش!

٩٦/٠١/٣٠

داستان ستاره‌ها

٩٦/٠١/٣١
مروری بر نویسندگانی که با آثارشان هیجانی ویژه در میان کتاب‌خوان‌ها ایجاد کردند

داستان موج‌ها و موج‌های داستانی

٩٦/٠١/٣١
برگزیده سایت

بازخوانی

٩٦/٠١/٣١
آنتن

دلیل قطع تماس‌های صوتی تلگرام مشخص شد!

٩٦/٠١/٣١
تلگجیم

تلگجیم 482

٩٦/٠١/٣١
حکایت هفته

اندر حکایت برنامه هفت و افخمی که رفت

٩٦/٠١/٣١
نگاهی به فیلم «خشکسالی و دروغ» با حضور محمدرضا گلزار

مخاطب پسند و قصه‌‌گو

٩٦/٠١/٣١
ذهن زیبا

ذهن زیبا 481

٩٦/٠١/٣١
کافه جهان نما

ژاپن، سرزمین آفتابِ تابانِ احترام

٩٦/٠١/٣١
پایان نامه

پول نارنگی، ما و این همه حادثه!

٩٦/٠١/٣١
فتوچاپ

فتوچاپ 482

٩٦/٠١/٣١
وقتی قابلیت جدید تلگرام، نیامده، فیلتر می‌شود

#تلگرام_صوتی

٩٦/٠١/٣١
درباره شعرها و ترانه‌هایی که حال ما را خوب یا بد می‌کند

من دیگه سخته برام تحمل شعرای بد...

٩٦/٠١/٣١
تبلیغات
تبلیغات