مسئولان منتظرند کف و سوت بزنند
گپ و گفتی با فرهاد عظیما انیمیشن ساز جوان و سازنده نبرد خلیج فارس2

مسئولان منتظرند کف و سوت بزنند

نویسنده : علیرضا گرانپایه

هر چند قبل از ساخت «نبرد خلیج فارس2» هم با کارهایی مثل «راشل کوری» شناخته شده بود، ولی انتشار یک کلیپ چند دقیقه‌ای از انیمیشن نبرد خلیج فارس2 در فضا مجازی، به یک باره نام کارگردان جوان بجنوردی را بر سر زبان‌ها انداخت. فرهاد عظیما این روزها در مشهد به همراه تیمش مشغول ساخت انیمیشن است. او سازنده همان انیمیشنی ست که احتمالا شما کلیپ چند دقیقه‌ای آن، که شخصیت سردار قاسم سلیمانی در آن حضور دارد را از اینترنت دانلود کردید. در ادامه با او گپ و گفتی داشتیم تا هم از کارهای خودش بپرسیم و هم در مورد انیمیشن‌سازی در ایران با هم گپ بزنیم. 

 

چطور شد که پای فرهاد عظیما گرافیست به انیمیشن سازی باز شد؟

 هر کسی دوست دارد محتویات ذهنی‌اش را به تصویر بکشد. حالا برای این کار هر کسی از یک شیوه استفاده می‌کند، یک نفر از راه فیلم سازی، دیگری نقاشی یا انمیشین یا... به هر حال من وارد این کار شدم و سعی کردم محتویات ذهنی‌ام را به صورت حداقلی در انیمیشن پیاده کنم. دلیل من برای انیمیشن سازی انجام یک کار جذاب و تاثیرگذار بود.

 برای انیمیشن سازی آموزش دیدی؟

نه، خودم کار کردم و یاد گرفتم و خدا هم کمکم کرد تا بتوانم انیمیشن بسازم.

یعنی یکدفعه می‌شود انیمیشن ساز شد؟

 معلوم است که نه. من 15 سال است که دارم کار می‌کنم. 19-18 ساله بودم که انیمیشن‌سازی با نرم‌افزار تریدی مکس را شروع کردم. توی ذهنم این بود که یک کار جذاب انجام بدهم، معمولا سراغ کارهایی می‌رفتم که هیچ‌کسی آن‌ها را انجام نمی‌داد و دنبال آن‌ها نمی‌رفت.

 چه زمانی«ختم ساعر» که اولین کارت بود را شروع کردی؟

 سال 86. البته ما انیمیشن زیاد بیرون داده بودیم اما ختم ساعر که در رابطه با جنگ سی و سه روزه لبنان بود، جزو اولین کارهایی بود که مورد توجه مردم قرار گرفت و برای مخاطب جذابیت داشت.

 تیم این انیمیشن چند نفره بود؟

 زیاد نبودیم، 3-2 نفری ساختیم.

 چقدر هزینه برد؟

 آن زمان حدودا 10 میلیون تومان.

 چه کسی برای ساختن این انیمیشن از شما حمایت کرد؟

 بنیاد حفظ آثار تهران حامی ما شد.

 اکثرا فرهاد عظیما را با انیمیشن راشل کوری می‌شناسند، فکر می‌کنم به خاطر این بود که از شبکه‌های زیادی پخش شد.

راشل کوری به اندازه نصف یک کار سینمایی وقت برد، چون کار خیلی سختی بود و تکنیک‌های خیلی مهم و جذابی داشت. البته راشل کوری نشات گرفته از آرمان‌ها و اهداف ما بود و همین باعث شد که این کار را بسازیم.

راستی، چطور شد که اینستاگرام‌ صفحه شما را بست، فکر کنم به خاطر انیمیشن راشل کوری بود درست است؟

 هم از خلیج فارس تکه فیلم‌هایی گذاشتیم هم راشل کوری، خلاصه چوب توی لانه زنبور کردیم البته آن‌ها زنبور نیستند، مگس‌اند، زنبور یک فایده‌ای دارد. چندباری هم پیگیری کردیم و گفتند خلاف قوانین آن‌ها رفتار کرده‌ایم، لابد قوانین‌شان در راستای حمایت از اسرائیل است، جالب است که پیج ما پنج بار از طرف اینستاگرام بسته شد و فکر کنم در این زمینه رکورددار شدیم.

این روز‌ها با پخش تیزرهای نبرد خلیج فارس2 ، نام این انیمیشن حسابی سر زبان‌ها افتاده است، چقدر از خروجی کار راضی هستی؟

کار خلیج فارس2 یکجورایی بی‌حمایت هیچ ارگانی انجام شد. پیش‌بینی ما این بود که 3 میلیارد هزینه می‌برد و اصلش این است که برای کار همین‌قدر خرج بشود اما ما بیشتر بخش‌های مهم کار را خودمان انجام دادیم. مسئولین فقط منتظرند کار تمام شود و ته کار برای اکرانش کف و سوت بزنند، اما در حین انجام کار هیچ‌کسی حمایت نمی‌کند. البته ممکن است بعضی‌ها ناراحت شوند و بگویند ما قبلا از تو نیمچه حمایتی کرده‌ایم. آن نیمچه حمایت متعلق به کارهای قبلی بود، کار جدید بودجه می‌خواهد، مثلا انیمیشن شاهزاده روم 3 میلیارد یا در مسیر باران یک میلیارد تومان هزینه برد. البته با تمام این شرایط من از این کار رضایت دارم. اگر بگوییم شاهزاده روم پدیده انیمیشن ایران است پس خلیج فارس‌2 را باید معجزه انیمیشن ایران بخوانیم، چون با کمترین حمایت و بودجه این انیمیشن را ساختیم.

پس برای ساخت انیمیشن خودت را معطل ارگان‌ها نکردی؟

 ما می‌دانیم اگر دست روی دست بگذاریم و راه بیفتیم از این سازمان به آن سازمان که آقا پول بدهید برای اقتدار کشور کسی نمی‌دهد، در واقع برای کارهای هنری و فرهنگی این‌چنینی، سرمایه و بودجه نمی‌دهند در حالی که شاید برای کارهای خنثی خیلی راحت بودجه بدهند.

 چطور شد که از شخصیت سردار قاسم سلیمانی در انیمشین استفاده شد؟

 یک شخصیت داشتیم که برای دشمن نماد بیم و ترس و برای خودمان صلح، آرامش و ثبات بود. ما از یک چهره نام آشنا استفاده کردیم، شخصی که تقریبا همه دنیا او را می‌شناسند و مناسب‌ترین چهره برای کار ما بود.

 مثل این‌که قبل از اکران، یکسری بازخوردها هم در رسانه‌های خارجی داشته است. 

یک بخش‌هایی از انیمیشن را پخش کردیم که در آن یمن، عربستان را می‌زند، یکهو دیدیم چند شبکه خارجی پخشش کردند و نکات مثبت و منفی در موردش گفتند. شبکه‌های عربی و حتی یک شبکه اسرائیلی هم آن را پخش کرد. صدای وهابی‌های عربستان را در آورد و خدا را شکر به آن چیزی که می‌خواستیم از طریق فضای مجازی بدست بیاوریم، رسیدیم.

اگر سیمرغی در کار باشد، چقدر به کسب سیمرغ امیدواری؟

 کاش می‌شد مسئولین جشنواره سیمرغ را محدود به یک کار نکنند. مثلا جلوه‌های ویژه یک سیمرغ داشته باشد یا صدا گذاری یا محتوا و فیلمنامه، بالاخره هر انیمیشنی در یک زمینه قوی‌تر است.

 امسال شش، هفت تا انیمیشن مطرح داریم. به نظرت چطور شد که این موج انیمیشن سازی در کشور به راه افتاد؟

 ما همین الان هم کم انیمیشن داریم، این هفت تا واقعا کم است، باید یکجوری پیش برویم که هر سال روند ساختن انیمیشن افزایش پیدا کند.

 چرا فیلمنامه‌های انیمیشن ما اینقدر بد و ضعیف است؟

 خود ما هم از این قضیه مستثنا نیستیم. به این دلیل است که فیلمنامه انیمیشن برای انیمیشن نوشته نمی‌شود و برای فیلم است. کارگردان‌های ما هنوز سنتی فکر می‌کنند. به طور کلی انیمشین‌های ما چند مشکل دارند، یک نبود حمایت، دو ضعف فیلمنامه و سومی هم نبود نیروی انسانی خوب و کار آمد. ما در حال حاضر کارهای رقابتی نداریم، پایتخت نشین‌ها امکاناتی دارند که دیگران ندارند، از دردسترس بودن سخت افزارها بگیرید تا بودجه.

 اکثرا انیمشن‌ها یک اتفاق تاریخی را روایت می‌کنند و هیچ روایت جدیدی ندارند، این مسئله کی باید برطرف شود؟

 ذات انیمیشن این است که حصر در زمان نباشد، می‌توانیم در زمان گذشته یک دنیایی را بسازیم ولی مشکل فقط این‌ها نیست. آثاری که در هالیوود هم موفق می‌شود آثار محدود است. ما باید یک نگاه جدید به انیمیشن داشته باشیم، مثلا چقدر خوب است در جشنواره فجر یک جایزه برای نگاه ویژه داشته باشیم. بعضی از کارهای موفق غربی امید به زندگی و آینده را زیاد می‌کنند یا از فضاهای شاد استفاده می‌کنند ما از این چیزها کم داریم.

 بعضی‌ها معتقدند در کار انیمیشن‌سازی کار نابلدها وارد شده‌اند و هنوز نتوانستند انیمیشن را به آن جایی که باید برسانند، شما چقدر با این حرف موافقید؟

 ببینید الان بعضی‌ها انیمیشن را با چاله میدان اشتباه می‌گیرند. مثلا دیروز در کار ساخت و ساز بوده، امروز متوجه شده پول انیمیشن سازی بیشتر است، آمده سراغش. خب مطمئننا عدم توانایی‌های آن شخص بر کار تاثیر می‌گذارد. نگاهش این است که پول در بیاورد فقط. اگر یک گل بیاید زنبور و پروانه هم دور آن جمع می‌شود، مثلا اگر یک کارگردان خوب با چند انیمیشن ساز حرفه‌ای یک کار فوق العاده را بسازند، می‌توانیم با آن ارز به داخل کشور بیاوریم یا فرهنگ منتقل کنیم. چند شرکت انیمیشن سازی ژاپنی به اندازه پول نفت ما سود وارد این کشور می‌کنند، در ژاپن دقیقه‌ای 800 میلیون تومان برای سفارش یک انیمیشن پول داده می‌شود. ما هم توانایی داریم به شرط این‌که خوب کار کنیم.

+ تجربه نشان داده است ما در کار سریال‌سازی انیمیشن نسبت به کارهای سینمایی موفق‌تر هستیم، به نظرت چرا؟

- ما معمولا در کارهای مهم لنگ می‌زنیم، چون کارهای سخت‌تری هستند و از طرفی دیگر بیشتر زیر ذره‌بین‌اند. کارهای سریالی کوتاه‌تر است و تعداد نیروها و عواملش هم زیاد. خب طبیعتا این‌ها باعث پیشرفت کار می‌شود. 

+ فکر می‌کنی ما ظرفیت این را داریم که وارد بازارهای خارجی شویم؟

- بله؛ اتفاقا همین چند وقت پیش یک انیمیشن ایرانی به اسم رستم و سهراب در خارج از کشور پخش شد و فروش خوبی هم داشت. ما باید صادرات انیمیشن داشته باشیم، فرهنگ خودمان را با انیمیشن به کشورهای دیگر بفرستیم. 

+ در حال حاضر ما در چه چیزی از دنیا عقبیم یا بهتر است این‌طور بگویم آن‌ها چه دارند که ما نداریم؟

- ببینید آن‌ها هم یک شبه به این‌جا نرسیده‌اند، از تام و جری و پلنگ صورتی شروع کرده‌اند تا انیمیشن‌های امروز؛ می‌گویند تا سال 2025 حرف اول در حوزه اقتصاد را انیمیشن می‌زند. ما به خاطر بی‌تدبیری از هرجایی می‌خواهیم شروع کنیم جلو ما را می‌گیرند. بودجه کم می‌شود، تیم از هم می‌پاشد و نیروهای انسانی ناامید می‌شوند. در ایالت متحده برای انیمیشن‌سازی بودجه ویژه وجود دارد. 

+ چه پیش بینی از فضای آینده انیمیشن ایران داری؟

- اگر زمانی شتاب بگیریم و این شتاب خاموش نشود، می‌توانیم پیشرفت کنیم. ان شاالله این رشد با شیب تند‌تری باشد و شاهد حمایت‌های ویژه و مستمر در این زمینه باشیم.

نظرات کاربران
کد امنیتی