مذاکره بر لبه پرتگاه!
یکی از اعضای تیم مذاکره اورژانس اجتماعی در واقعه خودکشی، برای‌مان از لحظات حادثه می‌گوید

مذاکره بر لبه پرتگاه!

نویسنده : محمدامین شرکت اول

ماموران پلیس راه را باز می‌کنند، یک نفر خودش را به کسی که لبه پشت بام ایستاده و می‌خواهد به پایین بپرد نزدیک می‌کند و می‌گوید: «من پلیس نیستم، فقط اومدم اینجا که باهات صحبت کنم.» چند دقیقه بعد هر دو نفر از پشت بام به پایین می‌آیند و مردمی که برای تماشای حادثه در محل جمع شده بودند، شروع می‌کنند به کف زدن و تشویق. شاید فقط در فیلم‌ها چنین صحنه‌ای را دیده باشیم ولی همین هم برای درک فضای حاکم بر این حادثه کافی ست.الهام لالوی، مددکار اجتماعی و یکی از اعضای تیم مذاکره کننده در صحنه‌های خودکشی است. او در طول ۸ سالی که به این حرفه مشغول است در تمامی مأموریت‌های خود موفق بوده و حالا برای‌مان از خاطرات و لحظه‌های پر تنش خودکشی‌ها می‌گوید...

 

چطور در چنین حرفه سخت و دشواری دوام آورده‌اید؟

فعالیت در عرصه آسیب‌های اجتماعی واقعاً کار سخت و مشکلی است ولی به مرور زمان به این کار عادت می‌کنی و این گونه مسائل برایت به موضوعات عادی تبدیل خواهند شد.

یعنی واقعاً آسیب‌های اجتماعی برای شما اتفاقات عادی شدند؟!

عادی شدن این موضوعات برای ما به معنای بی‌اهمیت شدن‌شان نیست، بلکه به این معناست که ما کاملاً روش برخورد با این اتفاقات را یادگرفته‌ایم و به دور از هرگونه استرس و اضطرابی به مقابله با آن‌ها می‌پردازیم.

وقتی که فردی را از خودکشی کردن منصرف می‌کنید، چه حسی به شما دست می‌دهد؟

حسش واقعاً عالی ست، یک نفر را از لبه مرگ به سمت زندگی بکشی و دوباره در زندگی او روح امید بدمی، واقعاً عالی است. مثل خلق یک انسان جدید است، مثل دمیدن روح در تن یک مرده.

برای‌مان کمی از حال و هوای صحنه خودکشی بگویید. تکنیک اصلی شما برای منصرف کردن افراد از خودکشی چیست؟

اولین تکنیک برای شروع مذاکره با فردی که می‌خواهد خودکشی کند، انتقال حس آرامش به اوست، وقتی کسی می‌خواهد اقدام به خودکشی کند یعنی او در نوک قله هیجانات و اضطرابات روحی-روانی ایستاده است و با هر تلنگری ممکن است خود را از آن نوک قله به پایین رها کند. به همین علت اولین و اصلی‌ترین کار، انتقال آرامش به فرد و آرام کردن اوست. بعد از آرام کردن فرد در جمعی سه نفره با حضور دو نیرو از اورژانس اجتماعی و خود فرد شروع به مذاکره در رابطه با دلیل و علت خودکشی او می‌کنیم و تمام سعی‌مان را به کار می‌بندیم تا او را از این عمل منصرف کنیم.

سخت‌ترین مأموریتی که تا به حال برای آن اعزام شدید چه بوده؟

واقعه خودکشی موضوعی نیست که بتوان گفت کدام یک از موارد سخت‌تر از بقیه بوده، چون موضوع جان انسان است و برای ما تک تک اعزام‌های‌مان سخت‌ترین اعزام هستند ولی یکی از مأموریت‌های‌مان که خیلی طاقت‌فرسا و طولانی بود، واقعه خودکشی در مجتمع «آپارتمان‌های مرتفع» بود. در آن‌جا با مردی روبه‌رو شدیم که دچار بیماری شدید اعصاب و روان بود، همسرش به خاطر بیماری او اقدام به خودکشی کرده و متاسفانه از دنیا رفته بود، دو فرزندش هم به خاطر بیماری پدرشان او را ترک کرده بودند و برای زندگی به خانه خاله‌شان پناه برده بودند. تمام این موضوعات سبب شده بودند که به آن مرد احساس تنهایی شدیدی القا شود و دست به خودکشی بزند. با او در بالاترین طبقه مجتمع روبه‌رو شدیم درحالی که می‌خواست خودش را به پایین پرت کند. وضعیت آن‌قدر بحرانی بود که از هشت منطقه آتش‌نشانی نیرو برای کنترل اوضاع اعزام شده بود. وقتی ما از دلیل او برای خودکشی مطلع شدیم به سراغ بچه‌هایش رفتیم. در اول امر که به هیچ وجه راضی به برگشت نمی‌شدند ولی با بیان شرایط برای آن‌ها توانستیم هر دو را برای برگشت به خانه راضی کنیم و آن مرد با دیدن فرزندانش و مطلع شدن از قصد بازگشت آن‌ها از لبه آپارتمان پایین آمد و از خودکشی منصرف شد.

توصیه شما برای افرادی که قبل شما در صحنه اقدام به خودکشی حاضر می‌شوند چیست؟ آیا اصلاً باید کاری انجام بدهند و یا نه؟

اول این‌که مردم به هیچ وجه نباید مستقیماً اقدامی انجام دهند و مهم‌ترین کاری که تا پیش از رسیدن ما به محل واقعه می‌توانند انجام دهند این است که جو حاکم بر آن منطقه را آرام کنند. برای مثال یکی از اعزام‌های من برای اقدام به خودکشی دو نفر در بالای یک ساختمان بود، مردم با تجمع و همهمه باعث می‌شدند آن دو بیش‌تر جوّگیر شوند و انگیزه‌شان برای خودکشی بیش‌تر شود. وقتی فرد مورد نظر می‌بیند باعث ایجاد شلوغی و همهمه در اطرافش شده و در مرکز نگاه‌های تمامی مردم اطرافش قرار دارد او هم از این حیث که می‌خواهد خودنمایی کند عزمش برای انجام این عمل جزم‌تر می‌شود.

به نظر شما در این چند ساله آمار خودکشی‌ها افزایش نداشته است؟

موضوع خودکشی یکی از آسیب‌هایی است که از قدیم وجود داشته و علتش هم این است که مردم به دنبال رفع مشکلات خود نیستند تا به این مرحله می‌رسند و چون در این سال‌ها مشکلات مردم افزایش داشته طبعا آمار خودکشی‌ها هم افزایش پیدا می‌کرده است.

نظرتان درباره تغییر انگیزه‌های خودکشی مخصوصا در نوجوان‌ها و جوان‌ها چیست؟ چرا در بین انگیزه‌های خودکشی چیزی‌های پیش پا افتاده مثل اجازه رفتن به اردو یا امثالهم دیده می‌شود.

ما موارد زیادی داشتیم که افراد بر سر مسائل کم ارزشی دست به خودکشی می‌زنند که دلیل آن هم می‌تواند عواملی مثل کم شدن آستانه تحمل افراد، نداشتن صبوری در زندگی، نبود ثبات در زندگی، افزایش اعتیاد در سطح جامعه و افزایش بسیاری از مسائل و آسیب‌های اجتماعی دیگر باشد. حدوداً دو ماه پیش بود که موردی در قاسم آباد به ما اطلاع داده شد. فرد مورد نظر خانمی بود که قصد خودکشی به وسیله رگ زنی داشت. وقتی در محل حاضر شدیم و اقدام کردیم، متوجه شدیم، این خانم تنها به این دلیل که شوهرش می‌خواسته موبایل او را برای چک کردن بر دارد، می‌خواهد با چاقو رگ خود را بزند! یا یکی از نوجوان‌هایی که به ما اطلاع داده شد و به سراغش رفتیم دختری شانزده یا هفده ساله بود و تنها به این دلیل می‌خواست خودکشی کند که به والدینش این موضوع را بفهماند، من اختیاردار خودم هستم و من هستم که برای خودم تصمیم می‌گیرم و من هر کاری که بخواهم می‌توانم انجام دهم. می‌خواسته خودش را از طبقه سوم آپارتمانی به پایین پرت کند.

شما از چه طریقی از این حوادث مطلع می‌شوید؟

بیش‌تر اوقات مردم با آتش‌نشانی تماس می‌گیرند و ما نیز از این طریق مطلع می‌شویم ولی موارد اندکی هم هست که مستقیماً با خود اورژانس اجتماعی یعنی شماره تلفن 123 تماس می‌گیرند.

در رابطه با فردی که قصد خودکشی دارد چه ارگان‌هایی بین اورژانس اجتماعی، نیروی انتظامی و آتش‌نشانی مسئولیت دارند؟

هر سه ارگان مسئول هستند.

ما با مراجعه به نیروی انتظامی و آتش‌نشانی پاسخ متفاوتی شنیدیم. آن‌ها گفتند ما در برابر خود فرد مسئولیتی نداریم و مسئولیت بر عهده اورژانس اجتماعی است. سؤال من این است که تا کنون موردی داشتید که با حضور نیروهای پلیس و آتش‌نشانی جوّ حاکم متشنج‌تر شود و به طبع کار شما هم سخت‌تر؟

بله؛ از این موارد زیاد داشتیم. برای مثال در ماجرای همان فردی که قصد خودکشی در آپارتمان‌های مرتفع را داشت بعد از مدت طولانی که ما با او مذاکره می‌کردیم و توانسته بودیم آرامش را به او برگردانیم با نزدیک شدن یکی از نیروهای پلیس به آن مرد دوباره او مضطرب شد، به گونه‌ای که دیگر به صحبت‌های ما گوش نمی‌داد و فقط پشت سر هم می‌گفت: «به من نزدیک نشین وگرنه خودم رو می‌کشم.» در مورد آتش نشانی هم من موردی داشتم که مشغول به مذاکره بودیم ولی یکی از آتش نشان‌ها برای تهیه گزارش عملیات به مورد نزدیک شد و شروع به عکاسی کرد که این اتفاق هم سبب بحرانی شدن دوباره اوضاع شد. یکی از ضعف‌های بزرگی که در این رابطه است شاید همین عدم آگاهی نیروهای پلیس و آتش نشانی از شرایط حاکم بر این‌گونه وقایع و نداشتن علم کافی برای ایفای مسئولیت در چنین حوادثی است. به نظر من این موضوع خیلی ضروری است که هر دو ارگان آتش نشانی و پلیس، نیروی واحدی داشته باشند که در این زمینه فعالیت‌های تخصصی انجام دهد.

شاید شما بیشتر از هر کس دیگری با افرادی که از ادامه زندگی ناامید شده‌اند مواجه شده‌اید، به عنوان صحبت آخر، حرفی با آن‌ها دارید.

من می‌خواهم به مردم توصیه کنم که هر وقت حس کردند مشکلاتی در فضای خانواده و یا در رابطه با یکی از اعضای خانواده‌شان وجود دارد، با مراجعه به مراکز درمانی، بهزیستی، مشاوران و... سعی کنند آن مشکل را حل کنند تا خدایی نکرده آن قدر موضوعات شدید نشود که به چنین اتفاقاتی منجر شود.

 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨