وای از شب امتحان!
چهار بدانید مهم برای تقویت حافظه

وای از شب امتحان!

نویسنده : فاطمه محمدپور

روزهای سرد زمستان است و روزهای داغ امتحان! بگذارید همین اول تکلیف خودمان را روشن کنیم، ما اصلا کار به کار کسانی که اهل درس خواندن در طول ترم بوده اند نداریم! خدا قوت، دم شان هم گرم که به اولویت اول زندگی شان پرداخته اند. طرف حساب ما در حال حاضر کسانی هستند که مثل خود ما معتقدند طول این ترم اصلا ناجووور کوتاه بوده است و تا آمدیم به خودمان بیاییم و برنامه بریزیم برای درس و دانشگاه، سوت آغاز امتحانات را زده اند. آن وقت ما مانده ایم و فصل های نخوانده، ما مانده ایم و استرس شب امتحان که آدم را به قاعده چند سال پیر می کند، ما مانده ایم و حافظه ای که از بس کار نکرده حالا حالاها زمان می برد تا موتورش روشن شود و راه بیافتد. اهل تقلب و این حرف ها هم که نیستیم، اصلا ما و تقلب! محاله! ولی چه کنیم که این حافظه یاری کند و همان اول امتحانی و با دیدن برگه سوال ها و رویت اولین سوال ما را شرمنده خودمان، نوه و نتیجه هایمان، آبا و اجداد و هفت پشت مان نکند، والا!

 

 وقتی ما حافظ می شویم

شما می دانید وقتی چیزی را حفظ می کنیم چه اتفاقاتی می افتد که می توانیم آن ها را دوباره به خاطر بیاوریم؟ نمی دانید! اشکالی ندارد ما هم اولش نمی دانستیم :) هر انسانی سه نوع حافظه دارد؛ حفظ کردن یعنی چیزی از حافظه حسی ما به حافظه کاری و از آن جا به حافظه بلندمدت برود.

حافظه حسی: گنجایش این حافظه نامحدود است ولی طول مدت نگهداری مطالب در این حافظه 1 تا 3 ثانیه است. ما از طریق حواس پنج گانه مثل دیدن، شنیدن، لمس کردن، بوییدن و چشیدن، اطلاعاتی را در این حافظه ثبت می کنیم و بعد هم اگر توجه کافی نکرده باشیم، خیلی زود و به سلامتی آن چیز را فراموش می کنیم. مثلا یک تصویر زیبا روی یک تابلوی تبلیغاتی می بینیم و کمتر از 3 ثانیه از جلوی آن می گذریم و چون خیلی دقت و توجه نکرده ایم، خیلی زود هم آن را فراموش می کنیم.

حافظه کاری یا کوتاه مدت: طول مدت نگهداری مطالب در این حافظه 20 تا 30 ثانیه است. این حافظه نقش واسط دارد و کار مشکل ما در شب امتحان دقیقا همین جاست. یعنی باید خیلی شیک بتوانیم مطالب را از این حافظه به حافظه بلندمدت منتقل کنیم تا سر جلسه امتحان همه چیز بیاید جلو چشم مان و با خیال راحت به سوال ها جواب بدهیم. اطلاعات در اینجا با استفاده از تکنیک های حافظه به حافظه بلندمدت می رود. این تکنیک ها بسیار زیادند اما ما فقط از یک نوع مرسوم آن یعنی تکنیک تکرار استفاده می کنیم. دلیل فراموشی مطالب هم در این حافظه جانشینی مطالب جدید و گذر زمان است.

حافظه بلند مدت: گنجایش این نوع از حافظه هم نامحدود است. همه مطالبی که در حال حاضر به یاد می آورید از حافظه بلند مدت گرفته می شوند و به حافظه کوتاه مدت می آیند. حافظه کوتاه مدت نقش میز کار هر آدمی را دارد. مثلا وقتی که سعی می کنید جواب سوال استادتان را بدهید یا اینکه سر جلسه امتحان به سوال ها جواب بدهید، دارید اطلاعات را از حافظه بلندمدت گرفته و به میزکار خودتان یا همان حافظه کوتاه مدت منتقل می کنید اما به شرط این که قبلا این مطالب را درست و حسابی به جناب حافظه بلند مدت سپرده باشید و خیال تان از حضورشان جمع شده باشد.


 این شما و این هم تکنیک های حافظه

شما و اکثر هم کلاسی هایتان تنها از یک یا دو تکنیک برای حفظ کردن استفاده می کنید، اما بدانید و آگاه باشید که مغز انسان پیشرفته تر از این حرف هاست، ده ها تکنیک برای حفظ کردن وجود دارد.

تکرار و مرور: دم دستی ترین روش برای حفط کردن است اما برای اینکه این تکرار واقعا اثر بخش باشد باید با قانون ذهن ما هماهنگ شود از نظر علمی ثابت شده است که 24ساعت بعد از یادگیری، 80درصد مطالب فراموش می شوند. یک قانون علمی برای مرور درس ها می گوید که اولین مرور: 24ساعت بعد، دومین مرور: یک هفته بعد، سومین مرور: یک ماه بعد و اگر فرصتی باشد و کار به چهارمین مرور بکشد، آن هم درست 6 ماه بعد، مطالب چنان در حافظه تان جا خوش می کند که فراموشی دیگر حریفش نمی شود.

تقسیم کردن: هرچه مطالبی که می خواهید حفظ کنید کوچکتر باشد، ذهن راحت تر آن ها را به خاطر می سپارد. از ما گفتن بود.

تصویرسازی: سعی کنید تصویری از آنچه می خواهید حفظ کنید، برای خودتان بسازید. مثلا می-خواهید کلمه bill به معنی قبض آب را حفظ کنید. تصویر یادآوری آن می تواند یک بیل کشاورزی باشد که قبض آب روی آن است! خیلی هم بانمک بود :)

یادداشت برداری: نوشتن نکته های مهم پشت سر هم که 40 درصد کارایی دارد، کشیدن جدول یا نمودار به کمک کلیدواژه ها که 60 درصد کارایی دارد و طراحی یک نقشه ذهنی که بین 90 تا 100 درصد کارایی دارد. ما خودمان شخصا این روش را گارانتی می کنیم.

یادگیری معنادار: اطلاعات جدیدی که به دست می آورید را با قدیمی ها ترکیب کنید. البته اگر اطلاعاتی از قبل موجود داشتید و حافظه تان آک بند نبود :)

سرواژه سازی: ترکیب حرف های اول چندکلمه ای که می خواهید با هم حفظ کنید. مثلا «ملخ ها» سرواژه کتاب های نظامی است: مناجات‌نامه، لیلی و مجنون، خسروشیرین، هفت‌پیکر و اسکندرنامه!

ریتم سازی: مثلا ریتم کلمه drench به برنج می خورد و معنی خیساندن و آب دادن می دهد. خب همراهی این ریتم با سرنخ برنج معنی را در ذهن ما تثبیت می کند

مکان-زمان ها: در مکان های عجیب و غریب و زمان های خاص درس بخوانید، باور کنید چنان در ذهن تان تثبیت می شود که تا عمر دارید فراموش تان نمی شود.

برجسته سازی: این تکنیک که معرف حضور همگان است! همان خط کشیدن زیر مطلب های مهم، حاشیه‌نویسی و علامت گذاری خودمان است.

ضمیرناخودآگاه: کلمه ها یا فرمول هایی که می خواهید حفظ کنید را در جاهایی بچسبانید و مثلا شب ها در حالت خواب آلودگی قبل خواب، به چند فرمول، کلمه و معنی اش نگاه کنید. باور کنید ضمیرناخودآگاه معجزه می کند.

 

 دشمنان حافظه

اظطراب و استرس: استرس زیادی حافظه را قفل می کند. اگر توانستید زمان تان را مدیریت کنید، ورزش کنید یا مثلا با دوست تان در مورد موضوعی که مضطرب تان کرده صحبت کنید، استرس تان کم تر می شود.

کندخوانی و وسواس تکرار: خواهشا دور این یک مورد را خط بکشید که اگر کندتر و بیشتر بخوانید بهتر یاد می گیرید. هرچه زودتر تندخوانی را تمرین کنید. مثل خواندن با چشم، پرهیز از بلندخوانی و اینکه کلمه کلمه پیش نروید، یک عبارت را کامل بخوانید.

ترس از فراموشی: از خر شیطان پیاده شوید لطفا! بابا ساختار حافظه اثبات کرده است که اگر چیزی به حافظه بلند مدت برود، عمرا فراموش نمی شود و از بین نمی رود. پس ترس از فراموشی معنایی ندارد دوست عزیز.

خستگی: یعنی این یکی فلج کننده حافظه است. راه های فرار از خستگی برای هر کسی متفاوت است. بعضی ها با یک دوش آب گرم خستگی شان در می رود، بعضی ها هم خواب دوای دردشان است.

 

 رفیقان حافظه

خوردنی های خوشمزه: خوب بخورید، البته حواستان باشد که سالم باشد و به موقع! مویز، کندر، پسته، انجیر، غذاهای دریایی (ماهی و میگو)، میوه ها، عسل، خرما، گردو، بادام زمینی، لوبیا و سویا را تحویل بگیرید و بخورید.

خواب: هیچ خوابی به اندازه خواب بین ساعت 11 شب تا 3 صبح تاثیرگذار نیست. در این ساعت از شب یک هورمونی در بدن ترشح می شود که به شدت یادگیری را کاهش می دهد. پس این ساعت بخوابید به نفع خودتان است.

تنفس صحیح: سیستم تنفس صحیح کمی تمرین می خواهد تا بتواند حافظه را تقویت کند. تنفس درست به این شکل است که اگر زمان فروبردن هوا یا همان دم یک واحد زمانی باشد، حبس آن باید 4 واحد و بازدم آن دو واحد زمانی، وقت ببرد. می توانید برای این کار اول صبح های ایام امتحانات را انتخاب کنید و در هوای آزاد حدود 5 دقیقه این مدل تنفس را تمرین کنید.

محیط یادگیری: هرچه جایی که درس می خوانید خلوت تر باشد کارایی حافظه تان بالاتر می رود. قبل از مطالعه دست به کار شوید، دکوراسیون اتاق تان را تغییر دهید و تا حد امکان خلوت و منظم بچینید. مطمئن باشید این راهکار با استقبال مادر خانواده همراه می شود و شاید به یاری تان هم بشتابد.

ورزش: ایروبیک یا همان ورزش هوازی را در فصل امتحان جدی بگیرید. تازه ورزش هایی که به صورت نرمش هستند یا کش و قوس های عضلانی که گردن، شانه ها، کتف و کمر را درگیر خودشان می کند، گزینه های خوبی برای تقویت حافظه اند! فقط تمنا داریم این ورزش ها را اصولی انجام دهید، که اگر عضله تان بگیرد می شود قوزبالاقوز.

تصویر ذهنی مثبت: آن جمله ای که رفیق گالیله تکرار می کرد را خاطرتان هست؟ چپ و راست خودش را دست کم می گرفت و می گفت: من می دونم که نمی‌تونم! از ما به شما نصیحت بیخیال این جمله شوید، به توانایی هایتان اطمینان داشته باشید و مدام با خودتان تکرار کنید که می توانید مسلط بر شرایط باشید. همین تصورات مثبت باعث افزایش انگیزش درونی تان می شود.

نظرات کاربران
کد امنیتی
marjan_mi
marjan_mi
٩٤/١٠/١٨
٠
٠
خیلی ام خوب...! :))