وقتی نفس به شماره می‌افتد
درباره آلودگی هوای شهرمان که این روزها حال خوبی ندارد چه می‌دانیم؟

وقتی نفس به شماره می‌افتد

نویسنده : زهرا خنداندل

آلودگی هوا یکی از بحث‌هایی است که نا خودآگاه با ورود به زمستان و شرایط وارونگی هوا بیشتر بر سر زبان‌ها می‌افتد و آسیب‌های خودش را نشان می‌دهد. هر روز در سراسر کشور اخبار زیادی راجع به این موضوع می‌شنویم واین درحالی است که حال و هوای شهر خودمان هم ناخوش است و چشم‌ها در انتظار بارش باران و پاکی هوا به آسمان دوخته شده است، اما شاخص آلودگی درباره مشهد چه می‌گوید و در روزهای آلوده چه باید کرد؟ چرا مدارس مشهد تعطیل نمی‌شوند؟!

 

آلودگی‌هوا چیست؟

آلودگي هوا به وجود هر ماده‌اي در هوا كه مي¬تواند براي انسان يا محيط او مضر باشد اطلاق مي¬شود. آلاينده¬ها ممكن است طبيعي يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد، قطرات مايع يا گاز باشند كه تا کنون بالغ بر 180 آلاينده شناسایی شده‌اند.

 

نقش وارونگی هوا در آلودگی هوا

وارونگی هوا یا وارونگی گرمایی به پدیده‌ای گفته می‌شود که در آن برخلاف حالت طبیعی هر چه از سطح زمین بیشتر فاصله می‌گیریم، دما نیز زیاد می‌شود یعنی درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی می‌باشد. «وجود هوای سرد و خشک که باعث جذب تشعشع جزئی حرارت زمین می¬شود»، «آسمان صاف و بدون ابر که عمل تشعشع را سرعت می‌بخشد» و «هوای آرام و بدون باد که باعث عدم تداخل هوای سرد و گرم شود» سه عاملی هستند که موجب می‌شود هنگام شب تشعشع از زمین شدید شده و سطح زمین به سرعت حرارت خود را از دست دهد و وارونگی هوا پدید آید. به دلیل حبس هوا در زیر لایه اتمسفر مواد آلاینده در سطح زمین باقی مانده و بالا نمی‌روند، که باعث آلودگی هوا در کلان شهرها می‌شود.

 

چهارمین عامل مرگ و میر

آلودگی هوا چهارمین عامل مرگ و میر در جهان است. طبق آمار، یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر در جهان در معرض آلودگی هوا قرار دارند و سالانه ۳ میلیون نفر در دنیا جان خود را به دلیل عوارض مستقیم یا غیرمستقیم آلودگی هوا از دست می‌دهند.

 

اولین تعطیلی مشهدی‌ها به خاطر آلودگی

پانزدهم آذرماه سال 91 اولین تعطیلی کلان شهر مشهد به خاطر آلودگی هوا بود. در آن روز کیفیت آلودگی هوای مشهد به حدود ۱۷۵ رسید و در شرایط نزدیک به اضطرار قرار گرفت. همین امر باعث شد تا کارگروه کاهش آلودگی هوای استان، چهارشنبه، پانزدهم آذرماه را تعطیل اعلام کند. در سال 91، هوای مشهد در 90 روز ناسالم، در 256 روز سالم و فقط در 20 روز پاک بوده است.

 

وارانگی هوا در مشهد

در میان شهرهای کشور، مشهد به دلیل قرار گرفتن در میان رشته کوه¬های بینالود و هزار مسجد دارای 270 تا 300 روز وارونگی حرارتی در سال بوده و در بعضی از ایام سال آلوده¬ترین شهر کشور می‌باشد.

 

مشهد آمار ندارد

روزانه در تهران حدود 1200 تن آلاینده هوا تولید می‌شود که 88 درصد آن سهم خودروهاست. به دلیل نبود امکانات لازم میزان آلاینده¬هایی که روزانه در مشهد تولید می‌شود مشخص نیست و همچنین معلوم نیست مربوط به چه چیزی است، به عبارت دیگر در مشهد این امکان وجود ندارد که مشخص کنیم سهم هر کدام از آلاینده¬ها در آلودگی هوا چقدر است و این یعنی این که ما در برنامه¬ریزی و به کارگیری روش¬های بازدارنده با مشکل مواجه خواهیم شد.

 

روزهایی که بیشترین و کمترین آمار آلودگی را دارند

جالب است بدانید که بر اساس میانگین، بیشترین بار آلودگی هوای مشهد مربوط به روزهای سه‌شنبه و کمترین بار آلودگی مربوط به جمعه‌ها است. از ابتدای سال جاری تا نیمه آذر ماه در سطح شهر مشهد 30 روز هوای پاک ، 207 روز هوای سالم یا متوسط و 23 روز هوای ناسالم داشتیم.

 

آلودگی هوا و مرگ همشهریان

مدیر عامل سازمان فردوس‌های شهرداری مشهد گفته است که طی آذر ماه امسال 186 نفر از همشهریان به دلیل مشکلات تنفسی فوت کرده¬اند. طبق آمار ارایه شده، آلودگی هوا هر روز 6 قربانی در آذر ماه داشته است. تعداد متوفیان مشکلات تنفسی در آبانماه امسال نیز ۱۱۲ نفر ثبت شده است یعنی در آبان ماه نیز هر روز ۳ نفر به دلیل مشکلات تنفسی فوت کرده‌اند. به گفته وی در آذر و آبان امسال نیزبه ترتیب 557 و542  نفر به دلیل مشکلات قلبی فوت کرد‌ اند که قطعاً این آمار نیز ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با آلودگی هوا دارد. 

 

دانش‌آموزان مشهدی تعطیلی ندارند

29 آذر 94 شاخص کیفیت هوا در پایتخت به عدد ۱۲۵ و شرایط ناسالم برای گروه¬های حساس (افراد مسن، زنان باردار، نوزادان و کودکان، بیماران قلبی و ریوی) رسید و اداره هواشناسی تهران نیز تداوم این وضعیت تا اواسط هفته جاری را پیش بینی کرد تا اداره آموزش و پرورش تهران حکم به تعطیلی مدارس این شهر برای دو روز متوالی را بدهد. با وجود این که  شاخص کیفیت هوا در مشهد حاکی از بالا بودن آلایندگی در برخی از روزهاست اما آن گونه که از شواهد و قرائن موجود مشخص است همچنان  از تعطیلی مدارس مشهد خبری نیست. همان طور که گفتیم از ابتدای سال جاری تا نیمه آذر ماه در سطح شهر مشهد 30 روز هوای پاک ، 207 روز هوای سالم یا متوسط و 23 روز هوای ناسالم داشتیم ولی در این 23 روز هیچ مدرسه¬ای در مشهد تعطیل نشده است.

 

میزان مصرف بنزین غیر استاندارد

روزانه 2 میلیون و 500 هزار لیتر بنزین در شهر مشهد مصرف می‌شود که تنها نیمی از آن به‌ عنوان بنزین یورو ۴ در اختیار مردم قرار دارد. در مشهد تعداد 6 هزار و ۸۰۰ تاکسی فرسوده و ۹۹۵ دستگاه اتوبوس بالای عمر 8 سال وجود دارد، همچنین روزانه بیش از یک میلیون دستگاه خودرو در شهر مشهد با سه و نیم میلیون نفر جمعیت تردد می‌کنند. 

 

خراسان رضوی در صدر جدول صنایع آلاینده

در سال 93، تعداد صنایع آلاینده اعلام شده توسط استان ها 3264 صنعت بوده است که استان¬های اصفهان، تهران، یزد، خراسان رضوی و خوزستان از حیث دارابودن بیشترین صنایع آلاینده، در صدر این جدول قرار گرفتند. 

 

راهکارهای فردی برای مقابله با آلودگی هوا

ضمن کم کردن رفت و آمدهای غیر ضروری در این روزها توصیه می‌شود:

1.دانش‌آموزان روزی چند مرتبه چشم‌ها، دهان و بینی را شست و شو دهند.

2.ویتامین E باعث جلوگیری از تخریب دیواره سلول‌ها توسط سموم است و استفاده از مواد حاوی این ویتامین توصیه می‌شود.

3.کلسیم، آهن، فسفر و روی در غذای کودکان، بیماران و افراد مسن وجود داشته باشد.

4.روغن زیتون، مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان و کلم بروکلی در وعده‌های غذایی‌ قرار بگیرد. 

5.همچنین در هوای آلوده شیر زیاد بنوشید. 

نظرات کاربران
کد امنیتی