آیا تلگرام کوتاه خواهد آمد؟!
مروری بر مشکلات اخلاقی و امنیتی تلگرام و نگرانی‌هایی که این بار درست است

آیا تلگرام کوتاه خواهد آمد؟!

نویسنده : حامد نادری راد

درست در آخرین روزهای تابستان بود که پیام‌رسان محبوب این روزهای ما ایرانی‌ها یعنی تلگرام، خبر معرفی «کانال» را بر روی وب‌سایتش منتشر کرد. چند روز بعد با ارائه شدن نسخه جدید تلگرام، این پیام‌رسان از یک نرم‌افزار ارتباطی به یک رسانه بزرگ؛ رایگان و بسیار پرمخاطب بدل شد. تقریبا تمامی سایت‌های خبری، اشخاص؛ گروه‌ها؛ روزنامه‌ها؛ ارگان‌ها؛ چهره‌های معروف و حلقه‌های تخصصی، سراغ ایجاد کانال رفتند. روند ایجاد کانال البته برای محتواهای مستهجن، گروه‌های ضد دین و رسانه‌های ضد ایرانی هم دنبال شد. در چنین فضایی پس از سه هفته اولین نشانه‌های کندی تلگرام باعث شد، بحث‌های داغی در مورد آینده این نرم‌افزار پرمخاطب شروع شود.

 

مشکل دقیقا کجاست؟

کانال‌های تلگرام درکنار امکانات بسیارش، دارای دو خطر اخلاقی و امنیتی هم هستند. دولت جمهوری اسلامی طبق اصل سوم قانون اساسی باید اقدام به «ایجاد محیط مساعد برای رشد فضایل اخلاقی براساس ایمان و تقوا و مبارزه با کلیه مظاهر فساد و تباهی» کند. بر همین اساس باید محتواهای مستهجن تا حد امکان از دسترس عموم خارج شود. همچنین به علت ضریب نفوذ بالای کانال‌ها و امکان عضویت نامحدود افراد در آن، در صورت بروز شایعات به سرعت مشکلات امنیتی ایجاد می‌شود. تصور کنید در یک کانال با چند میلیون عضو، ناگهان خبر ورشکستگی یک بانک، یک مؤسسه مالی یا خبر فوت یک شخصیت معروف شنیده شود؛ آیا فرصتی برای تکذیبش می‌ماند؟! آیا می‌توان از تبعات مردمی آن جلوگیری کرد؟! مسلم است موج ایجاد شده این شایعات می‌تواند دامنگیر خیلی از قسمت‌های جامعه شود.

 

خواسته دولت از شرکت تلگرام چه بود؟

شرکت تلگرام بر خلاف بسیاری از نرم‌افزارهای خارجی دیگر، به قوانین ایران احترام زیادی گذاشته است. در خرداد ماه امسال که موج مهاجرت به سمت تلگرام آغاز شد، مذاکراتی بین وزارت ارتباطات و این شرکت برای بهبود سرعت آن در ایران آغاز شد. حتی زمانی که به علت هجوم بسیار زیاد ایرانی‌ها، تلگرام کند شده بود، وزارت ارتباطات نامه‌ای برای تلگرام ارسال کرده و درخواست راه‌اندازی سرور در ایران را کرده بود. در ادامه این جنس همکاری‌ها، استیکر‌های غیر اخلاقی از دسترسی کاربران ایرانی تلگرام خارج شد. شاید تلگرام اولین نرم‌افزاری بود که توانست در سطح بالایی با مسئولان کشورمان وارد تعامل شود. بر همین اساس بعد از رونمایی از کانال‌ها، دو ایمیل رسمی از طرف شرکت مخابرات و شرکت ارتباطات زیرساخت برای مسدود کردن برخی از کانال‌های مستهجن به تلگرام ارسال شد. اما این بار بر خلاف دفعات قبلی، تلگرام حاضر به همکاری نشد.

 

آیا درخواست‌های ما منطقی است؟!

تقریبا در دنیا هیچ شرکت نرم‌افزاری در یک کشور، بدون احترام به قوانین عمومی و تعامل با مسئولان حکومت‌ نمی‌تواند کار کند. برای مثال در ماجرای جنبش 99 درصدی و تسخیر وال استریت در آمریکا؛ دولت ایالات متحده برای کنترل جمعیت از فیس بوک خواست تا هرگونه هشتگ Wallstreet را مسدود کند. یا در ماجرای توهین مجله فرانسوی شارلی هبدو؛ شرکت اینستاگرام بنا بر درخواست دولت فرانسه از ارسال هشتگ CharlieHebdo برای مدتی جلوگیری می‌کرد. این دو نمونه معروف نشان می‌دهد که هر جایی که پای مسائل امنیتی در بین باشد، شرکت‌هایی که می‌خواهند واقعا کار تجاری انجام دهند، با دولت‌ها همکاری می‌کنند.

 

تلگرام چرا ممکن است همکاری کند؟!

طبق آمار شرکت تلگرام، 20 میلیون کاربر ایرانی در آن عضو هستند. همچنین وب سایت تلگرام دارای بیشترین بازدید‌کننده از ایران است. سود اصلی نرم‌افزارهای پیام‌رسانی مانند تلگرام در دو مسئله است. اول میزان تراکنش‌هایی که کاربران انجام می‌دهند و دوم تبلیغات محتوایی که برایشان ارسال می‌کند. شرکت تلگرام در حال حاضر سود سرشاری را به خاطر حضور قانونی در ایران می‌برد و اگر تلگرام فیلتر شود، از نظر مالی و تجاری برای این نرم‌افزار نوپا شکست بزرگی خواهد بود.

 

چه راه‌های دیگری وجود دارد؟

اگر شرکت تلگرام مانند مورد‌های قبلی در مذاکرات همکاری کند، به علت‌های زیادی ادامه کار آن در ایران برای همه یک سود مشترک خواهد بود. هم کاربران ایرانی راضی خواهند بود، هم نگرانی‌های اخلاقی و امنیتی برطرف می‌شود و هم شرکت تلگرام منافع تجاری‌اش تضمین می‌شود.

اما اگر این همکاری‌ها به نتیجه نرسید احتمالا یکی از سه راه زیر در پیش‌گرفته شود:

1- شاید از نظر فنی، راهی برای مسدود‌سازی هوشمند برخی از کانال‌ها و ربات‌ها وجود داشته باشد. اگر یادتان باشد وقتی بحث فیلتر شدن اینستاگرام جدی شد، وزارت ارتباطات توانست با بحث فیلترینگ هوشمند برخی از صفحات غیر اخلاقی را از دسترس خارج کند و امکان فعالیت سالم در اینستاگرام فراهم شد. اگر همین اتفاق برای تلگرام هم بیفتد، قطعا بهترین راه حل خواهد بود.

2- پهنای باند تلگرام کم می‌شود و کم‌کم اعصاب همه ما خرد و خاکشیر خواهد شد. بعدش سراغ یک نرم‌افزار دیگر می‌رویم. در حال حاضر اصلی‌ترین جایگزین، واتس اپ است که به مراتب مشکلاتی بیشتر از تلگرام خواهد داشت. فراموش نکنیم واتس اپ یک شرکت آمریکایی و در مالکیت فیس‌بوک است و قطعا دیگر انتظار هر گونه همکاری منتفی خواهد بود. تازه معلوم هم نیست دو روز دیگر، واتس اپ اقدام به راه‌اندازی چیزی مثل کانال نکند!

3- علاوه بر فیلتر شدن یا کند شدن تلگرام؛ برخی از جایگزین‌های احتمالی آن هم بسته می‌شوند و یک سرویس ایرانی برای کاربران معرفی می‌شود. اما کسب اعتماد و کیفیت بالا چیز‌هایی نیست که هر سرویس ایرانی به راحتی بتواند آن‌ها را به دست بیاورد؛ گرچه نمی‌توان احتمال موفقیت یک سرویس ایرانی را ناممکن دانست، برای مثال آپارات به عنوان جایگزین قوی برای یوتیوب هم توانسته اعتماد تعداد زیادی از کاربران ایرانی را به‌دست بیاورد و هم کیفیتش با یوتیوب برابری می‌کند.

 

مگر مردم حق انتخاب ندارند؟!

حق انتخاب مردمی یک اصل اساسی در هر جامعه‌ای است. اما در هر جامعه‌ای حق انتخاب بین یک موضوع تباه‌کننده و یک موضوع سالم بی معنی‌ خواهد بود. مردم ما حق دارند به صورت راحت و رایگان از نرم‌افزارهای ارتباطی استفاده کنند و دولت هم حق دارد که محتوای غیر اخلاقی را از دسترس عموم مردم دور نگه دارد. اگر دولت نسبت به همین موضوع ساده بی‌تفاوت باشد، آن وقت با چه اعتمادی پدر و مادرها می‌توانند گوشی هوشمند برای فرزندان‌شان بخرند؟! آیا تضمینی برای حفظ بنیان اخلاقی و خانواده در جامعه وجود خواهد داشت؟ یا اگر قرار باشد ما هر روز موجی از شایعات را دریافت کنیم، آیا می‌توانیم با آرامش کسب و کار و زندگی کنیم؟ آیا سلامت روانی در جامعه به خطر نخواهد افتاد؟

اگر بدون عینک سیاسی و از روی منطق بخواهیم به قصه تلگرام نگاه کنیم متوجه می‌شویم که در این ماجرا هم مردم حق دارند و هم دولت. چه خوب می‌شود اگر  راهی که دولت‌مردان انتخاب می‌کنند، مردم را هم راضی نگه دارد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
یادداشت

سر‌پل‌ذهاب با «ذال» نوشته می‌شود، نه با «ز» زلزله

٩٦/٠٨/٢٥
تلگجیم

تلگجیم 512

٩٦/٠٨/٢٥
فتوچاپ

فتوچاپ 512

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

خدمت خالصانه

٩٦/٠٨/٢٥
درباره حضور پرتعداد بازیگران در جایگاه اجرا، به بهانه عبدی‌شو

پا تو کفش من نکن!

٩٦/٠٨/٢٥
پایان نامه

مثلا ما همه مقصریم ...

٩٦/٠٨/٢٥
آنتن

جیم بدون نمک!

٩٦/٠٨/٢٥
روایت‌هایی درباره خرده رفتارهای ما در مقایسه با سبک زندگی پیامبر (ص) و امامان‌ معصوم‌مان(ع)

پدران ما و ما

٩٦/٠٨/٢٥
جارچی

جارچی 512

٩٦/٠٨/٢٥
درباره جایزه‌های ادبی و کتاب سال ایران به بهانه برگزاری اولین دوره جایزه احمد محمود

قلم های مطلا

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

اندر حکمت قیمه و ماست!

٩٦/٠٨/٢٥
چهره هفته

سوشا در جستجوي پاتريك

٩٦/٠٨/٢٥
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و دقت کردن

٩٦/٠٨/٢٥
شگرد

قبل از فروش گوشی آیفون‌ چه کنیم؟

٩٦/٠٨/٢٥
کافه جهان نما

اراک، دیاری در مسیر جاده ابریشم...

٩٦/٠٨/٢٥
گفت‌و‌گو با حجت الاسلام واعظ موسوی درباره سحر و جادو

سحر و جادو دکان است

٩٦/٠٨/٢٥
دات کام

ساوند کلاود؛ غنیمتی برای موزیک دوستان

٩٦/٠٨/٢٥
مهدی برادران رئیس هیئت فوتبال استان خراسان در گفت و گو با جیم خبر داد

به دنبال حذف ورزشگاه ثامن نیستیم

٩٦/٠٨/٢٥
درباره تکنولوژی های پیشرفته و بستر فضای مجازی که می تواند در حوادث غیرمترقبه به کمک مردم بیاید

#تکنولوژی_غیرمترقبه

٩٦/٠٨/٢٥
شاخ هفته

قطار بازی

٩٦/٠٨/٢٥
تبلیغات