ماموریت غیرممکن؛ نجات سینمای ایران
درباره جایگاه برنامه «هفت» در سینما، به مناسبت پخش سری جدیدش

ماموریت غیرممکن؛ نجات سینمای ایران

نویسنده : سید مصطفی صابری

سینمای ایران بهدلیل نوع نگاه خاصی که به آن حاکم شده در جذب، حفظ و ارتقاء مخاطب دچار چالشهای جدی است، از یک طرف با فیلمهای پر ادعای آپارتمانی که مثلاً قرار است سینمای اجتماعی باشند مواجهیم که بیشتر به خیانت، دروغ و... میپردازند و برای آنکه از ژستهایشان دور نشوند از زندگی واقعی مردم فاصله گرفتهاند، از یک طرف هم با سینمای مبتذل، دم دستی و شبه فیلمفارسی مواجهیم که وامدار آثار سخیف غربی یا سینمای قبل از انقلاب است و با اندک تغییر در فیلمنامه و با حفظ ایدههای اصلی خاستگاهش، قرار است مثلاً کمدی‌های سرگرم کننده باشند. طی سالها به ندرت میتوان آثاری مثل «این جا بدون من»، «جدایی نادر از سیمین»، «ورود آقایان ممنوع»، «بیخود و بی جهت» و... را پیدا کرد که هم در جذب مخاطب موفق باشند هم حرفی برای گفتن داشته باشند، هم به سلیقه، شعور و ذهن مخاطب احترام بگذارند، هم توجهش را به مسائل مختلف جلب کنند، هم در فرم و تکنیک کار موفق باشند هم مخاطب بدنه سینما ساختار، داستان، نوع روایت و محتوای آنها را پس نزند. در این بین مخاطب سینمای خاص با فراگیر شدن «هنر و تجربه» محتوای مورد نظرش را داشت، آن مخاطبی که هنوز به فیلمهای فرح بخش و امثالهم لبخند میزند هم کلی حق انتخاب داشت، اما مخاطب خاکستری سینما که انتظار دارد سینما در کنار سرگرمی حرفی هم برایش داشته باشد و بتواند با خانواده به تماشای یک فیلم برود روز به روز از سالنها فاصله میگیرد و اکران فیلمهای خارجی هم مرهمی موقتی درد اوست. 

 

نقش سیما در آشتی مخاطب با سینما

سینما به ذائقهسازی و آشتی با مخاطب نیاز وافری دارد. تلویزیون به عنوان فراگیرترین رسانه کشور میتواند هم ذائقه سینمایی خوبی برای مخاطب تعریف کند، هم به فیلمساز و مدیر سینمایی جهت بدهد و کاری کند که سیستم عرضه و تقاضا در این صنعت شکست خورده شکل بهتری به خود بگیرد. برنامه «هفت» با حضور سینماگر و روزنامه‌نگار کهنهکار کشور یعنی فریدون جیرانی با همین هدف آغاز به کار کرد و به محاق رفت. آمدن گبرلو وزن این برنامه را کم کرد و اثرگذاریاش هم به شدت کم شد. فراستی منتقد اصلی هر دو سری این برنامه بود که به نظر میآید مورد تاکید و تایید رسانه ملی بوده که حالا در سری سوم هم حضور دارد. اما سری جدید این برنامه که قرار بود یک «90» سینمایی باشد با حضور بهروز افخمی کارگردان مطرح کشورمان جمعه کلید خورد. افخمی که تجربه حضور در دنیای سیاست در قامت یک نماینده را هم دارد با آثاری مثل «کوچک جنگلی»، «روز فرشته»، «عروس»، «سن پترزبورگ»، «آذر شهدخت و...» و «روباه» برای مخاطبان سینما و تلویزیون شناخته شده است. برادرش علیرضا افخمی هم که ناظر کیفی کلی سریال بوده، حالا افخمی با تسلطش به سینمای هالیوودی و مخاطب‌پسند و با نگاه خاصش به سینما به عنوان صنعتی در خدمت سرگرمی، به نوعی سردبیر برنامه «هفت» شده و اولین برنامه را روی آنتن فرستاد در حالی که در همین برنامه اول ماموریت نجات سینمای ایران ترسیم شد.  

 

در اولین هفت چه گذشت؟

اولین برنامه «هفت» در سری جدیدش غافلگیر کننده بود چون همه انتظار برنامهای مبتنی بر الگوهای قبلی را داشتیم که تبدیل شد به یک مستند که راویاش افخمی بود و ریتم خوبی هم نداشت. از همه بدتر شروعش همزمان بود با رقابت کمدینها در مسابقه «خنداننده برتر» و کسانی که تلاش کردند هفت را از اول ببینند اجرای علی مسعودی را کاملاً از دست دادند. افخمی شروع برنامه را اختصاص داده بود به صحبتهای پورمحمدی معاون سیما، خودش هم برای آنکه فضا واقعی شود غذا میخورد! پورمحمدی در این بخش اظهارنظر جالبی درباره نگاه مردمی و دقیق اصغر فرهادی زد. کلی هم از خاندان افخمی تقدیر و تشکر کرد. در این بخش متوجه شدیم که برنامه زنده نخواهد بود. بعد از فلسفه‌بافیهای پورمحمدی درباره مشکلات سینما و اینکه «هفت» میتواند نقش ناجی را برای آن داشته باشد افخمی به سراغ جیرانی رفت. در این بخش بحث جالبی درباره مشکلات سری قبلی برنامه «هفت» بیان شد که اشاره به مشکلات سیاسی برنامه از طرفی و نوع نقدهای فراستی از طرف دیگر داشت و به آنجا رسید که جیرانی اعتراف کرد فراستی عمدی در نقد بیرحمانه فیلمهای منتسب به جریان روشنفکری داشته که باعث شده نگاه جامعه سینمایی به نقدهای او منفی شود. افخمی هم مدعی شد نوع نگاه جیرانی را میپسندد و اگر فیلمی خودش را جدی بگیرد با نقد محکمی مواجه میشود. ادامه برنامه هم با حضور میرحسینی به سمت یک تیزرتبلیغاتی برای شبکه سوم رفت. میرحسینی حتی دستاوردآوردهای سینما را هم منتسب به تلویزیون دانست که لااقل در مصادیقی مثل کلاه قرمزی و شهرموش‌ها محق بود اما در بسط دادن ماجرا کمی در مورد سینما بی انصافی کرد. میرکریمی هم از طرف خانه سینما در هفت حاضر شد و گفت دیگر نمی‌توان فیلمی مثل «زیر نور ماه» ساخت. در نهایت افخمی همراه حمید گودرزی که قرار است در سری جدید «هفت» همکارش باشد به کافه فراستی رفتند تا کافه این منتقد سینما هم مثل معاونت سیما و شبکه سوم بینصیب از تبلیغات هفت نباشد. 

 

هفت جدید چگونه خواهد بود؟

اگر چند برنامه اول سری جدید که قرار است همین ساختار مستندگونه را داشته باشد نادیده بگیریم در سری جدید با چند اتفاق مهم مواجه خواهیم بود. اول اینکه خود افخمی چهره تاثیرگذاری در سینما است و اگر مثل بعضی از پروژههایش هفت را هم نیمه تمام رها نکند باید منتظر تزریق نگاهش به سینمای کشور باشیم. دوم اینکه شکل نقد در این سری تغییر کرده، قرار بود هفت حامی سینما باشد اما عملاً با نوع نقدهای فراستی که این اواخر حتی جدی هم گرفته نمیشد در برابر سینما بود. در سری جدید هر چند فراستی حضور دارد اما منتقد محوری نیست بلکه دبیر بخش نقد است و از طرفی قرار است فیلمها بعد از اکران مورد نقد قرار بگیرند تا مثل قبل دچار آسیب نشوند. هر چند در این حالت ترغیب مخاطب به تماشای فیلم هم ممکن نیست. حضور چهرههایی مثل حمید گودرزی و گپ و گفتهایش راجع به فیلمهای روی پرده میتواند حس و حال تازهای به برنامه بدهد. توجه به سینمای جهان هم میتواند باعث جذب مخاطب به هفت شود. اما نکته مهمی که در دو سری قبل مغفول مانده بود و از نگاه افخمی دور نمانده توجه به شبکه نمایش خانگی یا به قول افخمی سینمای خانگی است که این روزها قابل نادیده گرفتن هم نیست و بخش زیادی از چرخه اقتصادی و فرهنگی سینما را شامل میشود و از طرفی برای خودش محصولات اختصاصی به خصوص در حوزه سریالسازی هم دارد. معرفی کتاب هم بخش دیگر سری جدید هفت است. بهنظر میرسد اگر چند قسمت اول را که گفت وگو محور است تحمل کنیم اتفاق تازهای پیش رو است که میتواند پرمخاطب باشد اما افخمی برای نجات سینمای ایران با هفت ماموریت غیرممکنی دارد که قطعاً به راحتی ساخت یک برنامه پربیننده تلویزیونی نیست.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨