جاسوسی چیست و جاسوس کیست؟
سفری کوتاه و مختصر به دنیای جاسوس‌ها

جاسوسی چیست و جاسوس کیست؟

نویسنده : مهدیه جوادی

پیشینه به وجود آمدن معناي جاسوس شاید به عصر پارینه سنگی برسد تا جایی که برخی قدمت این کار را در حد اولین شغل‌های تاریخ می‌دانند. جاسوس انواع مختلفی دارد، برخی فقط یک بار در زندگی‌شان آن را انجام می‌دهند و برخی به عنوان شغل و به صورت حرفه‌ای آن را دنبال می‌کنند. آن‌ها برای انجام کارشان انگیزه‌های متفاوتی دارند. یک عده مستقیما پول می‌گیرند و جاسوسی می‌کنند، بعضی‌های شان پول نمی‌گیرند ولی به خاطر منافع آینده‌شان دست به جاسوسی می‌زنند و یک گروه هم هستند که ندانسته جاسوسی می‌کنند و آب در آسیاب دشمن می‌ریزند. خلاصه که در همه جا و در همه سطح می‌شود جاسوسی کرد، از میدان جنگ بگیرید تا حوزه علم و صنعت و سیاست و...

 

قصه از کجا شروع شد

نخستین سازمان اطلاعاتی در سال 1909 در بریتانیا تاسیس شد. بیشتر کارکنان این سازمان غیردولتی بودند و وظیفه داشتند اسرار مخفی کشور خود را حفظ کنند و اسرار کشورهای دیگر را بدست بیاورند. چند سالی بیشتر طول نکشید که کشورهای دیگر مثل آلمان (در 1913)، روسیه (در 1917) و فرانسه (در 1935) سازمان اطلاعاتی تاسیس کردند. جالب است بدانید آمریکا که اینقدر به جاسوسی کردنش می‌بالد و فکر می‌کند یه همچین چیزهایی در خودش دارد، خیلی دیرتر از بقیه کشورهای اروپایی سازمان اطلاعاتی‌اش را تاسیس کرده، بعد از حمله هواپیماهای ژاپنی به بندر پرل آمریکا در سال 1946مشخص می‌شود که نهادهای مختلف نظامی و غیرنظامی آمریکا اطلاعات پراکنده‌ای داشتند که در صورت تجمیع، این حمله و عواقب آن قابل پیش بینی می‌شده، این اتفاق بهانه تشکیل ساختار اطلاعات ملی در این کشور در سال 1947 را به وجود می‌آورد.

 

مستر جاسوس؟ وات د فاز؟

اما این‌که یک جاسوس یا یک سازمان اطلاعاتی و جاسوسی قرار است چه کاری انجام دهد، بستگی به موقعیت کشور مورد نظر دارد. بيشتر ما فکر می‌کنیم که جاسوسان به دنبال اطلاعات فوق سری هستند ولی اینطور نیست، همیشه اطلاعات و اخبار مخفی و محرمانه هدف جاسوسان قرار نمی‌گیرد.

یکی از مثال‌های جالب برای استفاده از اطلاعات عمومی موجود، مرکز منابع باز سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) است. این نهاد صرفا مطالب موجود در رسانه‌های کشورهای مختلف را رصد می‌کند و آن را در اختیار سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا قرار می‌دهد. گفته می‌شود که این نهاد اخبار شبکه‌های خبری بیش از 160 کشور مختلف جهان را که در مجموع دارای 80 زبان مختلف است، در اختیار آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا قرار می‌دهد. بعد از ظهور اینترنت و خصوصا شبکه‌های اجتماعی استفاده از اطلاعات آشکار به شدت مورد توجه قرار گرفته‌است. ولی در کل جاسوسان به دنبال یک یا چند هدف زیر هستند:

۱. شناخت کامل و کافی درباره نقاط قوت و ضعف حکومت‌ها

۲. شناسایی احزاب و تشکیلات سیاسی موافق و مخالف حکومت

۳. به دست آوردن اخبار و اطلاعات برنامه‌های مختلف حکومت

۴. به دست آوردن اطلاعات نظامی و تخمین قدرت دفاعی کشور (آمار نفرات، نوع و تعداد تجهیزات نظامی و…)

5. شناسایی فردی شخصیت‌های مهم

۶. نفوذ در مراکز علمی و تحقیقاتی

۷. شناسایی و چگونگی کار در مراکز مختلف اقتصادی، فرهنگی و...

 

شاخ‌ترین جاسوس‌های دنیا

* «آنتون وبرن» یکی از تأثیر گذارترین آهنگسازان قرن بیستم، در لحظات پایانی جنگ به دست نیروهای آمریکایی کشته شد! در آن زمان ارتش آمریکا گزارش داد این قتل یک اشتباه بوده و به دلیل نقض حکومت نظامی صورت گرفته است. اما بعدها معلوم شد که کشته شدن او عمدی بوده چون «وبرن» از موسیقی برای انتقال اکتشافات «ورنر هایزنبرگ» فیزیکدان آلمانی در زمینه انرژی اتمی به جاسوسان شوروی استفاده می‌کرده! اما چطور؟ قطعاتی موسیقی که او می‌نواخت چیزی غیر از پیام‌های رمزی نبودند در عین حال موسیقی خاصی به حساب می‌آمد و مخاطبان خاص هم برای خودش پیدا کرده و مورد حمایت قرار گرفته بود. «شربیوس» یکی از مقامات حزب نازی در کنفرانسی ثابت کرد که این نت‌ها چطور یک شبکه ریاضی را تشکیل می‌دادند؛ شبکه‌ای که به زبان آلمانی رمز میزان آزادسازی نوترون در ایزوتوپ‌های 235 و 238 اورانیوم بود. اگر وبرن متوقف نمی‌شد، شاید آلمان هم مثل آمریکا در جنگ از بمب هسته‌ای استفاده می‌کرد و سرنوشت جنگ طور دیگری رقم می‌خورد.

* «کریستینا اسکاربک» یک زن انگلیسی و از بنیان‌گذاران حرفه جاسوسی برای زنان بوده است. او به حدی در انگلیس معروف است که بارها از شخصیتش فیلم ساخته شده ‌است و نقش اساسی در شکل گیری بخش زنان در جامعه جاسوسی انگلیس و همچنین MI6 داشته است.

او در سال 1941 توسط نازی‌ها در لهستان بازداشت می‌شود، اسکاربک قسمتی از زبان خود را می‌بُرد و مدعی می‌شود که به بیماری سل مبتلاست و با سرفه‌های خونی به حدی در این کار اغراق می‌کند که نیروهای آلمانی مجبور به آزاد کردنش می‌شوند.

* دوارد جوزف اسنودن متولد ۲۱ ژوئن ۱۹۸۳ میلادی در آمریکاست، افشاگر کنونی و کارمند سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا و پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی بوده است. اسنودن در ژوئن ۲۰۱۳ اطلاعات طبقه‌بندی شده و فوق سری، از جمله برنامه شنود دولت آمریکا را که در تضاد با اظهارات باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا و سایر مقام‌های اطلاعاتی در کنگره و سنا مبنی بر حمایت و حفاظت دولت از حریم خصوصی شهروندان این کشور است، به نشریات گاردین، نیویورک تایمز و واشینگتن پست لو داد. همچنین اسنادی درباره گروهک تروریستی داعش و نحوه شکل‌گیری آن را منتشر کرده‌است. اسنودن به اتهام‌ سرقت اموال دولتی، مخابره غیرمجاز اطلاعات امنیت ملی و مخابره تعمدی اطلاعات سری به اشخاص غیرمجاز تحت پیگرد قانونی از طرف دولت آمریکا است و هم اکنون در اکراین به صورت پناهنده و تحت مراقبت زندگی می‌کند. 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محبوب‌ترین اسباب‌بازی سال 2017 که رقیـب بـازی‌های انـدرویدی است!

#fidget_spinner

٩٦/٠٥/٢٦
هشت قسمت از فصل دوم «شهرزاد» پخش شد اما خاطره قبل تکرار نشد!

تو آن عهدی که با من بسته بودی؟

٩٦/٠٥/٢٦
ذهن زیبا

ذهن زیبا 499

٩٦/٠٥/٢٦
تلگجیم

تلگجیم499

٩٦/٠٥/٢٦
مینیمال

‏اندر مزایای تعطیلی روز جمعه

٩٦/٠٥/٢٦
به بهانه واقعه میرزا اولنگ، موضوع ویژه این‌ هفته دیباچه‌ای است بر درد و غم جانسوز همسایه هم‌خون‌ و فره

از رنج برادر افغانم

٩٦/٠٥/٢٦
آنتن

بدن‌سازی به سبک جیم!

٩٦/٠٥/٢٦
شاخ هفته

امتحان کردن هنر نمی‌باشد

٩٦/٠٥/٢٦
پایان‌نامه

خیلی مارمولکی!

٩٦/٠٥/٢٦
شگرد خفن

پسوردتان را پیدا کنید

٩٦/٠٥/٢٦
درباره مالکان ثروتمند فعلی باشگاه‌های اروپایی چه می‌دانید؟

بریز و بپاش آسیایی‌ها در اروپا!

٩٦/٠٥/٢٦
جارچی

جارچی 499

٩٦/٠٥/٢٦
فتوچاپ

فتوچاپ 499

٩٦/٠٥/٢٦
درباره ناکامی بزرگ «اوسین بولت» در آخرین مسابقه زندگی‌اش

خداحافظی تلخ ابرقهرمان!

٩٦/٠٥/٢٦
ناصرخان آکتور سینما

نکشی ما رو با رکورد‌هات!

٩٦/٠٥/٢٦
کافه جهان نما

استرالیا، سرزمین سبز احترام

٩٦/٠٥/٢٦

اندر مصائب خاص بودن!

٩٦/٠٥/٢٦
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و جوانی

٩٦/٠٥/٢٦

لحظه نبودنش

٩٦/٠٥/٢٦

جوابی که کسی را ناراحت نکند!

٩٦/٠٥/٢٦
تبلیغات