از این‌که دختری به خودت ببال!
پیچ و خم روابط دختر و پسر در گفتگوی جیم با دکتر اصغری نکاح

از این‌که دختری به خودت ببال!

نویسنده : حمیده زمانی

یکی از مهمترین و چالش آفرین ترین موقعیت هایی که در زندگی دختران وجود دارد، موقعیت-های ارتباطی با پسران است. روابطی که از قدیم الایام به پنبه و آتش تعبیر شده است. یعنی با وجود یک جرقه پنبه با سرعت نور می‌سوزد و چیزی از آن باقی نمی‌ماند جز خاکستر. این موقعیت برای دختران یک چنین آسیبی می‌تواند داشته باشد. به دلیل اهمیت این موضوع گفت‌و‌گو كرديم با دکتر اصغری نکاح، استاد دانشگاه فردوسی و دکترای روانشناسی کودک و نوجوان...

 

این همه توجه خاص دین ما به دختران علت خاصی دارد؟ 

- این همه توجه خاص به آن‌ها به خاطر این است که آن‌ها عنصر تربیتی مهمی در جامعه هستند. اگر روزی بخواهند در نقش مادر باشند یک نقش تربیتی بسیار عظیم دارند و اگر نقش خواهر یا حتی دختر هم داشته باشند باز هم نقش تربیتی اثرگذاری در خانواده دارند. دختر بودن یک جایگاه خاصی در هستی است و دختران باید از اینکه دختر هستند به خودشان ببالند.

 

 

با این وجود باز هم در روابط دختران آسیب پذیرتر از پسران هستند؛ چرا؟ مگر چه ویژگی-هایی در دختران وجود دارد؟

در طول تاریخ از لطافت ها و ظرافت ها و ویژگی های شخصیتی زنان و دختران سوءاستفاده شده است؛ ما در دین اسلام و به ویژه در فرهنگ ایرانی نیز حساسیت هایی روی دختران داریم؛ حساسیت هایی به دلیل اهمیتی که سلامت روحی، سلامت هیجانی، سلامت جسمانی و اخلاقی و فرهنگی دختران دارد و واقعا نیازمند دقت خاصی است. در كل دختران  از نظر هیجان غنی تر و آسیب پذیرترند. در یک رابطه ممکن است دختر با شور و هیجان وارد شود و معمولا قصدش از برقراری رابطه شناخت بیشتر، پیداکردن فردی برای صمیمیت بیشتر یا گزینه ای برای ازدواج در آینده باشد، ولی گاهی برخی از پسران و مردان که پختگی لازم را ندارند یا به تعبیر روانشناسی قرآنی «فی قلوبهم مرضا» هستند، ممکن است در این رابطه برای دختر آسیب ایجاد کنند و این آسیب از نظر هیجانی ضربه شدیدی به دختر می زند که بعدا جبران پذیر نیست.

 

چطور می شود از این آسیب ها جلوگیری کرد؟

 اول، این حساسیت باید حتما مدنظر دختران باشد که مسیر مطمئنی را برای شناخت پسرها و داشتن رابطه های آشنایی برای ازدواج انتخاب کنند. 

دوم، در خلقت اکثرا جنس نر است که به سمت جنس ماده می رود و از او خواستگاری می کند و در حیوانات نیز این دیده می شود. بنابراین دختران باید شان و جایگاه خودشان را بشناسند و در رابطه‌شان این نكته را مدنظر قرار دهند.

سوم، دخترها باید بدانند در هر فضایی تحت نظر هستند و افرادی هستند که دارند آن‌ها را رصد می کنند تا به عنوان همسر یا همسر فرزندشان یا حتی معرفی به افراد دیگر انتخاب‌شان کنند. بعضی از رفتارهای دختران ممکن است طوری باشد که از نظر خودشان طبیعی باشد اما دیدگاه دیگران را نسبت به آن‌ها تغییر دهد و آنها را از داشتن همسر مطلوب محروم کند. مثلا خانواده ای، خویشاوندی، همسایه ای ممکن است دخترخانم را تحت نظر داشته باشند و به اصطلاح برای پسرشان نشان کرده باشند تا بعدا از او خواستگاری کنند اما وقتی از او رابطه نامناسب یا رفتار ناشایست و خارج از عرف ببینند نظرشان عوض شود و دختر فرصت خواستگاری را از دست بدهد. 

چهارم، پسرهایی که خارج از هنجارهای اجتماعی خواهان رابطه ای خارج از عرف هستند. مشخص است که اين افراد ضعف و کمبودی دارند. مثلا هیجانات زودگذری دارند یا به دنبال کامجویی، نظرجویی یا یکسری اهداف سخیف هستند. فردی که رفتار ناشایستی انجام می دهد و هنجارهای جامعه، خانواده و حتی طرف مقابلش را گاهی اوقات نادیده می گیرد؛ این فرد اصلا شایستگی آشنایی ندارد.

پنجم، اگر کسی واقعا فرد شایسته و قابل اعتنایی است که دخترخانم بتواند به او به عنوان یک همراه و همسر نگاه کند و با او آشنا شود حتما از خانواده شایسته ای برخوردار است و از کانال مناسب می آید. اگر کسی هدفش واقعا ازدواج باشد حتما باید از کانال های مناسب وارد شود وگرنه معلوم می شود که هدف نهایی‌اش ازدواج نیست. اگر کسی آمادگی لازم برای ازدواج ندارد، اصلا شایسته نیست که با او وارد یک رابطه شد. کسی که سربازی‌اش را نرفته است، کسی که از لحاظ تحصیلی رشد نکرده است، کسی که آمادگی شغلی ندارد؛ به ویژه شخصی که خانواده حمایتش نمی کنند و قبولش ندارند، معلوم می شود که  اصلا حتی لایق این نیست که دختری بخواهد به او فکر کند.

ششم، دلمشغولی و وابستگی کافی نیست که افراد طرح یک رابطه را بگذارند؛ اگر به کسی دلبستگی پیدا می کنند و ذهن‌شان بسته می شود حتما در مورد خود شخص فکر کنند، به اهدافش، به شایستگی هایش، به خانواده اش و... فکر کنند؛ بنابراین در این موارد تفکر، تفکر و تفکر قبل از هر کاری و دیدن عاقبت آن کار خیلی کمک می کند تا دخترها آسیبی نبینند. 

یک دختر نوجوان به طور طبیعی علاقه‌مند به کشف دنیای پسران هست؛ چطور می تواند دنیای مردان و پسران را بشناسد؟

- اگر دختری می خواهد پسران را بشناسد شروع کند از شناخت پدر و برادر و نزدیکان خودش. شناختن مردها کار خیلی سختی نیست. مردانی که اطراف‌شان ازدواج کرده اند و همسرداری و فرزندداری می کنند. عمو و دایی و پدربزرگ و ... را بشناسند. به ویژگی‌های مردان موفق و ناموفق دقت کنند. ببینند یک فرد قابل اعتماد و شایسته همراهی و همسری و مهرورزی چه کسی است و چه ویژگی هایی دارد؟ با دیدن و تفکر در اطرافیان این شناخت و معیارهای آن به دست می آید. پس لازم نیست که حتما با پسرها در جامعه ارتباط برقرار کنند تا بفهمند پسرها از چه جنسی هستند. در مورد تفاوت های دختر و پسر با هم مطالعه داشته باشند. در روانشناسی هم این تفاوت ها به طور کامل بررسی شده است. هر چه قدر مطالعه بیشتر باشد بیشتر متوجه می شوند که این روابط چطور پنهانی شروع می شود و بعد که ریشه دواند کنترل کردنش اگر غیرممکن نباشد دشوار است.

 

اگر بخواهیم معیار و ملاک عقلانیت در اين جور روابط به دخترها بدهیم، این معیار چیست؟

- هر رابطه‌ای که از پدر و مادر پنهان است خودش به معنای زنگ خطر است. پنهان کاری زنگ خطر است. دخترها با خودشان این مدلی فکر کنند که من در هر کارم با یک فرد پخته که دارای تجربه و عقل سلیم است، مشورت كنم. مثلا من می‌خواهم به فلانی پیامک بدهم، با فلانی چت کنم، به فلانی ایمیل بزنم، فلانی گفته است که بیا اینجا تا با هم آشنا شویم، یا سر فلان کار برویم یا بیا تا جزوه‌ات را بدهی و یا دعوتم کردند به فلان مهمانی. اگر یک فرد پخته ای که صلاح مرا می خواهد اطلاع پیدا کند و به او بگویم آیا اجازه می دهد من چنین کاری را انجام دهم یا نه؟ آیا نگران من می شود یا نه؟ فطرت سلیم افراد کمک شان می کند. در این زمینه ها تا می توانند مشاوره بگیرند، مشاوره از افرادی مطمئن که رشد یافته اند، زندگی سالمی دارند و از لحاظ اخلاقی و معنوی و رفتاری جایگاهی دارند و از لحاظ علم و تجربه پختگی دارند. ممکن است خانمی یا دختری یا معلمی یا استادی این شاخص‌ها را برای مشورت داشته باشد. از طرفی سعی کنند با آموزه‌های دینی زندگی کنند. بدانند وقتی کاری خارج از هنجارهای دینی و ارزشی و عرفی هست مطمئنا یک سری چالش ها برای دخترخانم دارد پس اين هم ملاک خوبی است. از طرفی دیگر هر از گاهی خودشان را مرور کنند و ببینند چه کم تجربگی هایی کردند و از آن‌ها درس بگیرند. 

 

 اگر پدر یا برادری، الان جیم توی دستش باشد، شما برای او که بتواند به خواهرش در رابطه با پسرها کمک کند، توصیه‌ای دارید؟

مهم است که پدری یا برادری با دختر خانواده چه طور برخورد کند، این برخوردها آن‌قدر حائز اهمیت است که می تواند دختری را محکم و قوی کند یا شکننده و آسیب پذیر! بنابراین پدران خانواده و البته برادرها باید در مورد مسئولیتی که در قبال برخورد با دختر خانواده دارند حواس‌شان جمع باشد.

پدرها با دختران لطیف و ظریف و با درایت برخورد کنند، برای دخترها وقت بگذارند، با آن‌ها تعامل داشته باشند. با آنها برنامه های مشترکی داشته باشند، پیاده روی یا برنامه فرهنگی داشته باشند. و برادرها باید پشتیبان و حامی خواهران کوچک و بزرگ‌شان باشند. با مهرورزی و آرامش و برخورد مناسب و اخلاق خوش کمک کنند که خواهران‌شان دچار خلاء نشوند. برخی از مشکلاتی که در جامعه پیش می‌آید در واقع به خاطر برخورد ناشایست پدرها و برادرها پیش می‌آید. تاکید اسلام هم به همین خاطر است که این‌ها قدر خودشان را بدانند و شایستگی‌هایشان را بشناسند و در محیطی مالامال از توجه و محبت خانواده که پدر و برادر و اطرافیان باشند پرورش پیدا کنند. 

 

 و کلام آخرتان به دختران؟

- یک قانون کلی در رابطه دختر و پسر وجود دارد: همه دخترانی که دچار آسیب شده اند و کارشان به مشاوره های خیلی دشوار یا درمان یا دادگاه کشیده شده است یا همه دخترانی که در زندگی ضرر و زیان کردند یعنی دیدند کسانی فریفته شان کردند و کسانی از صداقت یا از احساسات یا از هیجانات شان سوءاستفاده کردند همه اینها یک خطای شناختی به خصوص داشتند و همه می گفتند: من با بقیه فرق دارم! دیگران شبیه من نیستند. اما هر کسی آسیب دیده است بعد متوجه شده است که نه هیچ فرقی نمی کرده است. آسیب ها در کمین تمام دختران است و آن‌ها باید با خودمراقبتی و خانواده محوری خودشان را مصون کنند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
کودک درون
کودک درون
٩٤/٠٥/٢٢
٠
٠
ممنون از شما.استاد گرامی امیدوارم همواره بهروز و پیروز باشید
sh_taghavi
sh_taghavi
٩٤/٠٥/٢٣
٠
٠
بسیار عالی.متاسفانه بسیاری از دختران در جامعه ما به خاطر عدم آگاهی دچار این ارتباطات می شوند
هومن حقدادی
هومن حقدادی
٩٤/٠٥/٢٤
٠
٠
اخه چرا از دبیرستان یا حتی مقاطع پایین تره تحصیلی این اموزش ها و نصایح رو ب دخترا و پسرا نمیدن!! الان بیشتر اسیب ها در جوونا توی این مقاطع پایین اتفاق می افته...ممنون از شما برای زحمتاتون
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨