والیبال، بازی گروهی و استراتژیک
آشنایی با رشته والیبال و پاسخ به چند سئوال مهم در خصوص ترکیب بلندقامتان والیبال در مسابقات لیگ جهانی

والیبال، بازی گروهی و استراتژیک

نویسنده : مازیار حکاک

همه ما والیبال را دوست داریم و به واسطه نسل طلایی كنوني به شدت بازی‌ها را دنبال می‌کنیم، اما کمتر درباره قواعد، پست‌ها و سیستم بازی والیبال چیزی می‌دانیم. نوعا درباره فوتبال همه ما می‌دانیم سیستم 4 دفاع خطی چیست یا این که ارنج‌های مختلف را در ذهن‌مان داریم و می‌توانیم ‌تیم‌ها را بر اساس دانسته‌های‌مان ارزیابی کنیم، اما شناخت‌مان از والیبال در حد برخی خطاهای معمول است.

 اگر در سیستم گزارش یکی در میان صدا و سیما برای بازی‌های تیم ملی نوبت استاد محتمشیان باشد او به شدت(!) آموزش را چاشنی کار خودش می‌کند، بنابراین ما مدام درباره مناطق مختلف زمین، سطح اتکا بازیکن و فاصله توپ با تور می‌شنویم، در حالی که نمی‌دانیم مناطق مختلف بازی والیبال اساسا به چه شکلی تقسیم شده‌اند و هر یک از اصطلاحات استاد چه کاربردی دارند. حالا که بچه‌های ملی‌پوش والیبال سقف لیگ جهانی برای‌شان کوتاه است و هر سال در این مسابقات حضور دارند و ما طرفداران والیبال را با بازی‌های بی‌نظیرشان ذوق مرگ می‌کنند، بد ندیدیم کمی راجع به سیستم بازی، برخی از اصلاحات و برخی سوالاتی که هنگام دیدن بازی والیبال مدام در ذهن‌مان شکل می‌گیرد، نکاتی را مطرح کنیم. مزیت بزرگ برای همه ما هم در شناخت ابعاد مختلف این رشته این است که با دیدن بازی‌های لیگ جهانی در سال‌های اخیر تمام بازیکنان تیم ملی را با ویژگی‌های‌شان و کاربری‌شان می‌شناسیم و تنها باید این ذهنیت را در قالب ساختار والیبال ببریم...

 

چرخش مهمترین قاعده والیبال

همان‌طور که احتمالا از گزارش‌هاي والیبال دست‌تان آمده است، زمین  9 متر در 9 متر والیبال به 6 منطقه اصلی تقسیم می‌شود. والیبال یک بازی گروهی استراتژیک و نیازمند به توان بالاست که هر تیم به بازیکنان متخصص در هر پست و همین طور همه‌کاره نیازمند است. مهم‌ترین اصل در سیستم بازی والیبال چرخش است. وقتی تیمی سرویس را به دست می‌آورد، بازیکنان چرخشی ساعتگرد به اندازه یک خانه (منطقه) انجام می‌دهند. البته این فقط مربوط به زمان سرویس زدن است و بعد سرویس بازیکنان آزادنه می‌توانند در هر منطقه‌ای حضور داشته باشند. به طور معمول تیم‌ها در آغاز هر ست (یا به قول صدا و سیمایی‌ها «دست») در هر یک از مناطق بازیکنان متخصص در همان پست بازی داده می‌شوند. باید بدانید بازیکنی که در منطقه يك قرار می‌گیرد، زننده سرویس است. تصور این که بازیکنان با دست آوردن هر امتیاز جای‌شان در زمین عوض شود برای ما مخاطبان عمومی والیبال کمی دشوار است اما بازیکنان به طور کاملا اتوماتیک در بازی این کار را انجام می‌دهند و اگر تیمي اين چرخش را انجام ندهد، خطای ارنج از او گرفته مي‌شود و یک امتیاز را تقدیم به تیم حریف می‌کند. 

این موضوع چرخش، پاسخگوی بسیاری از سئوالات ما مثل حضور همزمان موسوی و غلامی یا زمان حضور لیبرو در تیم است که این سوالات را در معرفی پست‌ها پاسخ می‌دهیم. 

 

ردیف جلو

خط یک سوم همان خطی است که بازیکنان را به دو قسمت تقسیم می‌کند. ردیف جلو یا منطقه حمله 3 بازیکن جلویی تیم هستند که بیشتر حملات تیم توسط این بازیکنان انجام و هنگام دفاع هم همین بازیکنان اجازه پرش روی تور را دارند. با سیستم چرخشی مدام جای بازیکنان عوض می‌شود اما همیشه یک مدافع روی تور که در تیم ما به طور معمول یکی از بین موسوی و غلامی است در ردیف جلو برای انجام گام و رسیدن به مدافعان کناری حضور دارد.

 

ردیف عقب

بازیکنان ردیف عقب بازیکنانی هستند که دریافت خوبی دارند. بازیکنان عقب زمین تنها و تنها در صورتی می‌توانند در حملات شرکت کنند که پرش خود را قبل از خط یک سوم انجام دهند. معمولا یکی از خطاهای معمول بازیکنان همین پرش از روی خط است که کار را بهchallenge  یا همان ویدیو چک آشنای خودمان می‌رساند.

 

پست‌ها

مدافع میانی

بازیکنان شاخص ما در این پست: موسوی، غلامی، شفیعی، صنوبر

مدافع میانی متخصص در دفاع است. معمولا مدافع میانی در حملات سرعتی تیم که از وسط تور انجام می‌شود با پاس‌های بریده به کارگیری می‌شوند. وقتی توپ در جای مناسب روی تور به پاسور برسد این امکان وجود دارد که از این نوع پاس يا اصطلاحا پاس سرعتی برای مدافع میانی استفاده کند. به طور کلی هم این بازیکنان به جهت فریب مدافع حریف هنگام رسیدن توپ به پاسور پرش را انجام می‌دهند. وقتی مدافع میانی در چرخش‌ها به عقب زمین بروند معمولا لیبرو جایگزین آن‌ها می‌شود. به همین علت است که تنها در صورتی غلامی و موسوی همزمان در تیم حضور دارند که یکی از آن‌های در جایگاه زننده سرویس قرار بگیرد. اگر با دانستن این موضوع مسابقات والیبال را دنبال کنید معمولا وقتی این بازیکنان در ردیف عقب قرار می‌گیرند مهاجمان تیم حریف به دلیل دریافت به نسبت ضعیف آن‌ها منطقه حضور این بازیکنان را هدف حمله قرار می‌دهند.

 

پاسور

شیر بچه‌های ایران در این پست: معروف، مهدوی

همه می‌دانیم که اصلی‌ترین وظیفه پاسور تغذیه مهاجمین است. معمولا ضرب دوم باید به پاسور برسد و هنر او در این است که مهاجم تیمش را در مقابل تک مدافع حریف قرار دهد. کاری که سعید معروف ما استادانه انجام می‌دهد. درباره پاسور باید بدانید وقتی که در سیستم گردشی این بازیکن در ردیف عقب قرار می‌گیرد اجازه حمله و یا دفاع روی تور را ندارد. برای همین است که گاهی اوقات مجبور است توپ را روی تور رها کند و از گزارشگر والیبال می‌شنویم چون جز باریکنان عقب زمین است، اجازه پرش نداشت. 

 

لیبرو

شیر بچه‌های ایران در این پست: مرندی، علیزاده، ظریف

لیبرو متخصص در دریافت سرویس و آبشار (اسپک) است. لیبروها معمولا قد کوتاه‌تری دارند و این پست تنها جایگاهی است که افراد با قد کوتاه‌تر می‌توانند به حضور در این رشته جذاب امیدوار باشند. درباره لیبرو چند قاعده کلی وجود دارد. اول این که این بازیکن می‌تواند جایگزین بازیکنان عقب زمین شود و  تنها در منطقه عقب بازی می‌کند، دوم این که اجازه زدن سرویس ندارد و مورد آخر هم این که رنگ پیراهنش با سایر اعضای تیم متفاوت است. 

 

اسپک‌زن مخالف (قطر پاسور)

شیر بچه‌های ایران در این پست: شهرام محمودی، امیر غفور

به صورت قطری مقابل پاسور قرار می‌گیرد. اسپک‌زن مخالف اصلی‌ترین بازیکن هجومی تیم است که بیشتر پاس‌ها به این بازیکنان ختم می‌شود و امید اصلی تیم برای کسب امتیاز است. پاسور در امتیازات بیشتر به این بازیکن اعتماد می‌کند. به همین خاطر که شهرام محمودی علی‌رغم غیبت در دو بازی ایران در حال حاضر امتیاز آورترین بازیکن تیم ملی است.

 

اسپک زن گوشه

شیر بچه‌های ایران در این پست: قائمی، عبادی‌‎پور، میرزاجانپور، معنوی‌نژاد و حمزه زرینی

با نام «دریافت‌کننده مهاجم» هم شناخته می‌شود و هر تیم دو اسپک زن گوش دارد. وظیفه دریافت سرویس‌ها به عهده این بازیکنان است و از آن‌ها در حملات کنار تور از مناطق 2 و 5 استفاده می‌شود. 

 

اصطلاحات خاص

هنگام دیدن بازی والیبال بعضی از اصلاحات را بیشتر می‌شنویم که در اینجا پرکاربردترین آن‌ها را برای شما ردیف کرده‌ایم.

خطای تور: برخورد هر قسمت از بدن بازیکن با تور هنگامي که توپ در جریان بازی است باعث خطای تور می‌شود. تا سال گذشته فقط برخورد با 8 سانتی‌متر بالایی لبه تور خطا محسوب می‌شد اما در لیگ جهانی امسال کل تور لحاظ می‌شود.

خطای پنجه: اگر یک بازیکن ۲ بار پی در پی به توپ ضربه بزند خطای پنجه رخ داده است

خطای ۸ ثانیه: سرویس زننده پس از سوت داور ۸ ثانیه وقت دارد سرویس بزند.

خطای خط: اگر سرویس زننده در موقع سرویس پایش روی خط باشد خطا محسوب می‌شود.

خطای حمل: اگر توپ روی دست بازیکن مکث داشته باشد.

پایپ: همان است که در گذشته از آن به عنوان «دوبله وسط» یاد می‌شد. در آن واحد دو تا بازیکن جهش می‌کنند. بازیکن سرعتی دستش را می‌کشد و بازیکن عقب زمین در اغلب مواقع بدون مدافع کار راحتی برای زدن آبشارش دارد.

نظرات کاربران
کد امنیتی