فرهنگ ساختنی است نه فیلتر کردنی
راه درست برخورد با تکنولوژی‌های جدید چیست

فرهنگ ساختنی است نه فیلتر کردنی

نویسنده : علیرضا گرانپایه

چند سال قبل از ورود گوشی‌های هوشمند به بازار و فراگیر شدن سیستم عامل اندروید، معیار بالا بودن مدل گوشی و پز دادن در بین جوانان پدیده‌ای به نام بولوتوث بود. آن زمان سرعت بالاي انتقال داده بین دو گوشی تلفن همراه باعث بروز کلی ناهنجاری غیر قابل پیش‌بینی در جامعه مي‌شد و مسئولان فرهنگی کشور که نمی‌توانستند با گسترش بی‌رویه این تکنولوژی در بین مردم مقابله کنند، تصمیم به کاری گرفتند که انتظار می‌رفت در همان ابتداي ورود این تکنولوژی انجام دهند. تلویزیون و رادیو و دیگر رسانه‌ها پر شد از اطلاعیه، داستان، خبر و ... که همه آن‌ها قرار بود یک کار را انجام دهند: فرهنگ سازی.

فرهنگ سازی از آن دسته کلماتی است که گاها آنقدر توسط مسئولان و رسانه‌ها به کار رفته که در نگاه عده‌ای به کار بردن آن نوعی فرار از مسئولیت است. شاید ساده‌ترین راه برای پوشش مشکلات‌مان این باشد که بگوییم: «خب معلوم است که مشکل کجاست، باید در این زمینه فرهنگ‌سازی صورت بگیرد» شاید در نگاه شما که این مطلب را می‌خوانید فرهنگ‌سازی آن‌قدر کلیشه‌ای و دور از ذهن باشد که با خواندن این کلمه بخواهید قید ادامه مطلب را بزنید، ولی باید قبول کنیم که کلید حل بسیاری از مشکلات امروز ما در همین کلمه کلیشه‌ای فرهنگ‌سازی است.

فرهنگ‌سازی که امروز برای ما به یک شعار تبدیل شده است در موضوعی مثل بستن کمربند ايمني خودرو به خوبی توانست وظیفه خودش را انجام دهد. امروز و با گذشت چند سال از برنامه‌های مختلف که به کمک رسانه‌ها اجرا شد و حمایت قانونی که از این طرح ملی صورت گرفت، بستن کمربند ايمني به یک ارزش تبدیل شده است، یعنی نه تنها جامعه به بستن کمربند عادت کرده است بلکه رعایت نکردن این موضوع با نوعی سرزنش عمومی همراه می‌شود. 

حالا در دنیای مجازی که هم‌نوع به هم‌نوع خود رحم نمی‌کند و هر روز با پدیدار آمدن یک تکنولوژی جدید شاهد از بین رفتن و خارج شدن تکنولوژی گذشته از بازار رقابت هستیم، باید برای مقابله با آسیب‌های این موجود مرموز چه کار کنیم؟! موجودی که مانند ویروس خودش را به سرعت با شرایط وقف می‌دهد و نمی‌گذارد به این راحتی‌ها برای کنترل آسیب‌هایش برنامه‌ریزی کنیم. حتی اگر ساعت‌ها با یکدیگر به بحث و گفت‌وگو بپردازیم بعید می‌دانیم به نتیجه‌ای جز همان کلمه فرهنگ‌سازی برای مقابله با مشکلات این دنیاي مرموز برسیم. فرهنگ‌سازی که قرار نیست در آن چشم‌مان را بر روی واقعیت‌ها ببندیم و تمام سعی خود را بکنیم تا کسی به این دنیا وارد نشود. اگر روزی این روش را برای مقابله با آسیب‌های این پدیده انتخاب شود مطمئن باشید این پدیده مرموز به نحوی راه ورود به خانه‌های‌مان را پیدا خواهد کرد و زمانی از خواب بیدار می‌شویم که شاید همان بلایی که با بولوتوث بر سرمان آمد، برای‌مان اتفاق افتاده باشد. مهمترین ویژگی دنیای مجازی را باید بی‌رحمی آن بدانیم. روزگاری وایبر پرمخاطب‌ترین شبکه اجتماعی در بین مردم ایران بود ولی حضور تلگرام با سرعت و کارایی بهتر به راحتی باعث به انزوا رفتن وایبر در بین مردم شد. مردم برای راحتی خودشان از نرم‌افزارهاي استفاده می‌کنند، پس دلیلی ندارد اگر یک نرم‌افزار بهتر است به سراغ آن نروند. همین نکته کوچک ولی بسیار مهم یکی از شاه کلیدهای فرهنگ‌سازی در فضا مجازی است. اگر قرار است ورود به قسمتی از این دنیا مجازی را به دلیل آسیب‌هایش ممنوع کنیم باید این موضوع را در نظر بگیریم که اگر به ازای آن بخش دیگری را برای نیاز مردم جایگزین نکردیم، مردم نیز به هر نحوی شده راه ورود به منطقه ممنوعه را پیدا می‌کنند. سایت آپارات نمونه بارز یک جایگزین تقریبا خوب برای سایت‌های فیلتر شده اشتراک گذاری ویدئو است که با استقبال فوق‌العاده مردم نیز همراه شد. 

فرهنگ‌سازی چیزی جز حذف اجباری آسیب‌های اجتماعی است. باید بدانیم مردم برای گزینش خوب به جای بد در دنیا مجازی امروز، نیاز به جایگزین‌های مناسب برای رفع نیاز خودشان دارند، نه فقط دیواری بلند و محکم که آن‌ها را از آن‌چه می‌خواهند باز دارد.

نظرات کاربران
کد امنیتی