دو دره گردها
اندر باب معافیتهای قانونی و پیچاندنهای غیرقانونی سربازی

دو دره گردها

نویسنده : محمد امین شرکت اول

 

موضوع سربازی برای بسیاری از پسرهای کشور ما یکی از مسائل بسیار مهم زندگی است، گروهی میگویند پسر با رفتن به سربازی آبدیده و به قول معروف مرد میشود و گروهی نیز مدعی هستند که آسیب بزرگ سربازی، تلف کردن دو سال از بهترین سالهای زندگی فرد است. اما فارغ از این اختلاف نظرها در قانون خدمت وظیفه عمومی، بند شیرینی تحت عنوان معافیتهای خدمت سربازی وجود دارد که معمولا همه مشمولان قبل از اعزام به خدمت سری به آن بخش از قوانین میزنند. در این گزارش به بررسی و معرفی چند مورد از این قوانین میپردازیم.


درسی که دو ماه خدمت را کم میکند

طبق قوانین جدید نظام وظیفه عمومی، تمامی دانشآموزان با حضور کامل در کلاسهای درس آمادگی دفاعی در دوران تحصیل خود میتوانند از دو ماه کسر خدمت استفاده کنند، با این حال خبرگزاری دانشجو با انتشار مصاحبهای با قاسم حبیبزاده، جانشین سازمان بسیج دانشآموزی از قول او گفتهاست: «دانشآموزان با فرصتی که قانونگذار در اختیار آنان قرار داده است میتوانند با حضور در این کلاسها از 2 ماه کسر خدمت سربازی خود استفاده کنند اما با عدم اجرای کامل این مصوبه توسط وزارت آموزش و پرورش دانشآموزان از این مزیت قانونی بیبهره هستند. بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی و آییننامه اجرایی آن در هیئت دولت درس آمادگی دفاعی باید در مقطع متوسطه اول هفتهای 2 ساعت و در مقطع متوسطه دوم هفتهای 3 ساعت برگزار شود که در حال حاضر این کلاسها به هفتهای یک ساعت تقلیل پیدا کرده است.»


مغزها به سربازی نمیروند!

نخبگان و استعدادهای برتر، خدمت سربازی خود را به شکل متداول انجام نمیدهند یعنی این روند که به آموزشی رفته و سپس به یگانهای نظامی منتقل شوند درخصوص آنان انجام نمیشود.
نحوه سربازی آن دسته از نخبگان و استعدادهای برتر که نخبگیشان به تایید بنیاد ملی نخبگان رسیده به این شکل است که باید یک پروژه تحقیقاتی در موضوعات لشکری و کشوری انجام داده و پس از آن با گذراندن یک دوره آموزشی کارت پایان خدمت خود را بگیرند. البته ارائه پروژه در موضوعات لشکری و کشوری دارای شرایطی است و یکی از آن شرایط این است که حداقل یک سال مراحل تحقیقاتی این پروژه طول بکشد و این طور نباشد که یک فرد پروژهای را یک ماهه انجام بدهد و کارت پایان خدمت بگیرد.

اگر فکر میکنید جزو نخبگان و استعدادهای برتر هستید باید به بنیاد ملی نخبگان مراجعه کرده و از طریق آنان به بنیاد نخبگان نیروهای مسلح معرفی شوید. پس از آن با توجه به نیاز دستگاهها و نهادها، پروژههای تحقیقاتی به شما داده خواهد شد. به عنوان مثال ممکن است فردی به وزارت نفت معرفی شده و فردی دیگر متناسب با تخصص و مهارتی که در انجام کار پژوهشی دارد به وزارت راه برود و همچنین سایر نهادها و دستگاهها. این نکته قابل توجه است که پروژهها حتماً باید پس از فراغت از تحصیل انجام شود تا جایگزین خدمت سربازی آنها شود.

درخصوص مشمولان غیرنخبه نیز قوانینی وجود دارد که براساس آن مشمولان دارای مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر میتوانند با دادن یک پروژه از دو ماه تا ۲۱ ماه کسر خدمت استفاده کنند، ولی نوع پروژه مشمولان نخبه و غیرنخبه متفاوت است،مشمولان نخبه باید در موضوعات و مسائل کشوری و لشکری پروژه ارائه دهند و مشمولان غیرنخبه در خصوص مسائل امنیتی و دفاعی.

 

تعهد خدمت به جای سربازی

تعهد خدمت برای آن دسته از افرادی است که دارای تخصصی هستند که برخی مراکز و ادارات دولتی به آنها نیاز دارند. آن افراد پس از طی مراحل و آزمونهایی به استخدام آن ارگانها در آمده و در عوض 2 سال خدمت سربازی تعهد خدمت به آن ارگان میدهند و پس از پایان آن مدت متعهد شده کارت پایان خدمت دریافت میکنند. مدت زمان این تعهد خدمت برای هر ارگان متفاوت است، برای مثال تعهد خدمت برای دانشجويان تربیت معلم دو برابر مدت تحصیل آنها است، میزان تعهد خدمت در وزارت بهداشت و درمان 5 سال است. همچنین در سازمان کشتیرانی  10 سال، در سازمان هواپیمایی کشوری این تعهد به مدت 10 سال و در قوه قضاییه این مدت بین 8 الی 10 سال است.

تفاوت تعهد خدمت با امریه در این است که مدت زمان امریه همان میزان مدت زمان سربازی است ولی میزان تعهد خدمتی برای هر ارگان متفاوت است و همچنین افراد در موضوع تعهد خدمت به استخدام آن ارگان دولتی در آمده و پس از طی مدت تعهد خود نیز نیروی آن ارگان به حساب میآیند ولی در بحث امریه فرد فقط به اندازه مدت زمان سربازی خود در سازمانی مشغول به کار میشود و پس از اتمام مدت سربازی خود دیگر سمتی در آن سازمان ندارد.

 

کسر خدمت در ازای ازدواج و پدر شدن

از اول سال 1394 طبق قانون افراد متأهل سه ماه از خدمتشان کم میشود و همچنین در ازای هر بچه نیز سه ماه دیگر از مدت سربازی کم میشود، قانونگذار برای تشویق جوانان به ازدواج قوانین دیگری، مانند خدمت در شهر محل زندگی را نیز برای متاهلان وضع کرده است.

 

کفالتیها به خط!

یکیدیگر از انواع معافیت از خدمت سربازی معافیتهای کفالت است که به معافیت کفالت از پدر مسن (بالای 70 سال) یا پدر نیازمند به مراقبت، کفالت مادر، مادربزرگ و پدربزرگ بیسرپرست و همچنین کفالت همسر، برادر یا خواهر معلول تقسیم میشود، در این دسته از معافیتها یکی از مهمترین شرایط این است که فرد مشمول تنها پسر، نوه یا برادر بالای 18 سال باشد و همچنین باید این نیاز به کفالت نیز توسط هیئت کارشناسی اثبات شود. (هر مورد از این دسته از معافیتها قوانین زیاد و مخصوص به خود را دارد که نوشتن همه آنها در این نوشته مقدور نیست و در دفترچه اعزام به خدمت به صورت مفصل بیان شده است)

 

دندان نکش، زیاد نخور!

معافیتهای پزشکی نوعی از معافیتهاست که برای افرادی که توانایی به خدمت رفتن را ندارند وضع شده است ولی در این بین افرادی نیز از این قوانین سوء استفاده میکنند.

طبق قوانین معافیت در قدیم کشیدن دستکم 14 دندان، پرخوری تا رسیدن به وزن 150کیلوگرم، لاغری مفرط و ... از راههای معافیت از سربازی بود که بعضی از جوانان تمامی خطرات و عواقب این کارها را به جان میخریدند و اقدام به انجام چنین کارهایی میکردند ولی با توجه به قوانین جدید دیگر انجام این کارها راهی برای فرار از خدمت سربازی نیست، زیرا براساس آییننامه جدید معافیت پزشکی مشمولان سربازی، مشمولانی که رنج چنین کارهایی را به جان بخرند، دیگر معاف نشده بلکه در خوشبینانهترین حالت معاف از رزم شناخته خواهند شد.

در این قوانین آن نوع چاقی یا لاغری مفرط سبب معافیت دائم میشود که بر اثر بیماریهای غدد ایجاد شده باشد و همچنین به تأیید شورای پزشکی سازمان نظام وظیفه عمومی نیز برسد.

براساس آییننامه قبلی، شخصی به دلیل ضعیف بودن چشم معاف میشد که مجموع نمره دو چشم او برابر 0.8 بود، اما شرایط در آییننامه جدید تغییر کرده و بر اساس آییننامه جدید برای شخصی که مدرک تحصیلیاش پایینتر از لیسانس است نمره یک چشم باید 0.6 باشد و برای فردی که مدرک کارشناسی و بالاتر دارد نمره یک چشم

 

 

نظرات کاربران
کد امنیتی