شوماخربازی در شهر
گزارشی پیرامون قوانین و حال و هوای «رالی شهری»

شوماخربازی در شهر

نویسنده : سید مهدی حسینی

 وقتی می‌‌گوییم رالی، مخاطب بلافاصله یاد فضای حرفه‌ای مسابقات فرمول يك یا مسابقات جهانی رالی ‌(WRC) می‌‌‌‌‌افتد و امثال «مایکل شوماخر» و «سباستین لوب» را در ذهن می‌آورد. البته فضای حرفه‌ای رالی در جهان واقعا همین‌هاست. اما اگر بگوییم یک نوع رالی بسیار ساده و سرگرم کننده هست که می‌توانید خانوادگی در آن شرکت کنید چه؟! در ادامه با ما همراه باشید تا شما را با رالی شهری و نحوه برگزاری آن آشنا کنیم.

 

«رالی شهری» از کجا شروع شد؟

رالی از دیرباز یک ورزش حرفه‌ای و جولانگاهی برای رقابت شرکت‌های سازنده خودرو بوده است. ماشین‌ها هر کدام بالای يك میلیون دلار قیمت دارند و کلی تیم و خدم و حشم پشت سر هر راننده است. با این اوصاف ورود به این عرصه برای افراد عادی به هیچ وجه امکان پذیر نبوده و نیست. این وضعیت ادامه داشت تا این که «رالی تورینگ» از حول و حوش سال‌های 1978 پا به عرصه وجود گذاشت که عملا یک جور مسافرت با ماشین شخصی محسوب می‌شد. 

با محبوبیت یافتن «رالی تورینگ»، این مسابقات هم رفته رفته رنگ حرفه‌ای به خودش گرفت و آن جنبه خانوادگی بودنش را تا حدود زیادی از دست داد. رالی DTM آلمان و رالی داکار که هر ساله در اروپا و آفریقا برگزار می‌شود،‌ از معروف‌ترین مسابقات است که حالا کاملا حرفه‌ای محسوب می‌شوند و برندگان‌شان بعدها سر از مسابقات سرعت و فرمول يك درمی‌آورند. با این وجود همچنان این نوع رالی هر از گاهي در کشورهای مختلف با همان شکل سنتی و خانوادگی خودش برگزار می‌شود. مثلا اگر یادتان باشد شهریورماه همین امسال اولین «تورینگ» رالی ایران با عنوان «کیش بهشت خانواده» برگزار شد که هم جنبه مسابقه داشت و هم مسافرت به اقصی نقاط کشور در معیت خانواده.

به هر حال این نوع رالی هم معایب خاص خودش را دارد. هزینه بر نیست ولی باید زمان زیادی را برای آن صرف کرد و چندین روز در سفر بود. نوع سوم رالی که بهانه نوشتن این مطلب است، رالی شهری نام دارد که از سال 1375 در همین مشهد خودمان ابداع شده است و نیاز به صرف زمان یا هزینه زیاد ندارد و تفریحی است برای تمام اعضای خانواده.

 

اصول رالی شهری چیست؟

به طور خلاصه رالی شهری به این صورت است که شما از خط شروع مسابقه یک دفترچه شامل نقشه‌ها دریافت می‌کنید و با طی آن نقشه‌ها به ترتیب سعی می‌کنید از معماها عبور کنید و خودتان را در مدت زمان مشخص به خط پایان برسانید. به این ترتیب هر تیم شرکت کننده حداقل شامل یک راننده و یک نقشه‌خوان است که هر یک وظایفی را به شرح زیر دارند: 

 

* وظایف نقشه خوان

از آنجا که اصل طراحی نقشه در رالی شهری بر اساس گمراه کردن شرکت کنندگان بنا شده،‌ وظیفه اصلی بر عهده نقشه خوان است. در ابتدای مسابقه دفترچه‌ای شامل نقشه‌هایی نظیر آنچه در شکل می‌بینید در اختیار نقشه‌خوان قرار می‌گیرد. همانطور که می‌بینید در سمت چپ هر بلوک نقشه، شماره نقشه،‌ مسافت، سرعت متوسط و زمان مطلوب برای طی کردن آن تعیین شده است. 

۱- رعایت شماره نقشه: گاهی اوقات شماره نقشه‌ها جابه‌جا است. نقشه‌خوان باید حواسش به این جابجایی‌ها باشد و مسیر را طبق شماره طی کند. 

۲- محل خودرو در نقشه:‌ در هر نقشه، نقطه سیاه رنگ نمایانگر محل استقرار خودرو در نقشه است. طراح نقشه گاهی برای گمراه کردن شرکت کنندگان، محل این نقطه را تغییر می‌دهد که اگر از چشم نقشه‌خوان دور بماند، به کلی او را به جای دیگری رهنمون خواهد کرد و احتمالا کلی امتیاز منفی نصیب تیم می‌کند.

۳-محاسبه زمان: معمولا در هر نقشه ۱ یا ۲ تا از این متغیرها مجهول هستند. مثلا گاهی زمان داده نشده که باید با حفظ سرعت متوسط و با کورنومتر زمان مطلوب نقشه را محاسبه کرد و با خودکار در دفترچه نوشت. محاسبه این متغیرها از آن جهت مهم است که تعیین می‌کند شما از زمان کلی مسابقه عقب هستید یا جلو. در طول مسیر مسابقه چک پوینت‌هایی در نظر گرفته شده که زمان رسیدن شما را ثبت می‌کنند و هر دقیقه دیر یا زود رسیدن معادل يك امتیاز منفی است. بنابراین برخلاف تصور،‌ زود رسیدن به هیچ وجه در رالی شهری امتیاز مثبتی محسوب نمی‌شود!

برخی از شرکت‌کنندگان، یک سرنشین دیگر هم مخصوص محاسبه زمان در نظر می‌گیرند که اصطلاحا محاسب خوانده می‌شود و هرچند نقشه یک بار، به راننده یادآوری می‌کند که چند دقیقه جلو یا عقب هستند و راننده سرعتش را بر اساس این اطلاعات،‌ تنظیم می‌کند.

۴-پیدا کردن نشانه‌ها: در هر نقشه معمولا یک نشانه هست که پیدا کردنش به منزله پایان نقشه است. مثلا گفته شده با سرعت متوسط 30 کیلومتر بر ساعت آن قدر بروید تا برسید به چهارراهی که تابلو خیابان گلها داشته باشد. پیدا کردن این نشانه‌ها هم بر عهده نقشه خوان است.

البته نشانه‌ها همیشه این قدر ساده نیستند. ممکن است نشانه یک شماره پلاک یا یک تابلوی شخصی باشد. گاهی هم چند نشانه در یک نقشه است. مثلا یک صندوق پست و یک تلفن همگانی که در این صورت ترتیب قرار گرفتن آن‌ها (که اصطلاحا مبلمان شهری نامیده می‌شوند) هم اهمیت پیدا می‌کند.

پیدا کردن بعضی از این نشانه‌ها آن قدر سخت است که شرکت‌کنندگان باز یک عضو دیگر هم به تیم‌شان اضافه می‌کنند. کسی که چشم تیزبینی داشته باشد. 

 

 

* وظایف راننده

۱-حفظ سرعت متوسط:‌ راننده اول از همه موظف است با حفظ قوانین راهنمایی و رانندگی سرعت متوسط تعیین شده برای هر نقشه را در طول کل مسیر حفظ کند. مثلا خاطرم هست یکی از همین رالی‌های مشهد که از جنگل طرق آغاز می‌شد همزمان شد با ورود رئیس جمهور به شهر و برخی از ماشین‌ها همان اول مسابقه تا ۴۰ دقیقه در ترافیک ماندند و راننده‌ها مجبور شدند این زمان را با سرعت بالاتر جبران کنند. در شهر موانع دیگری نظیر ترافیک و چراغ‌های راهنمایی و رانندگی هم هست که باید در نظر گرفته شوند. 

۲- کیلومترشماری: وظیفه دیگر راننده کیلومتر شماری است. همه خودروها کیلومتر شمار دارند که معمولا طول مسیر را برمبنای هر ۱۰۰ متر محاسبه می‌کند. راننده باید در ابتدای هر مسیر این عدد را صفر کند و در پایان نقشه آن را به نقشه خوان اعلام کند. بعضی از تیم‌های حرفه‌ای‌تر از دستگاه «پراتریپ» استفاده می‌کنند که طول مسیر را برمبنای ۱۰ متر محاسبه می‌کند و نمونه خارجی‌اش بین ۲ تا ۳ میلیون تومان قیمت دارد. اخیرا هم در ایران و در شهر مشهد نمونه داخلی این وسیله با قیمتی بین 300 تا 500 هزار تومان،‌ تولید شده است.

۳- چک پوینت‌ها:‌ آخرین وظیفه راننده هم دیدن چک پوینت‌هاست. اگر به دلیل سرعت زیاد از چک پوینت رد شود یا اصلا چک پوینت را نبیند نمره منفی برای‌اش ثبت می‌شود. دنده عقب هم که خلاف قانون است و اگر در حوزه دید چک و داوران انجام شود، نمره منفی مضاعف دارد. 

 

نحوه تعیین برگزیدگان

همان‌طور که تا این‌جا متوجه شدید، امتیاز شرکت کنندگان در این مسابقه همیشه منفی است و هرکس امتیاز منفی کمتری کسب کند در نهایت برنده خواهد شد. حال برای آن که حق افراد تضییع نشود، این مسابقات در ۳ کلاس همگانی، آماتور و حرفه‌ای برگزار می‌شود. کلاس همگانی شامل افرادی است که برای بار اول شرکت می‌کنند. کلاس آماتور دربرگیرنده افرادی است که سابقه شرکت دارند اما مقام نیاورده‌اند و کلاس حرفه‌ای هم شامل افرادی است که حداقل یک بار مقام اول تا سوم آورده باشند. در هر کلاس، نفرات اول تا سوم جایزه می‌گیرند. هم نقدی و هم کاپ که بسته به اسپانسر مسابقات، میزان جایزه متفاوت است. همچنین در کنار جوایز اصلی،‌ معمولا برای بهترین طراحی خودرو هم جایزه در نظر می‌گیرند. 

 

پرچم «رالی شهری» را هم بالا ببریم!

حتی اگر انگیزه‌ای برای شرکت در مسابقاتی از این دست ندارید، امتحان یک باره رالی شهری را به شما توصیه می‌کنیم. امتحان خوبی برای سنجش میزان حواس جمعی و دقت شماست. به علاوه صبر اعضای تیم و همکاری‌شان را هم به بوته آزمایش می‌گذارد. دیده شده تیم‌های غیرحرفه‌ای‌تر به خاطر اشتباهات اعضای تیم، سر یکدیگر داد هم کشیده‌اند. اگر می‌خواهید ببینید روحیه همراهی و کار تیمی‌تان چطور است، شرکت در رالی شهری یکی از ساده‌ترین راه‎‌های تشخیص آن است. به علاوه رویدادی است که با این وسعت تنها در مشهد اتفاق می‌افتد و مثلا از حالا مشخص است که تا پایان سال ۹۴، شش نوبت رالی شهری برگزار خواهد شد. برای حفظ بالا بودن پرچم در این زمینه هم کوشا باشیم،‌ بد نیست.

نظرات کاربران
کد امنیتی