ارتباط فرش قرمز با موکت زرشکي
مروري بر جايگاه مراسم فرش قرمز در سينماي جهان و ايران

ارتباط فرش قرمز با موکت زرشکي

نویسنده :

مراسمي تحت عنوان «فرش قرمز» عموما مرتبط با تشريفاتي است که در حاشيه ديدارهاي سياسي انجام مي‌شود و بيشتر نشانه‌اي بر احترام و مهمان‌نوازي کشور ميزبان بوده است، مفهومي که کم‌کم پاي آن به مسائل هنري و به خصوص سينمايي هم باز شد، به‌طوري که امروز مردم جهان مراسم فرش قرمز را صرفا در ارتباط با سينما مي‌شناسند! اما تاريخچه فرش قرمز ظاهرا قديمي‌تر از آن است که ما مي‌شناسيم و اولين شواهد تاريخي درباره اجراي چنين مراسمي، به نمايش‌نامه «آگاممنون» برمي‌گردد که در سال 458 قبل از ميلاد مسيح توسط «آشيلوس»، نويسنده و تاريخ‌نگار يونان باستان به‌نگارش در آمده است. در اين نمايش‌نامه به بازگشت آگاممنون از جنگ تروآ اشاره مي‌شود و فرشي که همسرش براي ورود او به کاخ تدارک ديده بوده البته درخوراشاره است که همسر آگاممنون قصد کشتن او را داشته است. ما البته اميدواريم که اين فرش‌هاي قرمز، سينماي ما را به سرنوشت آگاممنون دچار نکند.

فرش قرمز براي سينما
ابتداي ورود فرش قرمز به اتفاقات مهم سينمايي در جشنواره‌هاي ونيز، کن، بافتا و اسکار اتفاق افتاد، اما اولين واقعه سينمايي که در آن از فرش قرمز استفاده شد به جشنواره ونيز سال 1932 بازمي‌گردد و اولين جشنواره اسکار حاوي فرش قرمز نيز در سال 1954 اتفاق افتاد. ماهيت فرش قرمز در اين‌گونه اتفاقات بر اين اصل استوار شده است که بازيگران و افراد مشهور روي اين فرش قدم مي‌گذارند و عکاسان خبري هزاران عکس از آن‌ها مي‌گيرند و سپس نويسندگان و روزنامه‌نگاران نيز از لباس‌هاي مارکدار آنان که توسط مشهورترين کمپاني‌هاي توليد لباس ساخته شده، گزارش تهيه مي‌کنند به اين ترتيب، مراسم فرش قرمز در وقايع سينمايي بيشتر ماهيتي در ارتباط با صنعت «مد» دارد نه صنعت سينما و در اين حال بازشدن پاي اين مفهوم کهن به سينماي ايران، شباهت بسياري به يک وصله ناجور دارد!

اولين فيلم‌هاي ايراني
همه ما روزي را به‌خاطر داريم که اولين فرش قرمز سينماي ايران براي فيلم «محاکمه در خيابان» مسعود کيميايي پهن شد، از قرار معلوم صاحب‌نظران در اين باره که اولين فرش قرمز سينماي ايران مربوط به فيلم «محاکمه در خيابان» بوده يا «بي‌پولي» حميد نعمت‌ا...، باهم اختلاف نظرهايي دارند، ولي از اين اختلاف نظر که بگذريم بايد اشاره کنيم که از آن زمان تا حالا، اين مراسم در سينماي ايران خيلي مورد توجه قرار گرفته است و تا الان براي فيلم‌هاي «آل»، «دموکراسي تو روز روشن»، «هفت دقيقه تا پاييز»، «سن پطرزبورگ»، «عروسک»، «شکلات داغ» و چندي پيش براي فيلم «آدمکش» هم به اجرا درآمد و البته بايد بگوييم که فقط از اين جهت مي‌توان نام آن را «فرش قرمز» گذاشت که بازيگران فيلم روي موکت زرشکي که در خياباني شلوغ پهن شده بود قدم مي‌زدند و خبرنگاران و تماشاگران بيچاره در بحبوحه ترافيک و دود و دم خيابان، درحالي که به رنگ زغال مي‌گراييدند از آن‌ها عکس مي‌گرفتند.

عجب شباهتي
همان‌طور که در ابتداي مطلب نيز اشاره شد، مراسم فرش قرمز سينمايي بيشتر به صنعت مد اشاره دارد تا صنعت سينما، آن چه در عکس‌هاي مراسم فرش قرمز هاليوود مدنظر قرار مي‌گيرد، لباس‌هايي است که ستارگان سينما مي‌پوشند و نه خود ستارگان و نه حتي خود فيلم يا جشنواره. در ايران هم ديدارهاي مطبوعاتي و نشست‌هاي خبري که پس از اکران خصوصي فيلم‌ها برگزار مي‌شود، زمينه‌اي است براي معرفي دست‌اندرکاران، تبليغ فيلم و همچنين تهيه عکس و خبر و يادداشت براي مطبوعات، ولي اين‌که به ابتداي اين مراسم، چيزي شبيه فرش قرمز را اضافه کنيم، خودش جاي سئوال دارد؛ اين‌که چه هزينه‌هايي براي انجام مراسم به‌اصطلاح فرش قرمز پرداخت مي‌شود، از يک سو و اين‌که اين مراسم (که مجريانش سعي در بومي‌سازي آن دارند) چه سنخيتي با سينماي ايران و چه شباهتي با سينماي جهان دارد از سوي ديگر سئوال برانگيز خواهد بود. به‌هر صورت از هر زاويه‌اي که به اين مراسم نگاه کنيم، جاي ترديد ندارد که تقليد ناقص و ناهمگوني از سينماي هاليوود است. تصور کنيد زماني را که بازيگران ايراني از ماشين‌‌هاي مدل بالا پياده مي‌شوند، روي فرش قرمز گام بردارند و فلاش‌‌هاي دوربين خبرنگاران و تماشاگران و طرفداران بر زرق و برق اين مراسم مي‌‌افزايد، يقينا تصور آن هم بيشتر به يک کاريکاتور شباهت دارد، که نه‌تنها فايده‌اي براي سينماي ما ندارد، بلکه زمينه اتلاف وقت و هزينه خبرنگاران و مردمي را به وجود مي‌آورد که براي ديدن ژست‌هاي ستارگان سينما بليت چند ده‌هزار توماني خريده‌اند.

محاکمه فرش قرمز در خيابان
نمي‌توان گفت که همين چند فرش قرمز برگزار شده موفق از کار در آمده‌اند، چنان‌که در مراسم فرش قرمز فيلم سينمايي «محاکمه در خيابان»، امري که حسابي خودنمايي مي‌کرد، بي‌نظمي و ناهماهنگي بين مسئولان برگزاري، ستارگان و تماشاچيان بود که اتفاقاتي اين‌چنيني را باعث شد:

1. براي خبرنگاران جايگاه مشخصي در نظر گرفته نشده بود و آن‌ها تا آخر برنامه به‌صورت ايستاده به پوشش خبري پرداختند.

2. به دليل نبودن هماهنگي با نهادهايي همچون راهنمايي و رانندگي سيل جمعيت تماشاچيان باعث ايجاد ترافيک سنگين در مقابل سينما ناهيد تهران شد و البته در اين ميان درگيري‌‌هايي نيز پيش آمد.

3. در اين ميان ازدحام جمعيت که لحظه به لحظه بيشتر مي‌شد با يک ساعت تاخير در اجراي مراسم به اوج رسيد.

4. براي تماشاي اين مراسم بليت‌هاي 10 و 15 هزار توماني فروخته شده بود که پس از اتمام ظرفيت سالن سينما، عده زيادي از مردم و خبرنگاران بدون صندلي مانده و در گوشه‌اي از سالن به پوشش خبري پرداختند و کسي نبود که از مجريان مراسم بپرسد که آخر در کجاي دنيا مراسم فرش قرمز را در خيابان شلوغ شهر برگزار مي‌کنند؟!

نظرات کاربران
کد امنیتی