وقتی سینمای ایران باید از بالیوود یاد بگیرد
نگاهی به «پی‌­کی»، پرفروش­ترین فیلم تاریخ سینمای هند

وقتی سینمای ایران باید از بالیوود یاد بگیرد

نویسنده : محیا فرجی

«پی‌کی» فیلمی به کارگردانی راجکومار هیرانی، کارگردان صاحب‌نام هندی است که از اواخر ماه دسامبر سال 2014 در سینماهای هند به روی پرده رفت و از همان هفته اول اکران توانست رکوردهای فراوانی را به نام خود ثبت کند. در هفته‌های بعد هم گیشه این فیلم از رونق بسیار خوبی برخوردار بود تا در نهایت با فروش 330 کروری (معادل 53 میلیون دلار) عنوان پرفروش‌ترین و پراستقبال‌ترین فیلم سینمای هند را از آن خود کرد. «پی‌کی» در اکران‌های بین‌المللی نیز موفق ظاهر شد و پرفروش‌ترین فیلم هندی تاریخ سینما در آمریکای شمالی و استرالیا نام گرفت.

 

زندگی انسان‌ها از دریچه نگاه بیگانگان فضایی

«پی‌کی» ماجرای یک موجود فضایی با بازی عامرخان است که برای انجام یک سری فعالیت‌های تحقیقاتی به زمین فرستاده می‌شود. اولین انسانی که «پی‌کی» را در صحرای راجستان می‌بیند گردنبند وی را دزدیده و فرار می‌کند. از دست دادن این گردنبند که تنها راه ارتباط با سفینه مادر است، مشکلات فراوانی را برای وی رقم می‌زند. او مجبور می‌شود علاوه بر انجام تحقیقاتش، همه‌جا به دنبال این گردنبند بگردد. در این مسیر آداب و رسوم خرافی رایج میان مردم بیش‌تر از هر چیز دیگر توجه این موجود بیگانه را به خود جلب می‌کند. نوک پیکان انتقادات فیلم بیش از همه کاهنان هندی را هدف می‌گیرد که با رواج خرافات و چندخدایی در بین انسان‌ها تنها به رونق کسب و کار خود می‌اندیشند. «پی‌کی» مانند کودک خردسالی صادقانه تمام تعصبات و سنت‌های موجود در جامعه هند را زیر سوال برده و به چالش می‌کشد. ایده اصلی فیلم تاکید بر یگانگی خداوند متعال است.

 

پروانه نمایشی که لغو نشد

واضح است که شوخی‌های فیلم «پی‌کی» با باورهای خرافی کشور هند سوءتفاهمات فراوانی را به وجود ‌آورد. افراطیون و کاهنان هندی که تحمل این طنازی‌های انتقادآمیز برایشان سخت بود شدیدا به اکران این فیلم معترض شدند. این ماجرا تا آن‌جا پیش رفت که تعدادی از مخالفان در شهرهای مختلف هند به سینماها حمله کرده، خرابی‌هایی به بار ‌آوردند و خواستار پایین کشیدن فیلم از پرده سینماها ‌شدند اما دادگاه عالی هندوستان در مقابل این فشارها مقاومت کرده و عنوان کرد که «پی‌کی» از طرف شورای مرکزی تائید فیلم اجازه اکران عمومی دارد و امکان توقیف آن نیست! این مقاومت مسئولان در هند نکته آموزنده‌ای برای سینمای ما به همراه دارد چرا که در ایران معمولا شاهد عکس این قضیه هستیم. 

فیلمی که راه و رسم قصه‌گویی را می‌داند

اما نکته دیگری که در این فیلم جلب توجه می‌کند سوژه جالب و قوت داستانگویی آن است. «پی‌کی» فیلمی بسیار خوش‌ساخت و سرگرم‌کننده است که شاید در جشنواره‌های بین المللی حضور نداشته یا برگزیده نشده باشد اما میزان فروش آن در کشور هند و سایر نقاط جهان نشان می‌دهد که مخاطبان سینما آن را برگزیده‌اند. برخلاف بسیاری از فیلم‌های ما که از جشنواره‌ای به جشنواره دیگر می‌روند و بعضا جوایز متعددی هم از آن خود می‌کنند اما گیشه آن‌ها خبر از یک شکست به تمام معنا می‌دهد. شکست در قصه‌گویی و سرگرم کردن مردم، شکست در ارتباط با مخاطب عام. گرچه عموما در کشور ما به بالیوود و «فیلم هندی» با دیده تحقیر نگریسته می‌شود اما بد نیست که دست‌اندرکاران سینمای ایران با نگاهی به همین فیلم‌ها به رشد قابل توجه سینمای هند پی‌ببرند. «پی‌کی» با سوژه جالب و ایده‌های متنوعی که در دل فیلمنامه قدرتمند خود دارد، نشانی از تلاش سینمای هند است برای نو شدن و پرهیز از تکرار. برخلاف سینمای ما که اهتمام بی‌نظیری دارد به تکرار و درجا زدن، بدون آن که کسی درک کند مخاطبان سینما از دیدن ملودرام‌های اجتماعی-خانوادگی با لوکیشن‌های آپارتمانی خسته شده‌اند. چه خوب است هر از گاهی سینماگران ایرانی نگاهی به همین «فیلم هندی»ها بیندازند تا پی‌ببرند که انگار ما حسابی از قافله سینمای جهان عقب افتاده‌ایم!

نظرات کاربران
کد امنیتی