جشنواره سی و سوم و دوئل نسل‌ها
نگاهی به آثار شاخص جشنواره امسال که گویای حضور پررنگ سینماگران جوان است

جشنواره سی و سوم و دوئل نسل‌ها

نویسنده : علیرضا گرانپایه

تورنمنتهای مهم فوتبالی مثل جام جهانی و جام ملتهای یک قاره که تمام میشود روند تغییر نسل فوتبالیهای یک کشور شروع میشود، اگر تیم موفق بوده حالا وقتش است که بعد از سالها حضور در اوج جایش را به جوانان بدهد و اگر ناموفق بوده که بهترین فرصت برای ایجاد تغییر فراهم میشود، اما در برابر فوتبال، حُسن سینما این است که تغییر نسلش نیازی به حذف عوامل قبلی ندارد و در کشور ما برگزاری جشنواره فیلم فجر و آثار ارائه شده، شکل استقبال مخاطبان و جوایز اهدایی بهترین محک برای این است که این تغییر نسل اتفاق میافتد یا نه؟ شواهد موجود نشان میدهد فیلمسازانی که طی سالهای اخیر آزمون و خطا داشتند در جشنواره امسال اسبها را زین کردهاند تا نگاه جوانانهای را تبدیل به رویکرد غالب سینمای ایران کنند، به نوعی دوئلی بین قدیمیها و کارگردانان جوان پیش روست، در جشنواره امسال همانند سال گذشته کارگردان‌های نامی چون کیانوش عیاری، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، حاتمیکیا، فرهادی و .... حضور ندارند و از طرفی به نظر می‌رسد کیفیت آثار نسل جدید کارگردان‌های سینمای ایران آنقدر بالا بوده است که حتی فیلم‌های کارگردان‌های باتجربه‌ای چون یدا... صمدی و سیروس الوند نتوانسته جایی در بخش اصلی جشنواره برای خودشان دست و پا کنند. اهمیت تغییر نسل در سینما برای این است که با تغییر فرهنگ جوامع نیازها و گفتمانهای تازهای شکل میگیرد که در یک فرآیند ارتباطی فقط نسل خاصی با دغدغههای مخصوص خودشان میتوانند زبان گویای این تغییرات باشند و بخشی از چرخه ارتباطی فرستنده، گیرنده و پیام را تشکیل دهند، خلاصه هرچهقدر هم با آثار امثال مهرجویی ارتباط برقرار کنیم نمیتوان منکر شد که حرفهای به روزی ندارد. هرچند برای قضاوت درباره این تغییر نسل باید به تماشای تمامی آثار جشنواره نشست اما از همین حالا با انتخاب آثار برجسته جشنواره امسال و سهم بالای کارگردانان جوان میتوان حدسهایی زد. آثار شاخص جشنواره از کارگردانانی که نماینده نسلهای مختلف هستند را با هم مرور میکنیم:

 

اعترافات ذهن خطرناک من - هومن سیدی

سومین ساخته هومن سیدی جوان می‌تواند سیر صعودی آثار او را تکمیل کند. سیدی پس از «آفریقا» که تنها در شبکه نمایش خانگی توزیع شد، فیلم «سیزده» را در حالی روانه سی و دومین جشنواره فیلم فجر کرد که توانست در انتها کار در هر سه بخش بهترین فیلم، فیلمنامه و کارگردانی فیلم‌های اول نامزد شود. حالا سیدی به کمک فیلمی که نامش را از یکی از آثار چارلی کافمن وام گرفته است می‌خواهد به سمت سیمرغ‌ها خیز بردارد. «اعترافات ذهن خطرناک من» داستان مردی است که با بلند شدن از خواب تمام حافظه گذشته خود را فراموش می‌کند. حال و هوای فیلم جدید سیدی شبیه به آخرین ساخته او سیزده است و احتمالا با لوکیشین‌های متنوع خیابانی رو‌به‌رو باشیم. سیامک صفری بازیگر شناخته شده تاتر نقش اصلی فیلم را بازی می‌کند. در کنار او نگار جواهریان، بابک حمیدیان و رویا نونهالی دیگر بازیگران فیلم هستند. بنظر می‌رسد بازیگران فیلم و کارگردانی اعترافات ذهن خطرناک من می‌توانند شانس خوبی برای نامزدی در روز آخر جشنواره را داشته باشند.

 

ایران برگر - مسعود جعفري جوزانی

مسعود جعفری جوزانی پس از دوری 15 ساله از سینما بار دیگر با «ایران برگر» به جشنواره بازگشته است تا در نبود بسیاری از کارگردان‌های باتجربه، جعفری جوزانی یکی از باتجربه‌ترین کارگردان‌های جشنواره امسال باشد. جوزانی پس از پروژه تاریخی سریال «در چشم باد»، به سراغ فیلمنامه سال‌های گذشته خودش رفت تا با بازنویسی مجدد آن داستان فتح‌ا... خان و امرا... خان که برای پیروزی در انتخابات شوراهای روستا رقابت می‌کنند را روایت کند. بنظر می‌رسد ایران برگر یک طنز سیاسی باشد که بتواند به کمک محسن تنابنده، احمد مهران‌فر و علی نصیریان، سحر جعفر جوزانی و ... سیمرغ بهترین فیلم یا کارگردانی را برای کارگردان نام آشنا خودش بدست بیاورد.

 

خانه دختر - شهرام شاه‌حسیني

شهرام شاه‌حسینی این روزها سریال «همه چیز آن‌جاست» را بر روی آنتن شبکه سه دارد. موضوع جوانانه «خانه دختر» و از آن مهم‌تر فیلمنامه‌ای که پرویز شهبازی نوشته است، توانست ما را مجاب کند تا خانه دختر را به این فهرست اضافه کنیم. در این فیلم شخصیت مرتضی می‌خواهد هر چه سریع‌تر خانه خود را بفروشد تا از نگاه مردمان فرار کند. این داستان زمانی جذاب است که آن را شهبازی که دو سال پیش با فیلم «دربند» به جشنواره فجر آمد روایت کند. علاوه بر فیلمنامه شهبازی، بازی حامد بهداد و پگاه آهنگرانی که از پرکارترین بازیگران جشنواره هستند می‌تواند در بخش نامزدهای نهایی جا داشته باشد.

 

رخ دیوانه - ابوالحسن داوودی

شش سال از فیلم «زادبوم» که با حمایت حوزه هنری ساخته شد و توانست جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فجر را کسب کند و هیچگاه رنگ اکران عمومی را به خود ندید؛ داوودی به سراغ «رخ دیوانه» رفت تا قصه چند جوان پایتخت‌نشین را روایت کند که از طریق اینترنت با یکدیگر قرار می‌گذارند. فیلمنامه فیلم را محمدرضا گوهری با تجربه نوشته و فیلم حال و هوای جوانانه و پر انرژی دارد. صابر ابر، طناز طباطبایی، نازنین بیاتی و ساعد سهیلی بازیگران اصلی «رخ دیوانه» را تشکیل می‌دهند. چرا داوودی و بازیگران اسم و رسم‌دار فیلم نتوانند نامزد سیمرغ جشنواره امسال باشند؟

 

روباه - بهروز افخمی

بهروز افخمی برای دومین سال پیاپی در جشنواره فجر، فیلم دارد و این موضوع کمی احتمال دریافت سیمرغ او را کم می‌کند. «روباه» داستانی پلیسی با موضوع ترور دانشمندان هسته‌ای را با بازی حمید گودرزی و بابک حمیدیان روایت می‌کند. افخمی که سابقه ساخت فیلم «روز شیطان» را با موضوع مشابه در سال 73 دارد با ساخت روباه خودش را از حال و هوای فیلم‌های اخیرش که بیشتر کمدی بود، دور کرد. جشنوراه فیلم فجر با جوایزی که سال گذشته به افخمی داد، دین خود را ادا کرده است ولی آیا هیئت داوران موضوع ناب فیلم را بدون سیمرغ رها می‌کند؟

 

عصر یخبندان - مصطفی کیایی

کیایی هم مثل تبریزی، افخمی، علیمردانی و توکلی برای دومین سال پیاپی فیلمش در بخش سودای سیمرغ جشنواره حضور دارد. کیایی که تبحر خودش در قصه‌گویی و جذب مخاطب را با «ضد گلوله» و «خط ویژه» اثبات کرد، این بار در فضایی متفاوت از فیلم‌های گذشته‌اش یک درام خانوادگی را با دوجین بازیگر اسم و رسم دار جلوي دوربین برده است. در «عصر یخبندان» حال و روز مردی روایت می‌شود که به زن خود مشکوک است. علاوه بر فیلمنامه‌های کیایی که هر سال دل هیئت داوران را می‌رباید، بازی فرهاد اصلانی، مهتاب کرامتی یا حتی بهرام رادان می‌تواند از شانس‌های کسب سیمرغ امسال باشد.

 

مرگ ماهی – روح‌ا... حجازی

مرگ ماهی با حواشی فسخ قرارداد با بازیگر زن مشهور و شکایت و شکایت کشی به یکی از پر حاشیه‌ترین فیلم‌های قبل جشنواره تبدیل شد. مهناز افشار که همان ابتداي پروژه با حجازی قرارداد بسته بود با فسخ قرارداد کنار گذاشته شد و جای خودش را به سحر دولتشاهی داد. هر چند حجازی هیچ‌گاه مورد حمایت جشنواره فیلم فجر نبوده است ولی با نگاه به عوامل «مرگ ماهی»، کمی سخت بنظر می‌رسد اگر حجازی دست پر از جشنواره امسال خارج نشود. کلاری در بخش فیلمبرداری، هایده صفی یاری در بخش تدوین، بازیگران پر تعداد فیلم و خود حجازی، می‌توانند هر کسی را برای نامزدی آن‌‌ها وسوسه کند. در خلاصه فیلم آمده: «‌همیشه فکر می‌کردم ماهیا موقع مردن، وقتی لب می‌زنن، یه چیزی می‌خوان بگن که من اونو نمی‌شنوم...»

 

من دیگو مارادونا هستم - بهرام توکلی

با این که توکلی با آخرین فیلمش «بیگانه»، هم مخاطبان و هم منتقدان را ناامید کرد ولی نمی‌توان نام او را از امیدهای سیمرغ جشنواره خارج کرد. جذابیت‌های فیلم جدید توکلی زمانی دو چندان می‌شود که بفهمیم توکلی از دنیای گذشته خودش کمی فاصله گرفته است و می‌خواهد جشنواره سی و سوم را با فیلم کمدی «من دیگو مارادونا هستم» تجربه کند و حتی برای اکران فیلم در جشنواره از ستاره پرحاشیه دنیای فوتبال یعنی «دیه گو مارادونا» هم دعوت کرده است. فیلمنامه‌های توکلی را نمی‌توان به این راحتی‌ها کنار گذاشت. از سمت دیگر بازیگران فیلم‌های توکلی همیشه متفاوت ظاهر شده‌اند. آیا توکلی با فیلم جدیدش بار دیگر امید حضور یک کارگردان کار بلد را برای‌مان زنده می‌کند؟

نظرات کاربران
کد امنیتی