او که مشوق سهراب بود
نگاهی به زندگی و آثار استاد مشفق کاشانی

او که مشوق سهراب بود

نویسنده : ملیحه جهانبخش

اهل کاشان بود و مانند دوستش سهراب روزگارش بد نبود... دوستانی بهتر از آب روان داشت که از زمره شاعران به نام روزگار بودند و پیشه‌اش تدریس بود و دلداده شاعری... و حکایت شاعری‌اش در مهربانی‌های مادری نهفته بود که در روزگار کودکی ذهن و زبان او را با غزل‌های حافظ مانوس و تشویق‌هایش او را به وادی شعر و شاعری رهنمون کرده بود... تا جایی که اگر چه سال‌ها بعد تا مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران تحصیل کرد اما شور و شعف غزل‌سرایی را تا پایان عمر با خود به همراه داشت... 


بزرگ بود و از اهالی امروز... 

شاید کمتر کسی بداند که مشفق کاشانی مشوق سهراب سپهری در سرودن شعر و پیشه شاعری بود. اگر چه سهراب به قول خودش پیشه‌اش نقاشی بود اما نخستین بارقه‌های شعری‌اش را با مشفق در میان گذاشت... و پیوند رفاقت میان او و سهراب چنان پایدار شد که در سال‌های بعد نیز بیش از 70 نامه میان آن دو درباره شعرهای سهراب و ادبیات و... رد و بدل شد. چنان که دستخط‌ها میراثی شد برای استاد که وقت دلتنگی خاطرات را برای خود زنده می‌کرد.

استاد عباس کی‌منش، که او را به مشفق کاشانی خطاب می‌کردند؛ متولد 1304 بود و با شاعران بسیاری در طول زندگی خود معاشرت و دیدار داشت. شهریار، محمود شاهرخی، مهدی اخوان ثالث و... و سینه‌اش تاریخچه‌ای از ادبیات معاصری بود که سطرسطرش افتخار و سرمایه‌های ادبی این مرز و بوم است. چنان که پرویز بیگی حبیب‌آبادی در مقدمه کتاب «سرگذشت یادها» درباره استاد مشفق کاشانی نوشته است:

«استاد مشفق کاشانی تاریخ شفاهی شش دهه ادبی را در سینه دارد که گاه با تاریخ سیاسی و اجتماعی نیز پیوند می‌خورد. تاریخی که به قول خود او مطالعه آن می‌تواند برای نسلی که در هوای شعر نفس می‌کشد نکات آموزنده‌ای را در بر داشته باشد...»

او نه تنها در ادبیات که به واسطه بیش از هشت دهه عمر گرانبهای خود، دوره‌های تاریخی بسیار را نیز تجربه کرده بود... از رضاخان تا محمدرضا پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی. شاید یکی از زیباترین اشعار او شعری است که در وصف ماه بهمن سروده است:

بهمن آمد و گل ریخت، باغبان به دامانش

چلچراغ مهر افروخت، لاله در خیابانش

سرزمین ایران را، با ستاره آذین بست

چون درخت فروردین، از شکوفه بارانش

فجر صادق است آنک، کز فروغ یزدانی

در طلوع آزادی، سر زد از گریبانش

استاد مشفق همچنین مورد تقدیر مقام معظم رهبري نیز قرار گرفت. چنان که رهبر انقلاب درباره وی فرمودند: «علاوه بر جنبه‌ شعری محض، دو خصوصیّت دیگر هم در آقای مشفق هست که قابل توجّه است: یکی این که شعر ایشان در خدمت هدف‌های دینی و هدف‌های انقلابی است. از اوّل انقلاب شعر ایشان، چه شعر مذهبی و به اصطلاح شعر آئینی‌ و چه شعرهایی که درباره‌ مسائل انقلاب گفتند، همه‌ مفید و اثرگذار است. وقتی که دشمن و بعضی از دوست‌های نادان سعی می‌کنند فضاها را تیره و تار جلوه بدهند، می‌گوید اگر هوش و گوشی وجود دارد، اینجا پنجره‌ها باز است. نکته‌ دوّم شخصیّت ایشان است. انسان محترم و آراسته به اخلاق خوب محسوب می‌شوند...»

استاد مشفق کاشانی سال‌ها ریاست هیأت مدیره‌ انجمن شاعران ایران را نيز برعهده داشت و از آثار او می‌توان «صلای غم»، تضمین 12بند محتشم کاشانی را نام برد که خود شاهدی بر دلباختگی او به اهل بیت علیهم‌السلام بود. و دیگر آثار او «خاطرات»، «سرود زندگی»، «شراب آفتاب»، «آذرخش»، «آینه خیال»، «بهار سرخ سرود»، «هفت بند التهاب»، «نقشبندان غزل»، «انوار ۱۵ خرداد»، «خلوت انس»، تصحیح «دیوان حاج سلیمان صباحی بیدگلی» با همکاری پرتو بیضایی، «مجموعه شعر جنگ» و «سیرنگ»... اشاره کرد.

استاد مشفق کاشانی به گشاده دستی و تواضع بی‌پایان، زبانزد همگان بود و شوخ طبعی‌اش را چنان به زیور ادب آراسته بود که در معاشرت با او هرگز ملالی بر خاطر دوستان و همراهانش نمی‌نشست و کهولت سن هرگز مانع از غزل‌سرایی و شعرخوانی او نشد و 28 دی ماه 93 آخرین باری بود که استاد مشفق کاشانی در جلسه شعری با حضور شاعران مشغول شعرخوانی بود که به ناگاه دچار عارضه ایست قلبی شد  و پس از انتقال به بیمارستان درگذشت... و به قول سهراب:

بزرگ بود

و از اهالی امروز بود

و با تمام افق‌های باز نسبت داشت...

نام بزرگ او بهانه ای شد تا در این صفحه حال و روز جایگاه شعر در زندگی امروزمان را مرور کنیم.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
برگزیدن یک موقعیت شغلی متفاوت

عشق و زندگی در نقطه‏ صفر مرزی

٩٦/٠٤/٠١
تلگجیم

تلگجیم 491

٩٦/٠٤/٠١
برگزیده سایت

سه راهکار تضمین شده برای کوتاه‌ نویسی!

٩٦/٠٤/٠١
هر سال احسان علیخانی در ماه عسل یادمان می‌اندازد که بعضی‌ها عجیب دوست دارند مشکلات زندگی‌شان را در بوق

کی از همه بدبخت ‌تره؟!

٩٦/٠٤/٠١
شاخ هفته

کاش حوصله شان سر برود

٩٦/٠٤/٠١
معرفی تلگرام‌های غیررسمی و پاسخ به این سـوال که آیا آن‌ها قابل اعتمادند؟

تلگرام‌ های فارسی!

٩٦/٠٤/٠١
پایان‌نامه

به دولت کمک کنید!

٩٦/٠٤/٠١
چهره هفته

من هم یک خمار هستم!

٩٦/٠٤/٠١
جانونی

قصه شیخ بهایی و اختراع نان سنگک!

٩٦/٠٤/٠١
جارچی

جارچی 491

٩٦/٠٤/٠١
فتوچاپ

فتوچاپ 491

٩٦/٠٤/٠١
حکایت هفته

اندر حکایت دزدیده شدن شمشیر نادرشاه و مریدان

٩٦/٠٤/٠١
دات کام

کلاس ترک اعتیاد اسمارت فون‌ها

٩٦/٠٤/٠١
مینیمال

قحطی پوشک در ﺍﺳﺮﺍﺋﯿﻞ!

٩٦/٠٤/٠١

پاسخ به یک سوال مهم آیا تیم‌های ایرانی می‌توانند سیاست بایرن را در نقل و انتقالات دنبال کنند؟

٩٦/٠٤/٠١

نگاهی به رایج‌ ترین موقعیت‌ هایی که یکهویی بیچاره‌ ترین می‌شویم!

٩٦/٠٤/٠١
ناصرخان آکتور سینما

حكمت همه و هيچى!

٩٦/٠٤/٠١
گپ وگفتی با «پیمان خاکسار»، مترجمی که در بازار کساد نشر کارهایش با استقبال مواجه می‌شود

از تدوین «شیار ۱۴۳» تا ترجمه «جزء از کل»

٩٦/٠٤/٠١
شگرد خفن

Adsl ندارید؟ هات‌اسپات کنید

٩٦/٠٤/٠١
درباره فصلِ نقل و انتقالات لیگ برتر و اشکالاتی که به آن وارد است

ما بلد نیستیم!

٩٦/٠٤/٠١
تبلیغات
تبلیغات