جوانه‌هاي تئاتر مشهد
پرونده‌ای درباره وضعیت چند سال اخیر تئاتر مشهد به بهانه جشنواره سي و سوم تئاتر فجر

جوانه‌هاي تئاتر مشهد

نویسنده : سید مهدی حسینی

تئاتر مشهد، ظرفیت‌ها، بزرگان و داشته‌ها و نداشته‌هایش برای همه آن‌هایی که هم نفس با این هنر دلنشین بوده‌اند شناخته شده است و نیازی به معرفی ندارد؛ تئاتری که بسیاری از بزرگان هنرهای نمایشی کشور از برادران ارجمند گرفته تا کیانیان‌ها و رضا صابری و خیلی‌های دیگر را تربیت کرده و سال‌هاست یکی از قطب‌های اصلی این عرصه است و هنرمندان آن پا به پای پایتخت نشینان هنرنمایی می‌کنند و موفقیت‌های‌شان را به نام تئاتر مشهد به ثبت می‌رسانند. اما به صراحت می‌توان گفت حال و هوای تئاتر مشهد هیچ وقت این‌قدر تازه نبوده است. در ادامه با ما همراه باشید تا گشت و گذاری در فضای بهاری این روزهای تئاتر مشهد داشته باشیم و موفقیت‌ها و پیشرفت‌های آن را مرور کنیم.

 

مشهدي‌هاي جشنواره 33 ام

صحنه سالن‌های تئاتر تهران از دیروز شور و هیجان متفاوتی به خود گرفته است؛ چرا که سی و سومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر به عنوان مهمترین رویداد تئاتر کشور از دیروز آغاز شده و بهترين‌هاي تئاتر ايران در بخش‌هاي مختلف حال و هوای تئاتر کشور را داغ نگه خواهد داشت.

هر ساله در این ویترین که بخش عمده آن سهم پايتخت نشين‌هاست، مشهدی‌ها حضوری ثابت و فعالانه دارند. امسال نيز از ميان 21 نمایش راه یافته به بخش مسابقه تازه‌هاي تئاتر ايران، 3 نمایش از هنرمندان مشهدی حضور دارد. «نمايشگاه لودلو» به نويسندگي لندفورد ويلسن آمريكايي و كارگرداني مهدي ضياء‌چمني که مستقیما از مشهد به جشنواره راه پيدا كرده است. 2 نمایش دیگر يعني «مروارید» به نویسندگی قطب‌الدین صادقی و کارگردانی سروش طاهری و «یک ساعت آرامش» به نویسندگی فلورنس زلرز و کارگردانی سحر رضوانی، نيز اثر هنرمندان مشهدی است كه از تهران براي جشنواره فرم پر كرده‌اند. همچنين «اقيانوس آرام» به نويسندگي و كارگرداني علي حاتمي‌نژاد هم از مشهد در بخش مسابقه بين‌الملل جشنواره با 24 نمايش ديگر به رقابت مي‌پردازد. در ادامه با اين هنرمندان مشهدي بيشتر آشنا مي‌شويم.

 

مهدي ضياء‌چمني

متولد 6 بهمن 1365 در مشهد است. پيش از اين به عنوان بازيگر در نمايش «2-1 به نفع بارسلونا»‌ به كارگرداني مهسا غفوريان در جشنواره فيلم فجر حاضر بوده است. امسال هم به غير از «نمايشگاه لودلو» به عنوان بازيگر نمايش «اقيانوس آرام» (نماينده ديگر مشهد) در بخش مسابقه بين‌الملل جشنواره حاضر است. از مهم‌ترين جوايزي كه او كسب كرده مي‌توان به جايزه بازیگر برگزيده منتقدين و هيأت داوران جشنواره استانی فجر برای نمایش «پوچی پوچ خانم میرمازاد» در سال 1389 و جايزه نويسندگي «يك» از طرف منتقدين جشنواره استاني براي نمايش «كيلومتر سگي» در سال 1393 اشاره كرد. او دارنده عنوان بازيگر برگزيده «ارديبهشت» تئاتر خراسان نيز مي‌باشد.

 

علي حاتمي‌نژاد

متولد 27 آذر 1359 مشهد و كارشناس ادبيات نمايشي از دانشكده هنر و معماري تهران است. وي پيش از اين با «بگذار گاهي در حوالي خيالت پرسه بزنم»، «من ايرجم پسر فريدون» و «من تمامي مردگان بودم» هم در جشنواره شركت كرده بود. از مهم‌ترين جوايز وي مي‌توان به جايزه اول نويسندگي و كارگرداني و طراحي صحنه تئاتر منطقه‌اي و استاني براي نمايش «بگذار گاهي آفتاب بر دريچه چشمانت ببارد » در سال 1386 اشاره كرد. وي اين جوايز را 2 بار ديگر در سال‌هاي 87 و 88 براي نمايش‌هاي «بگذار در حوالي خيالت پرسه بزنم» و «طبقه همكف» تكرار كرد.

 

سحر رضواني

متولد 3 ارديبهشت 1367 در تربت حيدريه و بزرگ شده مشهد است. در حال حاضر دانشجوي كارشناسي ارشد ادبيات نمايشي است و چندي پيش به عنوان پژوهشگر مدعو در جشنواره festival de theatre auribeau-sur-scene فرانسه شركت داشت و به اتفاق حامد امان‌پور به معرفي هنر تعزيه پرداخت. او نيز پيش از اين 5 بار به عنوان بازيگر در جشنواره تئاتر فجر حاضر بوده و اين اولين حضور او در فجر به عنوان كارگردان است. او عنوان نويسنده و بازيگر برگزيده «ارديبهشت» تئاتر خراسان در سال 1392  را يدك مي‌كشد و سال گذشته جايزه اول بهترين طراحي صحنه و جايزه دوم بازيگري براي نمايش «رقص روي پشت كژدم‌ها» را از جشنواره تئاتر رضوان گرفت.

 

سروش طاهري

متولد 5 آذرماه 1357 در مشهد است. پيش از اين 14 بار ديگر در مقام كارگردان و بازيگر در جشنواره تئاتر فجر حاضر بوده است و بيش از 40 جايزه مختلف در كارنامه دارد. از جمله سال گذشته براي نمايش «سنگ بست» تنديس بهترين بازيگر تئاتر ايران در بخش مرور جشنواره تئاتر فجر را دريافت كرد. وي همچنين جايزه اول كارگرداني جشنواره تئاتر ماه براي نمايش «خون و ماتيك» در سال 1391 و جايزه اول بازيگري از جشنواره تئاتر مناطق فجر براي نمايش «عاشقستان» در سال 1386 را در كارنامه دارد.

 

چرا مشهد قطب دوم تئاتر کشور است؟

برای پاسخ به این سوال سراغ كيوان صباغ رئیس انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان رضوي رفتیم. به گفته او تئاتر مشهد نه در یکی دو سال اخير، بلکه نزدیک به 50 سال است که بعد از تهران در رتبه دوم کشور ایستاده است. اين برتري بر مبناي فاكتورهاي مختلف تعريف مي‌شود. فاكتورهايي از قبيل:

 

1-تعداد سالن‌ها

در حال حاضر مشهد حدود 30 سالن نمايش دارد كه از اين ميان، 2 سالن تئاتر شهر و تماشاخانه شمايل در تمام ايام سال فعال هستند و اجراي تئاتر در ساير سالن‌ها به صورت مقطعي انجام مي‌شود. تماشاخانه پستو هم به تازگي افتتاح شده و يك بلك باكس (سالنی است که صحنه نمایش در کف باشد و تماشاگران دورتادور به صورت پلکانی و مشرف به صحنه مستقر شوند) هم در محل حوزه هنري هاشمیه در حال ساخت است که وقتی به اتمام برسد، ما یکی از استانداردترین سالن‌های تئاتر ایران را خواهیم داشت. 

2- تعداد اجرا در طول سال

بعد از تهران فقط در مشهد چنین چیزی را شاهد هستیم که در تمام ایام سال حداقل شبی 4 نمایش در حال اجرا باشد. همین الآن 5 نمایش در مشهد اجرا می‌روند و برنامه تئاتر شهر هم تا خرداد ماه 94 پر است.

3- گستره مخاطبين تئاتر

استقبال مخاطب به قدري است كه بليت برخي تئاترها در همان مرحله پيش فروش اينترنتي تمام مي‌شود و بليت به گيشه نمي‌رسد. در مواردي كه تبليغات گسترده انجام شده مانند آنچه در مورد تئاتر «من همه مردگان بودم» شاهد بوديم، فروش خيره كننده 70 ميليون تومان در طول يك ماه را داشتيم. و اينها همه در حالي است كه قيمت بليت تئاتر در مشهد بسيار كمتر از تهران است. البته هنوز قشر وسيعي از مردم هستند كه نمي‌دانند محل تئاتر شهر كجاست كه در اين زمينه پيگير افزايش حجم تبليغات از طريق رايزني با معاونت فرهنگي- هنري شهرداري هستيم.

4- گروه‌هاي فعال

مشهد حدود 25 گروه تئاتري دارد كه از اين ميان بين 10 تا 15 گروه فعاليت مستمر دارند.

5- جوایز مختلف داخلی و خارجی

در اين چند سال تئاتر مشهد جوايز متعدد خارجي و داخلي را كسب كرده كه محض نمونه در سال گذشته نمايش «2-1 به نفع بارسلونا» به نويسندگي و كارگرداني مهسا غفوريان به تنهايي بيش از 15 جايزه نصيب تئاتر خراسان كرد. از جوايز جهاني هم مي‌شود به تئاتر «پدرانه» امير بشيري اشاره كرد كه در سال 1391 سه جايزه بهترين كارگرداني، بهترين طراحي صحنه و بهترين گروه بازيگري را از جشنواره بين المللي تئاتر انگلستان گرفت و در روسيه و روماني هم اجرا داشت.

6- هنرمندان بزرگ تئاتر مشهد

بسياري از بزرگان هنرهاي نمايشي كشور از برادران ارجمند، رضا کیانیان‌ و رضا صابری گرفته تا دكتر محمدعلي لطفي‌مقدم، رضا حسینی، علي آزادنيا، محمد جهان‌پا، علی حاتمی‌نژاد، سروش طاهری، آرش تبریزی، حامد امان‌پور و بسياری ديگر در خاك هنرپرور اين ديار باليده و رشد كرده‌اند.


7- شرايط اجراي عمومي

از این نظر مشهد حتي به مراتب بهتر از تهران است و نمایش‌ها صرفا با اخذ مجوز اجرا مي‌روند. حال اگر بخواهند در تئاتر شهر اجرا کنند می‌بایست توسط شورای فنی ما هم تأیید و درجه‌بندي كيفي شوند. بر اساس شیوه‌نامه جدید شورای فنی، نمایش‌هایی که از 100 نمره بالاتر از 75 کسب کنند، درجه الف محسوب شده و مي‌توانند در سالن اصلي اجرا كنند و قيمت بليت را خودشان تعيين مي‌كنند. اگر بين 50 تا 75 بگيرند، ‌درجه ب هستند که سالن و قیمت آن‌ها توسط شورا تعيين مي‌شود. آنهايي كه نمره كمتر از 50 كسب كنند هم كه درجه ج هستند و حق اجرا در تئاتر شهر را ندارند، اما مانعي بر سر اجرايشان در ساير سالن‌ها نیست.

نظرات کاربران
کد امنیتی