خوب بودیم اما نتوانستیم!
واکاوی علت ناکامی تیم ملی در 4 دوره اخیر جام ملت‌های آسیا از زبان بازیکنان سابق تیم ملی

خوب بودیم اما نتوانستیم!

نویسنده : مازیار حکاک

با این که تیم ملی کشورمان در دو دهه اخیر 3 بار جواز حضور در جام جهانی را به دست آورده است اما هیچگاه نتوانسته عناوین خودش در جام ملت‌های آسیا را تکرار کند. در این بین البته کره‌ای‌ها هم سهم مهمی در این اتفاق داشته‌اند و اشتباه نیست اگر بگوییم آن‌ها گربه سیاه ایران در جام ملت‌های آسیا بوده‌اند. از سال 1996 و 12 تیمِ شدن رقابت‌ها، مرحله یک چهارم نهایی به مسابقات اضافه شد؛ از آن سال به بعد و حتی بعد از 16 تیمِ شدن رقابت‌ها در سال 2004 تیم ملی ایران همواره در مرحله یک چهارم با کره بازی کرده است و تنها دو بار موفق به شکست کره شده است که البته حذف کره هم متضمن قهرمانی نبوده و تنها کسب عنوان سوم را برای ما به همراه داشته است. به بهانه آغاز مسابقات جام ملت‌های آسیای 2015 استرالیا مروری داریم بر عملکرد تیم‌های ملی 4 دوره اخیر و برای واکاوی علت ناکامی تیم ملی با یکی از بازیکنان آن دوره هم کلام شدیم. البته این فرصت را هم غنیمت شمردیم و از بازیکنان سابق تیم ملی خواستیم نظرشان را پیرامون تیم ملی در جام ملت‌های 2015 بگویند.

 

جام ملت‌های آسیا 2000

سرمربی: جلال طالبی

بازیکنان اصلی: پرویز برومند، بهروز رهبری‌فرد، محمدرضا مهدوی، علیرضا امامی‌فر، سهراب بختیاری‌زاده، حامد کاویان‌پور، کریم باقری، حمید استیلی، علی کریمی، مهرداد میناوند، خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدوی‌کیا

پس از حضور تیم ملی در جام جهانی 1998 فرانسه و موفقیت نسبی ملی‌پوشان، از تیم ملی انتظار می‌رفت تا سرانجام طلسم قهرمانی را در جام ملت‌های 2000 بشکند، اما تیم ملی در حد و اندازه‌های قهرمانی نبود. بیشتر بازیکنان در پست‌های غیر تخصصی‌شان استفاده می‌شدند‌. جالب این که در آن تیم ملی 7 بازیکن از پرسپولیس در تیم ملی بودند که 4 -5 بازیکن به صورت ثابت به میدان می‌رفتند. تیم ملی بازی‌هایش را با برد 4 بر صفر و قاطع برابر لبنان آغاز کرد. بازی که با درخشش عزیزی و استیلی همراه بود بعد از آن به مصاف تایلند رفت که برابر این تیم متوقف شد و در آخرین بازی گروهی هم گل علی دایی برابر عراق به داد تیم ملی رسید تا تیم ملی در مرحله یک چهارم به مصاف کره برود. دیداری که هنوز گل زیبای کریم باقری از فاصله 40 متری را در اذهان زنده می‌کند، ایران چند ثانیه تا صعود فاصله داشت اما گل تساوی را دریافت کرد و در نهایت قیچی برگردان نصف و نیمه دایی وگل طلایی کره‌ای‌ها روی یک ضربه کرنر کار ایران و جلالی را با هم یک‌سره کرد. 

 

خداداد عزیزی: تیم بی‌نظم و انضباطی بود!

آن تیم ملی یکی از تیم‌های خیلی خوب بود. جمعی از بازیکنان جوان و با انگیزه مثل کاویان‌پور و کریمی به تیم ملی اضافه شده بود و خیلی روی آن تیم حساب باز می‌شد. اما آن تیم ملی خیلی ولنگ و باز بود و هیچ کنترلی روی آن نبود. هر کی هر موقع دلش می‌خواست می‌خوابید، می‌رفت و می‌آمد. ساعت 3 شب بازیکن داشتیم که می‌رفت کنار سواحل مدیترانه فست فود بخورد. من خودم یک بار ساعت 2 شب به دلیل سر و صدا از خواب بیدار شدم، دیدم در لابی هتل یکی از بازیکنان در حال نواختن پیانوست و عده‌ای دارند بشکن می‌زنند! به نظرم بی‌انضباط‌‌ترین تیمی بود که من در آن حضور داشتم. شاید یک مقدار بازیکن سالاری بود، یک مقدار هم عدم برخورد جدی کادر فنی. با این همه احوالات این تیم به لحاظ بنیه فنی آن قدر خوب بود که از مرحله گروهی صعود کرد و در مرحله حذفی به کره‌ای خورد که سبک سرعتی فوتبال‌اش هیچ وقت با ما سازگار نیست. این که چرا بعضی از بازیکنان در پست‌های غیر تخصصی‌شان بودند تشخیص خود آقای طالبی بود. مثلا آقای امامی‌فر در سمت راست بازی می‌کرد در حالی که محمد نوازی که یکی از بهترین‌های لیگ بود اصلا بازی نکرد. آن تیم ملی به لحاظ فنی مایه قهرمانی را داشت اما بی نظمی‌ها و کمی هم شانس مانع بود.

تیم ملی 2015؟ 

ما در جام جهانی 2014 رفتیم که فقط گل نخوریم ما با 11 نفر دفاع می‌کردیم و چیز خاصی از تیم ملی ندیدیم. البته تبلیغات رسانه‌ها به ویژه تلویزیون جوری بود که انگار ما همه تیم‌ها را بردیم و رسیدم به نیمه نهایی اما به فینال نرسیدیم! در حالی که به لحاظ نتیجه‌ای اتفاق ویژه‌ای نیفتاده بود و تنها یک امتیاز گرفتیم و در گروه‌مان چهارم شدیم. در جام ملت‌ها ما باید برای برد به میدان برویم. اگر آن‌جا هم قرار به دفاع کردن باشد، نمی‌شود قهرمان شد. تیم ملی ما حتی در دور مقدماتی کار سختی را در استرالیا دارد. ما به سه تیم عربی بازی داریم که هیچ وقت فوتبال‌مان با آن‌ها جور در نیامده، تازه در سال‌های اخیر هم در فوتبال‌شان پیشرفت داشته‌اند. این که ما قهرمان شویم غیرممکن نیست ولی شانس کره، ژاپن و استرالیا بیشتر است.

--

 

جام ملت‌های آسیا 2004

سرمربی: برانکو ایوانکویچ

بازیکنان اصلی: ابراهیم میرازپور، یحیی گل‌محمدی، جلال کاملی، حسین کعبی، محمد نصرتی، ستار زراع، محمد علوی، جواد نکونام، مهدی مهدوی‌کیا، علی کریمی، علی دایی

برانکو بعد از قهرمانی در مسابقات آسیایی بوسان کره جنوبی به همراه تیم امید، از تیم ملی جدا شد اما نتیجه خوب در آن رقابت‌ها در کنار فشار رسانه‌های گروهی باعث شد این مربی کروات به تیم ملی برگردد. او با ترکیبی از جوان و قدیمی تیمی خوبی ساخت که توانست به نیمه نهایی جام ملت‌های آسیا برسد و مقام سوم رقابت‌ها را کسب کند. تیم ملی در این دوره با قهرمان رقابت‌های دور قبلی یعنی ژاپن در یک گروه قرار گرفت. اما مشکل تیم ملی، ژاپن نبود، دست بر قضا اتفاقا ژاپنی‌ها بسیار به صعود ایران کمک کردند. در آن بازی‌ها تیم ملی، تایلند را 3 بر صفر شکست داد و شروع کوبنده داشت. اما بازی دوم و رقابت با یاران «میلان ماچالا» برای تیم ملی حسابی دردسرساز شد. دریافت دو گل در نیمه اول بازی با عمان باعث دعوای عجیب و زد و خورد رحمان رضایی و علی بداوی را رقم زد. اما اخراج نکردن این دو بازیکن توسط داور ایرانی‌الاصل بحرینی و البته دو گل کریمی و نصرتی باعث شد ایران به ادامه رقابت‌ها امیدوار شود. تساوی برابر ژاپن حکم یک چهارم نهایی دیگر با کره را امضا کرد که این با درخشش خیره کننده علی کریمی نتیجه را به نفع ایران رقم زد. همه چیز نوید حضور ایران در فینالی دیگر را می‌داد اما تساوی با چین میزبان، بازی نیمه‌نهایی را به پنالتی کشاند و چیپ ناشایانه یحیی گل‌محمدی در پنالتی آخر تیم ایران را از فینال محروم کرد.

 

محمد نصرتی: اتفاقات بازی عمان باعث شد هم‌دل‌تر شویم

ما خیلی خوب بازی‌ها را شروع نکردیم. بازی عمان شرایط عجیبی را برای ما رقم زدم اما با گل دقایق پایانی که دقیقه 94 من زدم از آن بحران خارج شدیم و همان گل باعث شد در نهایت صعود کنیم. بعد از آن بازی علی‌رغم شرایط سخت پرواز و این که بازیکنان ما 24 ساعت در فرودگاه معطل بودند توانستیم کره را 4 بر 3 ببریم که یکی از خاطره انگیزترین بازی‌های تیم ملی است. در ما قبل فینال با چین بازی کردیم که میزبان بازی‌ها بود و در آن بازی داور خیلی به نفع چینی‌ها گرفت. آقای ستار زارع را در اوایل بازی اخراج کرد و تیم ما متحمل فشار زیادی شد. در دقایق پایانی آن بازی هم علی کریمی در حال تک به تک بود که بازیکن چین روی او خطا کرد اما اخراج نشد! در مجموع بازی به پنالتی کشیده شد و در پنالتی‌ها بازی را واگذار کردیم و در نهایت با شکست بحرین سوم شدیم. در آن بازی‌ها البته محرومان زیادی هم داشتیم رحمان رضایی و علی بداوی به خاطر آن اتفاق بازی عمان بیشتر بازی‌ها را محروم بودند. بعد از آن هم چندین بازیکن دیگر به دلیل دو اخطاره بودن شرایط بازی را نداشتند. هر چند من معتقدم اتفاقات بازی با عمان باعث شد ما هم دل‌تر شویم و برای موفقیت تیم ملی بیشتر تلاش کنیم.

تیم ملی 2015؟ 

با توجه به شرایط آماده سازی و نداشتن بازی دوستانه من بعید می‌دانم در استالیا موفق باشیم. تیم ما هم به لحاظ تاکتیکی و هم به لحاظ فنی ضعف‌های جدی دارد که بعید است در این مدت کی‌روش توانسته باشد آن‌ها را برطرف کند. ما با رقیبان سختی در آسیا طرف هستیم که فوتبال‌شان از ما جلوتر است. این که بخواهیم به مردم بگوییم ما قهرمانیم و بی‌خود همه را خوشبین کنیم درست نیست. ضمن این که شواهد نشان دهنده این است که تیم ما قدرت لازم را برای قهرمانی ندارد!

 

جام ملت‌های آسیا 2007

سرمربی: امیر قلعه‌نویی

بازیکنان اصلی: حسن رودباریان، مهرزاد معدنچی، رحمان رضایی، سیدجلال حسینی، مهدی مهدوی‌کیا، علی کریمی، جواد نکونام، آندو تیموریان، جواد کاظمیان، رضا عنایتی، رسول خطیبی، وحید هاشمیان

 

امیر قلعه‌نویی بعد از جام جهانی 2006 هدایت تیم ملی را برعهده گرفت. او که اعتقاد به خرد جمعی داشت با تشکیل کادری عظیم و قدرتمند تیم را برای جام ملت‌های آسیا 2007 آماده کرد. مهم‌ترین نکته تیم قلعه‌نویی حضور در رقابت‌ها بدون علی دایی بود. جسارتی که قلعه نویی در اولین لیستش برای تیم ملی عواقبش را پذیرفت. تیم ملی در این مسابقات کار خود را با بازی با ازبکستان شروع کرد. اشتباه بچه‌گانه رحمان رضایی گل اول ازبکستان را رقم زد اما بعد از آن سیدجلال حسینی و جواد کاظمیان توانستند دو گل به ثمر برسانند تا تیم ملی دوباره بازی اولش را با برد آغاز کند. بعد از آن تیم ملی به مصاف چین رفت که با ارائه بازی نه چندان خوب برابر این تیم متوقف شد. در نهایت هم بازی‌اش برابر اندوزی یکی از میزبانان جام ملت‌ها را برد و راهی مرحله یک چهارم و جدال سنگین و تکراری با تیم کره شد. تیم ملی در بازی با کره اگرچه بهتر از کره بازی کرد اما بازی به پنالتی کشیده شد. در دقیقه 119 آن بازی وحید طالب‌لو برای مهار پنالتی‌ها جایگزین رودباریان شد اما تنها توانست یک پنالتی حریف را دریافت کند. در مقابل مهدوی‌کیا و خطیبی پنالتی خراب کردند تا قلعه‌نویی با حذف از جام ملت‌ها از تیم ملی کنار برود.

 

رضا عنایتی: مهدوی‌کیا تا آن زمان پنالتی خراب نکرده بود!

درآن دوره ما بازیکنان خوبی داشتیم که بیشترشان لژیونر بودند و از لحاظ فوتبال هم فوتبالی خوبی را ارائه می‌کردیم. اردوهای سنگینی را گذارنده بودیم و همه برای قهرمانی هم قسم و متحد شده بودیم. ما حتی خودمان را برای آب و هوای مرطوب و گرم مالزی هم آماده کرده بودیم. تیم ما در دور گروهی خوب کار کرد و با 7 امتیاز صعود کردیم در حالی که با حضور ازبکستان و چین گروه سختی داشتیم. ما کره را هم باید در وقت معمول شکست می‌دادیم ولی متاسفانه این اتفاق نیفتاد و کار به ضربات پنالتی کشید که بیش از هر چیزی شانس در آن نقش دارد. ما قبل از بازی کره به جهت این که باید همه احتمالات را در نظر می‌گرفتیم روی پنالتی‌ها هم کار کرده بودیم. حتی آمدن طالب‌لو به زمین بر اساس طرح و نقشه قبلی بود و این که وحید در تمرینات در گرفتن ضربات پنالتی موفق‌تر از بقیه بود. طالب‌لو حتی یکی از پنالتی‌ها را هم گرفت اما دو تا از پنالتی زن‌های خوب‌مان، پنالتی خراب کردند. مهدوی‌کیا که تا آن موقع نه در هامبورگ و نه در تیم ملی خراب نکرده بود و رسول خطیبی که همیشه در لیگ پنالتی‌های‌اش را گل می‌کرد اما به هرحال تقدیر این بود. واقعا اگر در آن بازی‌ها کمی شانس همراه ما بود، می‌توانستیم تا فینال و قهرمانی هم پیش برویم. 

تیم ملی 2015؟

ما در جام جهانی از بین چهار تا تیم چهارم شدیم و نباید بابت آن نتایج خیلی خیلی خوشحال باشیم. تمام خوشحالی ما از جام جهانی این است که ما تنها یک گل از آرژانتین با آن همه ستاره‌اش خورده‌ایم که این به نظر من درست نیست. برای رسیدن به هدف باید برنامه‌ریزی دقیقی داشت. ما متاسفانه زمان زیادی را به خاطر معلوم نبودن وضعیت سرمربی تیم ملی از دست دادیم و بازی تدارکاتی خوب و مناسب در حد تیم ملی نداشتیم. تنها تدارکات ما اردوی آفریقای جنوبی و بازی با تیم‌های درجه سوم و چهارمی بوده است که همه ما می‌دانیم بیشتر بازیکنانی که در آن اردو حضور داشتند بعید است در جام ملت‌ها حتی یک دقیقه بازی کنند. حریفان ما این شکلی برنامه‌ریزی نمی‌کنند و کمی دور از ذهن است که ما با این شرایط بتوانیم آن‌ها را ببریم و قهرمان شویم.

 

جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۱

سرمربی: افشین قطبی

بازیکنان اصلی: سید مهدی رحمتی، خسرو حیدری، سیدجلال حسینی، هادی عقیلی، پژمان نوری، احسان حاج‌صفی، جواد نکونام، آندو تیموریان، مسعود شجاعی، غلامرضا رضایی، کریم انصاری‌فرد، محمد غلامی و ایمان مبعلی.

 

افشین قطبی علی‌رغم کسب نتایج ضعیف در 3 بازی آخر مقدماتی جام جهانی 2010 به دلیل فاصله کم آن مسابقات تا رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در تیم ملی ماندگار شد و تیمش نتایج خوبی گرفت. تیم قطبی در آن دوره در همه چیز خوب بود الی نتیجه خوانی. ایران شاید با کمی تدبیر می‌توانست استرالیا را به جای کره انتخاب کند اما قطبی ترجیح داد با تیمی روبرو شود که سال‌ها در آن آنالیزوری کرده بود. تیم ملی در مرحله گروهی این رقابت‌ها تمام حریفان را پشت سر گذاشت. یاران قطبی ابتدا عراق قهرمان مسابقات 2007 را  با دو گل غلامرضا رضایی و ایمان مبعلی شکست دادند، بعد از آن هم کره شمالی را با تک گل انصاری‌فرد بردند و در بازی آخر هم امارات را گلباران کردند. با این حال این تیم خوب در مقابل کره‌ای که بیشتر ستاره‌های خود را نداشت و با تیم جوان عازم جام ملت‌ها شده بود، موقعیت آن چنانی نداشت. در حالی که همه به دلیل شناخت قطبی از کره روی برد حساب باز می‌کردند، تیم ملی درآن بازی جنگندگی لازم را نداشت تا در نهایت دقیقه 105 و در وقت‌های اضافه بازی توسط «یون بیت‌گرام» غافلگیر شد. همان یک گل تیم پر امید و با صلابت قطبی را از ادامه رقابت‌ها محروم کرد. 

 

غلامرضا رضایی: قطبی از کره می‌ترسید

جام ملت‌های 2011 یک تیم خوب و جوان و با انگیزه داشتیم و اردوهای خوبی هم پشت سر گذاشته بودیم. البته مثل همیشه بازی تدارکاتی خوبی نداشتیم و تنها در فاصله چند روز مانده به آغار رقابت‌ها با چند تیم باشگاهی قطر روبرو شدیم. سه بازی مقدماتی بردیم ولی متاسفانه در مرحله دوم روی یکسری اشتباهات و غفلت‌ها به کره باختیم. تیم کره خیلی بهتر از ما نبود اما بچه‌های ما در آن بازی به خودباوری نرسیده بودند. قطبی از تیم حرفه‌ای کره می‌ترسید به خاطر همین سعی ما این بود که در وهله اول گل نخوریم و تو ضد حمله اگر شد به کره گل بزنیم وگرنه بازی را به پنالتی بکشانیم. ما هدف‌مان این بود که سه بازی را ببریم و به عنوان تیم اول صعود کنیم. روی این که به کدام تیم در دور بعد می‌خوریم، فکر نمی‌کردیم. البته آن سمت استرالیا یا کره هم خیلی فرقی نداشتند و یک سطح فوتبال را ارائه می‌کردند.

تیم ملی 2015؟

تیم ملی فعلی‌مان تیم خوبی است. با این که بازی تداکاتی نداشتیم بعد از جام جهانی من فکر نمی‌کنم بچه‌های ما خیلی هاهنگ باشند. البته جام ملت‌ها شرایط خاص خودش را دارد و باید نسبت به موفقیت تیم ملی امیدوار باشیم. بچه‌ها اگر غیرت کنند شاید بتوانیم بعد از سال‌ها قهرمانی را به دست بیاوریم و خودمان را به ژاپنی که در 6 دوره اخیر 4 عنوان قهرمانی کسب کرده برسانیم.

 

نظرات کاربران
کد امنیتی