اساتید فرهنگستان دیر به فکر می‌افتند
معادل‌سازی‌های فرهنگستان زبان و ادب فارسی در گفت‌وگو با استاد ادبيات

اساتید فرهنگستان دیر به فکر می‌افتند

نویسنده : سحر نيكوعقيده

دکتر محمود فتوحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد، واژه گزینی فرهنگستانِ زبان و ادب فارسی را این گونه ارزیابی می‌کند: این واژه‌ها عموما از فیلتر چند استاد متخصص رد می‌شوند و به لحاظ معنایی و دستوری درست هستند، اما برخی هم بر اساس ذوق و سلیقه واژه گزینی می‌شوند. گفت‌وگوی ما با این استاد ادبیات را در ادامه بخوانید:

 یک کلمه بیگانه بر چه اساسی باید واژه گزینی شود؟

 باید موسيقایی، خوش‌آهنگ و تک واژها برای مردم مانوس باشد. مثلا بالگرد هم خوش آهنگ است و هم دلالت دارد.

 به نظر شما چرا بسیاری از این واژه‌ها از سوی مردم مورد استقبال قرار  نمی‌گیرند؟ 

 مردم کشور ما در بدو ورود هر امر جدیدی آن را جدی نمی‌گیرند، حتی شاید برخی مسخره‌اش ‌کنند و برایش جوک بسازند. حالا مردم انعطاف‌پذیرتر شده‌اند، اما این موضوع در گذشته عمیق‌تر بود. مثلا بسیاری از واژه‌هایی که در زمان رضاشاه مورد تمسخر مردم واقع می‌شد حالا کاملا رواج یافته است.

 اما خیلی از واژه‌های معادل سازی شده هم هستند که خوش آهنگ نیستند و طبیعتا در بین مردم رواج نیافته‌اند، مانند پرون‌جا که معادلِ فایل است.

 بله این را نمی‌توان کتمان کرد که در خیلی از این واژه‌ها عناصر مرده زبان استفاده شده است و این خوب نیست. باید از پسوند‌ها و پیشوندهایی استفاده کرد که برای مردم آشنا و خوش‌آهنگ باشد. مثلا پسوندِ جا در پرون‌جا نامانوس است و پذیرش آن برای مردم سخت است. یکی دیگر از ایراد‌های وارده به عملکرد فرهنگستان، دیر اقدام کردن است. فرهنگستان در بسیاری از موارد بعد از رواج یافتن یک واژه بیگانه به فکر معادل سازی می‌افتد که دیگر فایده‌ای نخواهد داشت. این موضوع می‌تواند ناشی از این باشد که قریب به اتفاق اساتید فرهنگستان با وجود دانش و آگاهی بالا سن زیادی دارند، به روز نیستند و نمی‌توانند هم سرعت با تکنولوژی پیش بروند.

 راه ترویج بسیاری از این واژه‌های مطرودی که اتفاقا زمینه رواج یافتن دارند را چه می‌دانید؟

 رسانه‌ها ، صدا و سیما و مدارس خیلی موثر هستند. اگر در همان مقاطع دبستان و راهنمایی در کتب درسی از این واژه‌ها استفاده شود، کم‌کم برای مردم مانوس می‌شود و حتی مردم خودشان می‌توانند تولیدکننده واژه‌های فارسی باشند. 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
یادداشت

سر‌پل‌ذهاب با «ذال» نوشته می‌شود، نه با «ز» زلزله

٩٦/٠٨/٢٥
فتوچاپ

فتوچاپ 512

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

خدمت خالصانه

٩٦/٠٨/٢٥
تلگجیم

تلگجیم 512

٩٦/٠٨/٢٥
درباره حضور پرتعداد بازیگران در جایگاه اجرا، به بهانه عبدی‌شو

پا تو کفش من نکن!

٩٦/٠٨/٢٥
روایت‌هایی درباره خرده رفتارهای ما در مقایسه با سبک زندگی پیامبر (ص) و امامان‌ معصوم‌مان(ع)

پدران ما و ما

٩٦/٠٨/٢٥
آنتن

جیم بدون نمک!

٩٦/٠٨/٢٥
پایان نامه

مثلا ما همه مقصریم ...

٩٦/٠٨/٢٥
چهره هفته

سوشا در جستجوي پاتريك

٩٦/٠٨/٢٥
درباره جایزه‌های ادبی و کتاب سال ایران به بهانه برگزاری اولین دوره جایزه احمد محمود

قلم های مطلا

٩٦/٠٨/٢٥
جارچی

جارچی 512

٩٦/٠٨/٢٥
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و دقت کردن

٩٦/٠٨/٢٥
کافه جهان نما

اراک، دیاری در مسیر جاده ابریشم...

٩٦/٠٨/٢٥
مهدی برادران رئیس هیئت فوتبال استان خراسان در گفت و گو با جیم خبر داد

به دنبال حذف ورزشگاه ثامن نیستیم

٩٦/٠٨/٢٥
یادداشت

اندر حکمت قیمه و ماست!

٩٦/٠٨/٢٥
شگرد

قبل از فروش گوشی آیفون‌ چه کنیم؟

٩٦/٠٨/٢٥
ذهن زیبا

ذهن زیبا 512

٩٦/٠٨/٢٤
یادداشت

بازار رمالی در فوتبال دودوتا چارتای ساده

٩٦/٠٨/٢٥
گفت‌و‌گو با حجت الاسلام واعظ موسوی درباره سحر و جادو

سحر و جادو دکان است

٩٦/٠٨/٢٥
شاخ هفته

قطار بازی

٩٦/٠٨/٢٥
تبلیغات