مار خوش خط و خال شهري
تاريخ مختصر وعده براي پيدايش قطارشهري مشهد

مار خوش خط و خال شهري

نویسنده :

تاريخ احداث راه‌آهن قطارشهري در ايران به بيش از 120 سال قبل برمي‌گردد. همان زمان که مشيرالدوله صدراعظم ناصر‌الدين‌شاه قرارداد رويتر را امضاء کرد‌، تاسيس ترامواي شهري هم از جمله نکات پيش‌بيني شده در امتيازنامه رويتر (که بر اثر مخالفت‌هايي بعد از يک سال لغو و به بلژيکي‌ها سپرده شد) بود. در همان سال‌ها بود که يک خط آهن روي زمين‌، بين دروازه حضرت عبدالعظيم و ميدان باغ شاه، به‌وجود آمد و اين سرآغازي براي ظهور مارهاي آهني عظيم‌الجثه در ايران بود. روزي که براي اولين‌بار در تهران سخن از راه‌اندازي مترو به ميان آمد‌، برگه‌هاي تقويم‌، سال‌هاي 38-1337 را نشان مي‌داد‌. آن روزها هيچ تصوري از مترو وجود نداشت‌. روزنامه‌هاي قديمي دست به کار شدند و خبر از يک وسيله حمل‌و‌نقل عمومي دادند که براي مردم نيز شگفت‌آور بود‌. تا سال 1341 موضوع راه اندازي مترو يا منو ريل مورد توجه شهرداري وقت بود.اما با‌لا‌خره مترو پيروز اين نبرد شد و اولين نقشه خطوط مترو بر کاغذ نقش بست‌. سال‌هاي زيادي گذشت تا سروکله اين مار در مشهد پيدا شد. 13 سال پيش بود که شرکت آلماني به نام LRTC به همراه دانشگاه صنعتي شريف مامور انجام مطالعات جامع براي راه‌اندازي قطارشهري مشهد شدند و در 1374 شرکت قطارشهري مشهد با هدف مطالعه بررسي و انتخاب مناسب‌ترين سيستم حمل و نقل عمومي تاسيس شد. اعتبار اوليه تخصيص گرفته به پروژه قطارشهري مشهد، با تصويب مجلس شوراي اسلامي به ميزان 10 ميليارد تومان مي‌باشد. بر اساس همان مطالعات جامع حمل و نقل شهر مشهد بود که مسئولان به اين نتيجه رسيدند مشهد نيازمند 4 خط مترويي مي‌باشد که اين مطالعات در شوراي ترافيک استان تصويب و در شورايعالي ترافيک شهرهاي کشور مطرح گرديده است. لازم به توضيح است که در ابتدا که کمک دولت ملاک تصميم‌گيري مسئولان شهري نبود، بايد شهرداري خودش فکري به حال هزينه اجرايي کردن اين پروژه مي‌کرد. گفتن ندارد اما،‌ از آنجا که قرار بود اين پروژه به صورت همسطح اجرا شود ترامواهاي دست دوم خريداري شد و ماند بيخ ريش‌مان، وليکن اختصاص اعتبارات دولتي طرح قطارشهري مشهد را وارد فاز جديدي نمود همان‌که امروز شاهد آن هستيم!

در اين سال مطالعات جامع پايان يافت و پيشنهاد احداث خط قطار (LRT) در مسير نخريسي وکيل‌آباد صورت گرفت. مجلس در آن سال 10ميليارد تومان اعتبار براي سال بعد اختصاص داد و قرار شد اين پروژه غير همسطح هم باشد.

مطالعات دانشگاه صنعتي شريف برآورد اوليه بودجه مورد نياز پروژه را 527 ميليارد ريال اعلام کرد و قرار شد کسري اين بودجه از محل فروش اوراق مشارکت تامين شود.

«در صورت تأمين واگن‌هاي مورد نياز، قسمت همسطح قطارشهري مشهد در پايان سال 81 به بهره‌برداري خواهد رسيد.» اين جمله شوشتري مديرعامل وقت قطارشهري مشهد بود.

بعد از مدت‌ها وعده‌هاي سرخرمن با توجه به اين‌که موضوع تامين واگن از سال 79 به صورت متمرکز بر عهده مسئولين دولتي براي تمامي قطارهاي شهري کشور بود بالاخره اختيار تامين واگن براي خريد واگن‌هاي قطارشهري به استاندار وقت خراسان‌رضوي واگذار شد و در اين تاريخ موضوع تامين واگن وارد مرحله اجرايي شد.

اختصاص 160 ميليارد تومان به پروژه قطارشهري را دولت مصوب کرد اما 52 ميليارد تومان آن در صندوق دولت جا ماند و قرارداد تامين واگن به صورت قطعي مبادله شدو پيش پرداخت آن تامين و پرداخت گرديد.

همه چيز براي راه‌اندازي قطارشهري آماده است جز واگن‌ها‌! و باز وعده‌هاي بي اساسي که کم‌کم هويت قطارشهري مشهد را دچار بحران مي‌کرد.

سازمان مديريت و برنامه‌ريزي شرکت قطارشهري را موظف کرد؛ در خط يک سيستم LRT (قطار سبک شهري) احداث کند و در اواخر سال بود که چشم وکيل‌آبادي‌ها حرکت لودرها و بولدوزرها را دنبال کرد. زمان به سرعت مي‌گذشت و خبري از تامين واگن‌ نبود! پاس‌کاري دولتي آن‌قدر بالا گرفته بود که شايعه به گوش مي‌رسيد که دولت مي‌خواهد قطارشهري در شهرهاي رقيب مشهد زودتر راه‌اندازي شود!

به رغم آماده بودن فاز اول قطارشهري مشهد اما خبري از واگن‌ها نشد و در همان سال وزير کشور وقت از سهل‌انگاري وزارت صنايع به تعهدات خود در خصوص تأمين واگن‌هاي قطارشهري مشهد گفت.

وعده‌ها محقق نشد اما دولت نهم اختصاص 46 ميليارد تومان به پروژه قطارشهري را مصوب کرد، اما تنها 29ميلياردتومان پرداخت نمود.

مديران ارشد به خوبي مي‌دانستند 16سال، زمان کمي براي بهره‌برداري از يک پروژه نيست، از اين رو محرمانه به چين سفر کردند تا شاهد تست واگن‌‌ها باشند و روزهاي اول دي‌ماه، چشم مشهدي‌ها به اولين محموله واگنهاي LRV چيني روشن شد.

از اين به بعد به نظر مي‌رسد که مشهد مي‌خواهد بيشتر و بيشتر روده درازي کند و هر سال مسير تازه‌اي به قطارشهري اضافه شود. داستان قطارشهري به جاهاي شيرينش رسيده به اميد اين‌که به کام شهروند ترافيک و دودزده مشهدي خوش آيد.

نظرات کاربران
کد امنیتی