خلق یک آدم تازه با گريم
تمام چهره‌هایی که در سینما و تلویزیون با دیدن چهره‌پردازي آنان تعجب کردید

خلق یک آدم تازه با گريم

نویسنده : علیرضا گران پایه

احتمالا برای شما هم اتفاق افتاده است که با دیدن چهره بازیگر در یک فیلم سینمایی یا سریال تعجب کنید و با خود بگویید وای این همان بازیگر مورد علاقه من است که عکس‌های آتلیه‌اش را بارها در اینترنت دیده‌ام. بی‌شک چهره‌پردازی یکی از عناصر اصلی شخصیت پردازی در سینما محسوب می‌شود، بیننده قبل از این‌که دیالوگی از دهان بازیگر خارج شود شخصیت بازیگر را با چهره‌پردازي صورتش و لباس‌هایش حدس خواهد زد. هرچند چهره‌پردازهای کمتری به سینماي ایران اضافه شده‌اند ولی هنوز هم شاهد چهره‌پردازي‌هایی هستیم که با دیدن آن چهره‌ها تعجب می‌کنیم و کمی برای پی بردن به نام بازیگر به تامل فرو می‌رویم. به مناسبت اکران قریب الوقوع سریال «ابله» اثر کمال تبریزی در شبکه نمایش خانگی و چهره‌هاي خاص آن، به سراغ به یادماندنی‌ترین چهره‌پردازي‌های سینمای ایران رفته‌ایم.    

گلاب آدینه (وقتی همه خواب بودند)
در سینماي ما کمتر چهره‌پردازي‌های به‌یادماندنی و متفاوت از بازیگران زن به یاد ‌داریم. بیشتر چهره‌پردازي‌های صورت گرفته بر روی چهره زنان بیشتر شبیه یک آرایش زنانه حرفه‌ای می‌ماند تا تغییر در چهره بازیگر در راستاي شخصیت پردازی‌اش. با اين حال می‌توان چهره‌‌هایی را پیدا کرد که چهره‌پرداز به خاطر آن کاندیداي دریافت سیمرغ جشنواره فیلم فجر هم شده است. محمدرضا قومی با چهره‌پردازي متفاوت گلاب آدینه توانست یکی از متفاوت‌ترین چهره‌پردازي‌های زنان در سینماي ایران را به نام خود به ثبت برساند. 
محمدرضا شریفی‌نیا و رضا کیانیان (مختارنامه)
هر چند محمدرضا شریفی‌نیا را با چهره‌پردازي‌های خاص در سینما ندیده‌ایم ولی نقش او به عنوان محمد بن حنفیه در سریال مختارنامه بسیاری از بینندگان تلویزیون را برای تشخیص بازیگر با مشکل مواجه کرد. در کنار او رضا کیانیان نیز با بازی در نقش عبيدالله بن زبیر بار دیگر خاطرات چهره‌پردازي متفاوتش در یک تکه نان کمال تبریزی را زنده کرد.
محمود بصیری (دست فروش)
محمود بصیری را با بازی در سریال «بدون شرح» به عنوان آبدارچی دفتر روزنامه به یاد داریم اما چهره‌پردازي او در اپیزود دوم فیلم «دست فروش»، یکی از بهترین و حرفه‌ای‌ترین چهره‌پردازي‌هایی است که «عبدا... اسکندری» انجام داده. در این اپیزود، «محمود بصیری» در نقش یک پیرزن ظاهر شده، بدون آن که کسی متوجه این حقیقت شود. در این چهره‌پردازي چند لایه، حالت تمامی اعضای صورت بصیری، به جز چشمان او تغییر پیدا کرد و یکی از بهترین چهره‌پردازي‌های تاریخ سینما را خلق کرد.
مصطفی زمانی (پریناز)
مصطفی زمانی که با یوسف پیامبر(ع) و چهره‌ خاصش به دنیاي بازیگری وارد شد در نقش جدیدش در فیلم «پریناز» با چهره‌ای کاملا متفاوت ظاهر شده است. شاید خود مصطفی زمانی هم فکرش را نمی‌کرد برای بازی در فیلمی میميک صورتش را تغییر دهند و او را ترسناک جلوه دهند. هنوز جزئیاتی از داستان فیلم مشخص نشده است ولی همین چهره‌پردازي متفاوت باعث کنجکاوی فراوان در مورد فیلم پریناز شده است.
اکبر عبدی (آدم برفی)
میمیک خاص صورت اکبر عبدی باعث شده است که حضور او در هر فیلم و سریال با چهره‌پردازی متفاوت همراه باشد. مرد هزار چهره سینماي ایران با آدم برفی و بازی در نقش زن از اولین بازیگرانی بود که به دلیل چهره‌پردازي خاصش حاشیه‌های فراوانی را ایجاد کرد. البته پس از مدت‌ها تابوی حضور یک مرد در لباس زن شکسته شد تا بار دیگر عبدی در «خوابم می‌آد» و «خواب‌زده ها» در نقش پیرزن ظاهر شود.
محسن تنابنده (لامپ 100، ابله، شاهگوش)
تنابنده با وجود این که چند سالی است به جرگه بازیگران وارد شده، اما انگار چهره‌پردازي‌ها، به خوبی روی سر و صورت او جواب می‌دهد. فارغ از چهره‌پردازي‌های خوبی که در سریال‌های «شاهگوش» و «پایتخت» روی صورت او جواب داد، نمی‌توان از چهره‌پردازي قابل توجه وی در فیلم «لامپ 100» یا سریال شبکه خانگی «ابله» چشم پوشی کرد. «عبدالله اسکندری» در فیلم «سعید آقاخانی» تصویر جدیدی از این بازیگر مستعد به نمایش گذاشت که نمایه‌ای از آشفتگی‌های روحی و ذهنی آن کاراکتر بود که این حالت تزلزل، به درستی در چهره‌پردازي بازیگر هویدا می‌شود و کمک بزرگی به تکمیل شدن نقش به لحاظ بصری می‌کند. در سریال شبكه خانگی «ابله» که قرار است چند هفته دیگر منتشر شود، ظاهر جالبی برای تنابنده طراحی شده که در نگاه اول محال است بتوان چهره واقعی این بازیگر را حدس زد. به نوعی می‌توان این گونه ادعا نمود که پس از اکبر عبدی و محمود بصیری، این چهره‌پردازي، حرفه‌ای‌ترین چهره‌پردازی است که یک بازیگر مرد را زن می‌کند.
حامد بهداد (شبانه‌روز)
«سودابه خسروی» به عنوان طراح چهره‌پردازی این فیلم، از حامد بهداد، تصویر یک نقاش عجیب می‌آفریند که ریش و مویی کاملا سفید دارد و بالکل چهره این بازیگر را تغییر می‌دهد. بهداد نقش نقاشی را بازی می‌کند که دچار آرتروز گردن است و نمی‌تواند سرش را به درستی بالا بگیرد و همواره سرش پائین است و به شکل عجیبی هم حرف می‌زند. این چهره‌پردازي دلنشین در کنار اجراي قابل قبول بهداد سبب شد تا این نقش، یکی از سخت‌ترین بازی‌های بهداد تا کنون محسوب شود.
شهاب حسینی (ساکن طبقه وسط)
هر چند ساکن طبقه وسط اولین تجربه کارگردانی شهاب حسینی با نظرات متفاوتی از سوی مخاطبان و منتقدان همراه بود ولی شهاب حسینی در فیلم دست به تجربه متفاوتی زد و به کمک سعید ملکان چهره‌پرداز فیلم با 38 چهره متفاوت در فیلم ظاهر شد. با این که هر کدام از شخصیت‌ها تنها چند ثانیه از فیلم را شامل می‌شدند ولی همین تنوع نقش مانور تبلیغاتی برای جذابیت اثر و کشاندن مخاطبان به سالن سینما بود.
دیگر چهره‌پردازي‌های به یادماندنی
اما حالا که بعضی از چهره‌پردازي‌های برتر را مرور کردیم بد نیست لااقل از دیگر نمونه‌هایی که می‌توانستند در این فهرست جایی داشته باشند در حد ذکر نام یادی کنیم: مهدی فقیه در «ملک سلیمان»، پارسا پیروزفر در «میهمان مامان»، مهتاب کرامتی در «بیست»، آزیتا حاجیان در سریال به‌یاد ماندنی «ساعت شنی»، مهدی فخیم‌زاده در «مسافران مهتاب»، لیلا برخورداری در سریال «خواب و بیدار»، اکبر عبدی در فیلم «مادر»، گوهر خیراندیش در «بانو»، رضا کیانیان در «یک تکه نان» و محمدعلی کشاورز در «هزار دستان» و...         
چهره پردازان مطرح سینماي ایران
فرهنگ معیری
معیری متولد سال 1322 شهر مرند است که از او به عنوان پدر چهره‌پردازی نوین ایران یاد می‌شود. فعالیت هنری معیری از سال 56 و فیلم خاتون آغاز شد. او اولین چهره‌پردازی است که تائیدیه جشنواره بین‌المللی فیلم لندن را برای چهره‌پردازي فیلم «طلسم» ساخته داریوش فرهنگ به دست آورد. معیری با کارگردان‌های مطرحی چون بهرام بیضایی و مسعود کیمیایی همکاری کرده است. معیری اردیبهشت 1387 به دلیل ابتلا به سرطان ریه درگذشت.
عبدالله اسکندری
بی شک اسکندری 69 ساله را باید پرافتخارترین چهره‌پرداز تاریخ سینماي ایران دانست. او که چهره‌پردازی آثاری چون «گوزن‌ها» را در کارنامه دارد توسط مجله معتبر چهره پردازي Make - up - artist، جزو ده طراح مهم جهان در سال 1999 انتخاب شده است. او تاكنون موفق به دريافت پنج سيمرغ بلورين از جشنواره فيلم فجر و نيز برنده تنديس خانه سينما شده است. 
سعید ملکان
ملکان متولد سال 1358 و فارغ‌التحصیل هنرهای تجسمی از هنرستان صدا و سیما است. او علاوه بر چهره‌پردازی به عنوان تهیه‌کننده و مجری طرح نیز در سینما فعالیت دارد. ملکان 4 سال پیاپی سیمرغ بلورین بهترین چهره‌پردازی را به خانه برد تا خودش را به عنوان یکی از آینده‌دارترین چهره‌پردازهای ایران مطرح کند. یوسف پیامبر، ملک سلیمان، آواز گنجشک‌ها، زیر نور ماه و ... از مهمترین آثاری است که ملکان در آن به چهره‌پردازی پرداخته است. 
فرق چهره‌پردازي و آرایش
امروز چهره‌پردازي به معنی استفاده از تکنیک سایه روشن و ابزار زیبایی برای اصلاح چهره شخص است. در چهره‌پردازي شخصیت‌پردازی و حتی زیباسازی به کمک عواملی که خود را نشان ندهد انجام می‌شود. اما آرایش تغییر صورت با استفاده از رنگ و لعاب است. آرایش تنها به چهره رنگ می‌افزاید البته این نکته را نباید فراموش کرد که چهره‌پردازي همیشه اغراق‌آمیز یا در راستای تغییر چهره نیست.
نظرات کاربران
کد امنیتی