مراقب پیام های نهفته یک پیام باشید
دکتر احمد توکلی از لزوم کارگاه های آموزشی برای افزایش سواد رسانهای مردم صحبت می¬کند

مراقب پیام های نهفته یک پیام باشید

نویسنده : مریم شیعه زاده

کمتر روزنامه‌نگاری در کشور وجود دارد که کار حرفه‌ای خبر را دنبال کند و نام استاد احمد توکلی را نشنیده باشد. دکتر توکلی روزنامه نگار و استاد ارتباطات دانشگاه است، او دکترای مدیریت رسانه دارد و سال‌هاست که در این حوزه فعالیت می‌کند. او تا کنون چندین کتاب درباره اصول روزنامه نگاری نوشته است و از چهره‌های شناخته شده حوزه رسانه است. در بیستمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاری‌ها که هفته گذشته در مصلای تهران برگزار شد با او گپی از جنس استاد – شاگردی زدیم. دکتر توکلی معتقد است که در دنیای امروز هر پیامی که از سوی رسانه‌های مختلف فرستاده می‌شود، می‌تواند حاوی یک پیام نهفته باشد، پیامی که تنها در صورت آشنا

 

تعریف سواد رسانه‌ای

سواد رسانه‌ای دانشی است که منجربه این می‌شود ما بتوانیم رسانه را بفهمیم و پیچیدگی‌های پیام را درک کنیم. در واقع سواد رسانه‌ای دانشی است که موجب می‌شود مخاطب هنگام دریافت پیام کمتر به درکی برسد که حقیقت ندارد، باعث می‌شود برداشت نادرستی از خبر نداشته باشد و دچار سوء برداشت نشود. امروزه افراد در هر کجای جهان که باشند با رسانه‌ها در ارتباط‌ هستند؛ تلفن همراه، تلویزیون، ماهواره، شبکه‌های اجتماعی، مطبوعات، رادیو، سایت‌هایی که در فضای مجازی هستند و از این قبیل رسانه‌ها. نکته‌ای که در خصوص این رسانه‌ها وجود دارد این است که این رسانه‌ها همیشه غذای سالم به مخاطب خود نمی‌دهند. افراد باید بدانند پیام‌هایی که از  رسانه‌ها دریافت می‌کنند دارای پیچیدگی‌هایی است و در پس هر پیام، فرستنده اهداف خود را پیگیری می‌کند. لذا فهم و دانشی که به آن سواد رسانه‌ای می‌گوییم موجب می‌شود مخاطب کمتر در برابر رسانه‌ها صدمه ببیند. 

 

راه‌های کسب سواد رسانه‌ای

امروزه سواد رسانه‌ای در دنیا به عنوان یک دانش و مقوله علمی شناخته شده و آموزش داده می‌شود. مثلا در کشور ژاپن، سواد رسانه‌ای در مدارس برای دانش‌آموزان تدریس می‌شود. یکی از راه‌های افزایش سواد رسانه‌ای در افراد همین آموزش‌هاست. در دانشگاه‌ها یا برای عموم مردم کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی برپا کنیم. حتی بهتر است در مدارس‌مان نیز این آموزش ارائه شود. کودکان در کشور ما درگیری زیادی با رسانه‌ها دارند و کارتون‌ها و فیلم‌هایی را می‌بینند که در همه آن‌ها پیام‌های نهفته وجود دارد. این پیام‌ها باعث می‌شود در دراز مدت فرهنگ، سبک زندگی و گرایش‌های یک کودک دستخوش تغییرات اساسی شود. پس در وهله اول سواد رسانه‌‌ای باید توسط متخصصان این حوزه آموزش داده شود و نمی‌شود گفت که مردم خودشان به دنبال کسب این سواد بروند. هر چند کتاب‌های زیادی در این زمینه چاپ شده است، اما بحث کلاس‌های آموزشی باید جدی‌تر دنبال شود. 

 

شایعات در شبکه‌های اجتماعی

و دیگر رسانه‌ها 

شایعه هم یکی از تکنیک‌هایی است که در پوشش‌های خبری به آن توجه می‌شود. یعنی فرستنده برای ارسال پیام خود از آن استفاده می‌کند. وقتی ما به افراد سواد رسانه‌ای را به خوبی آموزش دهیم این مشکلات تا حدودی برطرف می‌شود. بخشی از سواد رسانه‌ای معرفی تکنیک‌هایی است که رسانه‌ها به کار می‌برند. این تکنیک‌ها بر اساس منافع رسانه‌هاست و خودشان آن‌ها را انتخاب می‌کنند. اگر مردم سواد رسانه‌ای بدانند هر حرفی را به راحتی باور نمی‌کنند و علم‌شان نسبت به این موضوع بیشتر می‌شود. 

با این حال واقعیت این است که شبکه‌های اجتماعی به واسطه اینکه به تازگی فراگیر شده‌اند، هنوز جای مطالعه دارند. به خصوص به لحاظ روانشناسی، به لحاظ فرهنگی، جامعه‌شناسی و ابعاد دیگر. اما می‌شود به دلایل مختلفی از جمله این که جوان در آن محیط احساس آزادی می‌کند، هر حرفی را می‌تواند بزند، همیشه برای حرف‌هایش مخاطب دارد، یعنی همیشه عده‌ای هستند که با او همنوایی و همدلی داشته باشند، با وي هم فکر باشند و گفته‌هایش را تایید کنند و... جذب این محیط‌ها می‌شود و احساس می‌کند شبکه‌های اجتماعی محیط ایده‌آل او هستند. فرض کنید که تعدادی دوست دارید و با چند نفر از آن‌ها احساس صمیمیت بیشتری می‌کنید. طبیعتا حرف‌های دوستان صمیمی‌تان بیشتر بر روی شما تاثیر می‌گذارد. در این شبکه‌ها هم همین اتفاق رخ می‌دهد. از آنجایی که جوانان این محیط‌ها را ایده‌آل می‌دانند حرف‌ها، نقطه نظرات و دیدگاه‌های دیگران برای‌شان با اهمیت جلوه می‌کند و به آن‌ها اعتماد می‌کنند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
فتوچاپ

فتوچاپ 536

٩٧/٠٣/٠٣
داستان انتخاب سفرها و ایرانگردی‌های جواد قارایی، مستندساز

بیایید همه ایرانگرد باشیم!

٩٧/٠٣/٠٣
تلگجیم

تلگجیم 536

٩٧/٠٣/٠٣
جانونی

ضرورت ایجاد رشته خرمالوژی و پختن زولبیای خانگی

٩٧/٠٣/٠٣
چهره هفته

کارلوس کی روش

٩٧/٠٣/٠٣
پایان نامه

پیامکی از دیار فانی!

٩٧/٠٣/٠٣
درباره فصل سوم «شهرزاد» که با پیچش داستانی در اپیزود چهاردهم، انتظار برای دو قسمت پایانی هیجان انگیزش را

فرضیه هایی برای پایان شهرزاد

٩٧/٠٣/٠٣
ساختنیجات

انگیزه مطالعه زیر یک نور نرم و یواش!

٩٧/٠٣/٠٣
درباره لیگ ملت‌‎های والیبال و بازی‌های تیم ملی کشورمان در این رویدادها

باز هم لیگ جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

علیه نون دونی‌ها

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه ساخت سری جدید و قدرتمند انیمیشن کاپیتان سوباسا، محبوب‌ترین شماره 10 دنیای فوتبال

بازگشت فوتبالیست ها

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه رمضان کریم، درباره نان نوشتیم و فرهنگی که این خوردنی محترم با خودش به مردم کشورمان سنجاق کرده اس

خدا نان داد

٩٧/٠٣/٠٣
جارچی

جارچی 536

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

عصبانی کننده!

٩٧/٠٣/٠٣
تا جام جهانی

پر حاشیه مانند فهرست بازیکنان حاضر در روسیه

٩٧/٠٣/٠٣
گفت‌و‌گوی جیم با فرهاد سال افزون، پاسور تیم ملی والیبال

می رویم و نهایت زورمان را می زنیم

٩٧/٠٣/٠٣
شگرد

قابلیت‌های جدید استوری اینستاگرام

٩٧/٠٣/٠٣
حکایت هفته

اندر احوالات مریدان و رفع فیلتر

٩٧/٠٣/٠٣
نگاهی کوتاه به پیوند نان با آداب و رسوم شهرهای مختلف کشورمان

نان و ادب

٩٧/٠٣/٠٣
دات کام

«اینپین» اپلیکیشنی خلاقانه و کاربردی برای انتخاب ملک

٩٧/٠٣/٠٣