دروازه‌بانی رسانه ملی چنگی به دل نمی‌زند
محرمانه مستقیم

دروازه‌بانی رسانه ملی چنگی به دل نمی‌زند

نویسنده : سعید برند

در بسیاری از جزوه‌ها و کتاب‌های روزنامه‌نگاری تعاریف مختلفی از واژه «خبر» وجود دارد. در یک تعریف نسبتا جامع و مختصر می‌توان گفت: خبر عبارت است از «انعکاس عینی وقایع.»

هر چند قریب به اتفاق مدیران مسئول روزنامه‌ها، مدیران عامل خبرگزاری‌ها، دبیران سرویس خبر صدا و سیما و سایر رسانه‌ها، با این تعاریف آشنایی کامل دارند اما در عمل کمتر رسانه‌ای است که در انتشار همه اخبار به کلمه «عینی» وفادار بماند. حتی در نظر برخی اصلا «انعکاس عینی هر اتفاقی» چندان با کار حرفه‌ای تناسب ندارد، به خصوص اگر کار حرفه‌ای را فقط تهییج و اقناع مخاطب در راستای سیاست‌های تعریف شده آن رسانه بدانیم. 

در کنار این مسئله، واژه دیگری با عنوان «دروازه‌بانی خبر» داریم، مهارتی که به خصوص در نشر اخبار حساس به کار می‌آید. دروازه بانی خبر یعنی انعکاس خبر به شیوه‌ای که مخاطب احساس نکند نامحرم به حساب آمده و خبری از او دریغ شده است. اهالی رسانه می‌دانند که چگونگی بیان خبر، نحوه تیتر زنی و حتی جانمایی یک خبر خاص در فهرست اخبار، هر یک می‌تواند به نوعی در تغییر معنای برداشت شده از آن خبر نقش مشخصی ایفا کند. 

مسئولان رسانه ملی باید به این باور برسند که در دنیای امروز که حتی یک شهروند عادی با داشتن یک گوشی تلفن همراه هوشمند می‌تواند به تنهایی در نقش یک رسانه کوچک ظاهر شود، دیگر نمی‌توان خبری را از مردم مخفی کرد. شاید اگر در گذشته تلویزیون خبری را از بخش خبری خود حذف می‌کرد، بسیاری از مردم در جریان آن خبر قرار نمی‌گرفتند، اما گذشت آن روزگاری که مردم تنها از طریق اخبار ساعت 14 خبرهای روز را دریافت می‌کردند. اکنون به واسطه رشد و گسترش رسانه‌ها، به خصوص رسانه‌های دیجیتال، خبرگزاری‌ها و اپلیکیشن‌های خبری مردم هر لحظه با حجم زیادی از اخبار مواجه هستند، حتی خط و ربط سایر رسانه‌ها را می‌دانند و رسانه وابسته را از رسانه مستقل تشخیص می‌دهند. 

واقعیت این است که از صدا و سیما با این تعداد بخش‌ خبری متنوع، با وجود شبکه‌های مختلف و نداشتن رقیب خصوصی، انتظار یک دروازه‌بانی خوب می‌رود، دروازه‌بانی که در دنیای حساس خبر کمتر  گل مفت بخورد حال آن که متاسفانه در بسیاری از موارد این طور نیست. 

حادثه اسیدپاشی اصفهان و روزهایی که شایعات لحظه به لحظه فراگیرتر می‌شد، نمونه شاخصی برای این موضوع است. اما خوشبختانه بعد از چند روز سکوت خبری صدا و سیما شکست و جزئیات حادثه برای مردم روشن شد و با موضع‌گیری‌های صریح برخی از مسئولان دشمن نتوانست با شایعه پراکنی بیشتر از این افکار عمومی جامعه را منحرف کند. 

اعلام نشدن خبر فوت مرتضی پاشایی خواننده جوان پاپ، نمونه دیگری از دروازه‌بانی نامناسب رسانه ملی است، موضوعی که می‌رفت رسانه‌های دشمن آن را به نفع خود مصادره و تشییع وی و اجتماع هوادارانش را نوعی مخالفت با حکومت تلقی کنند.

باید بپذیریم که در این دوره زمانه سانسور به معنای حذف و قیچی کردن یک خبر هیچ کاربردی ندارد. حساب همان حساب دودوتا چهارتا است، وقتی مردم نتوانند اخبار یک رویداد را از صدا و سیما دریافت کنند، به دیگر رسانه‌ها مراجعه می‌کنند. اتفاقا شوربختانه رسانه‌های بیگانه در این باره استاد هستند و به خوبی می‌دانند که از خلاء‌های ایجاد شده چگونه بهترین سوء استفاده را انجام دهند و اتفاقات را آن طور که دلشان می‌خواهد به خورد مردم ما ‌دهند.

نظرات کاربران
کد امنیتی