پله پله تا خدا
درباره چيستي منبر

پله پله تا خدا

نویسنده :

نويسنده: اعظم عامل نيک

«منبر» واژه عرب و به معنا محل بلند و مرتفع است که خطيب يا واعظ بر بالا آن رفته و با مردم صحبت م‌کند. در فرهنگ عمومي، «منبر»‌‌ همان جايگاه، موقعيت و رسانه شاخصي است که از آن آموزه‌هاي ديني براي آموزش و تربيت مردم ارائه مي‌شود. در نگاه کلي‌تر، وقتي در گفت‌وگو‌ها از منبر سخن به ميان مي‌آيد، مراد‌‌ همان نظام شريف و دستگاه پرسابقه دين، براي تبليغ و ترويج و تربيت مردمان است. بيشتر مردم از زن و مرد و کوچک و بزرگ در بيشتر نقاط ايران و با سبک‌هاي مختلف زندگي آن‌چه را از دين، احکام، اطلاعات ديني و همچنين سير اهل بيت و بزرگان دين مي‌دانند از همين جايگاه يعني «منبر» دريافت کرده‌اند. با اين توضيح منبر درواقع وسيله است. وسيله‌اي که قرار است مردم را به خدا برساند. نقل شده است که امام سجاد‌(ع) به خطيبي که در شام بود، مي‌گويند: «اجازه بده بروم بالاي اين پاره‌هاي چوب» پس به هر جايگاهي نمي‌‌شود نام «منبر» داد.

ويژگي‌ها
از گذشته‌هاي بسيار دور، بزرگان ما - از منبريان و وعاظ و خطبا و روحانيون- نگاه ويژه‌اي به منبر داشته‌اند. نگاهي که به منبر وفعل وعظ و خطابه شکل عملي عبادي را داده است. منبر واسطه‌اي بين کلام خدا، اهل بيت و مردم است. کسي که در اين‌جايگاه مي‌‌نشيند، مي‌داند کارش داراي ماهيتي الهي است، پس هم بايد حق مردم و هم حق منبر و جايگاهي که در آن قرار گرفته است، را ادا کند. آن‌چه از بزرگان شنيده‌ايم، همه بيانگر آن هستند که آن‌ها هميشه قدر اين‌ جايگاه را به خوبي مي‌شناختند و سعي مي‌کردند خود را به مرتبه لياقت آن برسانند.

نکاتي که درباره مخاطب رعايت مي‌‌کنند
گاهي سکوت مي‌کنند، اين‌طور به شنونده اجازه مي‌دهند با خود خلوت کند و اندکي به آن‌چه تا کنون گفته شده فکر کند.

استدلال و دليل طرح مي‌کنند.

سؤال مي‌پرسند.

جملات پرسشي طرح مي‌کنند.

به مخاطب انگيزه مي‌دهند.

اميد را در دل شنونده زنده مي‌کنند.

يأس‌هاي شنونده را از بين مي‌برند و راهي براي آينده به او ارائه مي‌کنند.

شنونده را به همراهي بحث دعوت مي‌کنند.

حتي از آب و هوا غافل نيستند که اگر باراني آمده آن را نشان خير و برکت مي‌گيرند واگر هوا گرم و سوزان است حواسشان است و شنونده را زجر نمي‌دهند.

از شنونده مي‌خواهند تکه‌اي از کلام را با او تکرار کند.

جملات را جوري ادا مي‌کنند که شنونده، فعل را در جملات کليدي، پيش‌بيني و بتواند قبل از او تکرار کند.

سعي مي‌کنند مردم را نسبت به دنيا و آخرت آگاه کنند.

روشنگري مي‌کنند.

سؤالات ذهني شنونده را تشخيص مي‌دهند و پاسخ مي‌گويند.

متانت و ادب در کلامشان نسبت به مخاطب ديده مي‌شود.

از حوادث روز خبر دارند.

سر و صدا و غوغاي مجلس را با نرمي و با تدبير آرام مي‌کنند و خلاصه با مديريت صحيح و هوشمندانه، شنونده را تا هدفي که از پيش مي‌دانسته‌اند گام‌به‌گام همراهي مي‌کنند.

براي شنوندگان خود ارزش قائل مي‌شوند.

بايدهايي که به آن‌ها توجه خاص دارند
مي‌گويند منبر يک عمل عبادي است پس مي‌دانند که کليدي‌ترين اصل يک عبادت، خلوص در نيت است.

با خدا معامله مي‌کنند.

براي خدا سخن مي‌گويند.

آن‌چه براي خود مي‌پسندند براي ديگران مي‌گويند.

اولين مخاطب حرف‌هايشان، خودشان هستند.

روحيه‌هاي متفاوت را مي‌شناسند و راه‌هاي کار با آن‌ها را مي‌دانند.

آيت‌ا... جوادي آملي در جلسه‌اي گفته‌اند: «من براي هر منبرم حداقل ۲۰ساعت مطالعه مي‌کنم و به شما توصيه مي‌کنم منبر بدون مطالعه خيانت است، خيانت است، خيانت است».

نسبت به افزايش محبت مردم به اهل بيت توجه دارند.

نکاتي که در سخن رعايت مي‌‌کنند
از کلي‌گويي و پراکنده‌گويي اجتناب مي‌کنند.

از مثال‌هاي روز و قابل فهم استفاده مي‌کنند.

بيانش مناسب با فهم مخاطب هستند.

بيش‌ازحد به حاشيه نمي‌پردازد.

سررشته کلام را از دست نمي‌دهند؛ اگر حواسش به مسير اصلي کلام نباشد و خود را بدان مقيد نکند، اثر و ماندگاري کلام از دست مي‌رود.

کلامش با صحبت‌هاي تکراري و غيرمتنوع زمين‌گير نمي‌شود.

شعر و ضرب‌المثل و حکايت استفاده مي‌کنند.

با طنين و حجم صدا -کم و زياد و شدت و ملايمت - بر مخاطب تأثير مي‌گذارند.

گاهي با خدا نجوا مي‌کنند و دعا مي‌خوانند.

مستقيم و رودررو با مخاطب صحبت مي‌کنند.

گاهي خطاب به خود سخني مي‌گويند.

‌گاه سرزنش مي‌کنند.

گاه ضمير جمع به کار مي‌برند. اين‌طور خودشان را کنار مردم قرار مي‌‌دهند.

آيات قرآن را محور و ميزان صحبت‌هايشان قرار مي‌دهند.

صحبت خود را با روايات اهل بيت‌(ع) محکم مي‌کنند.

نقل‌هاي تاريخي مي‌گويند.

مناسبت‌ها را رعايت مي‌کنند.

مبالغه نمي‌کنند.

از بزرگان به احترام ياد مي‌کنند.

نبايدهايي که از آن‌ها دوري مي‌‌کنند
ريا به خرج نمي‌دهند.

تعريف از خود نمي‌کنند.

به بهانه منبر، به دنبال دکان و کاسبي نيستند.

کم يا زياد بودن جمعيت تأثيري در شور و نشاط و انگيزه آن‌ها ندارد.

از منبر به ضرر حقايق و ارزش‌ها استفاده نمي‌کنند.

اين نقل قول از مرحوم آيت‌ا... بهجت معروف است که مي‌گفت: «نشود اين‌جوري که حرف بزنيم که زده باشيم، سخنراني کنيم که سخنراني کرده باشيم».

قديمي‌ها مي‌گفتند منبر و منبري رسالت دارد، حواسشان هست که منبر رفتن يک شغل نيست.

نکاتي که در عمل رعايت مي‌کنند
بدون وضو بر بالاي منبر نمي‌‌روند.

بين برخي وعاظ رسم بوده که حتي در بالا رفتن از پله‌هاي منبر، ملاحظه مي‌کردند که بسته به تقوا و پرهيز خود، تا چند پله از منبر بالا روند.

تلاش مي‌کنند که از مردم معمولي جلو‌تر باشند؛ چراکه اگر مردم ببينند واعظ و سخنران به علم و گفته خودش عمل نمي‌کند، دلسرد مي‌شوند.

خود با شنونده رشد کنند و خودش از ديگران در پذيرش مطلب جلو‌تر باشند.

مردمي باشند. مردمي بودن را امام علي‌(ع) در نهج البلاغه اين‌طوري تعريف کرده‌اند: «با مردم طوري زندگي کنيد، که اگر مرديد بر شما گريه کنند و اگر بوديد ميل داشته باشند که با آن‌ها باشيد».

متواضع هستند. پيامبر هميشه بر کوچک و بزرگ سلام مي‌کرد.

با مردم همنشيني مي‌‌کنند. پيامبر صلي ا... عليه و آله وارد مسجد مي‌شد، مي‌ديد نشسته‌اند و شعر مي‌خوانند. او نيز مي‌نشست و گوش مي‌کرد. آن‌ها مي‌خنديدند، پيامبر هم مي‌خنديد. فقط مقابل حرام مي‌ايستاد.

نسبت به امر دين دلسوزهستند. پيامبر صلي ا... عليه و آله از اين‌که مي‌ديد، حق پذيرفته نمي‌شود گاهي مريض مي‌شد.

صبور هستند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌و‌گو با «ساراسادات خادم‌الشریعه»

در آن لحظه به نتایجم فکر نکردم

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
چهره هفته

جینگولک بازی غربی‌ها

٩٥/٠٩/١٨