مردان خاص منبر
اولين رسانه تاريخ در دنياي ما پوياست

مردان خاص منبر

نویسنده :

اگر بخواهيم خيلي حرفه‌اي به اين موضوع نگاه کنيم و بگوييم که منبر چه بوده و چه هست و امروزيش چه مي‌شود بايد بگويم که منبر يکي از اولين رسانه‌هاي تاريخي است، پس لابد الان هم حوزوي‌ها و منبري‌ها بايد از روش‌هاي جديد و رسانه‌هاي جديد استفاده کنند ولي اگر به حافظه تاريخي ايراني‌مان مراجعه کنيم، متوجه مي‌شويم که در طول تاريخ ايراني‌هاي مسلمان بيشتر از هر چيز سمعي بوده‌اند و بيشتر از هر چيز با نشستن پاي صحبت يک عالم راضي شده‌اند و از آن خط گرفته‌اند، هم خودشان بزرگ‌تر شده‌اند و هم از عالم و دين‌شان حمايت کرده‌اند، حتي بعضي از مقاطع تاريخي هست که در اثر يک منبر و يک سخنراني به وجود آمده است، هنوز هم وقتي پاي حرف بزرگ‌ترها بنشينيم از مرحوم کافي و منبرهاي جنجاليش مي‌گويند و از سخنراني‌هاي آيت‌ا... شهيد هاشمي‌نژاد و اثري که روي مردم گذاشت، ما هم سعي کرديم به بهانه برپا شدن مجالس سخنراني در روز‌هاي پايان ماه صفر برويم به سراغ منبر و سخنران‌هاي مذهبي و البته شکل جديد و روش‌هاي امروزي کاري‌شان. ولي حواسمان هست که هر چند مي‌شود پاي وبلاگي بنشينيم و مطالب مذهبي‌اش را که اتفاقا از زبان يک طلبه و روحاني است بخوانيم و يا مي‌شود توي ماشين‌مان بنشينيم و به سخنراني‌هاي ضبط شده از فلان دانشمند گوش بدهيم و يا توي خانه و با تلويزيون تماشايش کنيم ولي هميشه نفس حضور در يک جمع عالمانه و در مقابل يک نفس قدسي و حضور در کنار آدم‌هاي ديگري که براي برپا داشتن يک امر مذهبي دور هم جمع شده‌اند مهم و تأثيرگذار بوده است.

منبر يک واژه عربي به معناي محل بلند و مرتفعي است که واعظي بر بالاي آن رفته و با مردم صحبت مي‌کند. اما کم‌کم با گذشت زمان کارکرد‌ها و اشکال منبر هم تغييراتي کرده است. اين روز‌ها و در هياهوي زندگي پر و رفت وآمد خيلي از ما اين تلويزيون، دستگاه پخش ماشين، پيچ راديو يا دستگاه پخش فيلم خانگي است که شکل ظاهري منبر را تغيير داده تا بتوانيم در هر زمان و مکاني بر آموزه‌هاي ديني خود بيفزائيم. همه ما از کودکي تا بزرگسالي خاطرات متنوع و متعددي را از منبر داريم. روزهايي که دست در دست والدين به مجالس عزاداري مي‌رفتيم و سراپا گوش مي‌شديم. در اين بين چهره‌هايي هستند که خاطرات ملموس تري را از منبر براي ما ساخته‌اند. مردان خاص منبر!

* آن قديمي‌ها
سلطان الواعظين

مردي با حافظه استثنايي

اگر خيلي به گذشته برويم و از چهره‌اي نام ببريم که نه ما و نه شايد پدران ما، او را نديده‌اند چهره شاخص منبر بايد «سيد محمد سلطان الواعظين شيرازي» باشد. مردي با حافظه استثنايي که در کمتر از نيم قرن پيش و در دوره‌اي که وسايل ارتباط جمعي به مراتب از امروز کمتر بوده است آوازه سخنراني‌اش بسيار فراگير بوده و در کشورهاي مختلفي نقل مي‌شده؛ مردي که حتي پيشنهاد منبر از کشورهايي چون هند و پاکستان داشته و در حضور مهاتما گاندي رهبر فقيد هند با علماي برهمايي نيز مناظره جانانه‌اي داشته است. بر اساس‌‌ همان حسن شهرت در بازگشت از هندوستان به پيشاور پاکستان دعوت مي‌شود و به لطف خدا و با کمک حاطفه و نبوغ خود در ۱۰ شب با دفاعي جانانه از حريم تشيع در مناظره با علماي فرق ديگر باعث شيعه شدن جمع کثيري از مردم آن ديار مي‌شود. بخشي از شهرت اين مرد بزرگ به خاطر حافظه‌اش و نقل‌هاي مستندش به کتب ديگر فرق اسلامي در حقانيت تشيع است.

مرحوم فلسفي

آبروي منبر

کلام گرم و تاثير گذار مرحوم فلسفي چه در بيان حقايق ديني و چه در راه مبارزه با رژيم پهلوي در قبل انقلاب باعث جوشش مردم بوده است. ايشان تا سال‌هاي پاياني عمر دراز و پر برکت خود با صدايي دلنشين و اثرگذار دل‌هاي شيفته حقايق ديني را به سوي خود جذب مي‌کرد. چند سالي است آخرين منبر ايشان که در مورد قهرمان آزاده قيام عاشورا حربن يزيد رياحي است در ايام محرم از شبکه استاني پخش مي‌شود. ايشان با منبرهاي طوفاني خود به خصوص در دهه ۴۰ نقش پر رنگي در جريان انقلاب اسلامي داشت.

مرحوم بهلول‌گنابادي

منبر از کودکي

ايشان در سال ۱۲۷۹ ش در گناباد به دنيا آمد؛ تنها ۸ سال داشت که حافظ کل قرآن شد. از کودکي براي خانم‌ها منبر و روضه خواني داشته است. به عنوان يک روحاني جوان و برجسته برابر تصميمات رضاخان بار‌ها ايستاد که اوج آن مربوط مي‌شود به ماجراي کشف حجاب و قيام بزرگ مسجد گوهرشاد مشهد در ۲۱ تير سال ۱۳۱۴ ش! ايشان تا پايان عمر خود خانه‌اي نداشت و مدام در حال سفر و وعظ مردم بود.

مرحوم‌کافي

هميشه ماندگار

مي‌توان آن دل سوخته و منتظر و آن کلام گرم را داشت و از ياد‌ها پاک شد؟ مرحوم کافي که مبتکر تاسيس مهديه در شهرهاي مختلف کشور حتي براي نسل ما که او را نديده‌ايم نامي آشناست. هنوز هم بعد از بيش از ۳۰ سال از رحلت اين مرد بزرگ نوارهاي سخنراني‌اش شنيدني، کاربردي و شور آفرين است. جريان انتظار براي ظهور با تلاش و منبر اين مرد بزرگ بار ديگر جان تازه‌اي يافت.

مرحوم صفايي حائري

منبري تکان دهنده

از نسلي که بيشتر براي جوانان قبل از انقلاب شناخته شده هستند نبايد مرحوم علي صفايي را از قلم انداخت. هرچند ايشان منبر کلاسيک براي عموم مردم کمتر داشتند، اما تحول جدي در زندگي و نگرش نزديکان ايشان که حاصل کلام قدسي آن مرد بزرگ بود، بيانگر عمق نگاهش به مسائل و جوشش حکمت از کلامش است.

* خاطرات کودکي نسل ما

کم‌کم با پيروزي انقلاب اسلامي، اين قاب شيشه‌اي يعني تلويوزيون بود که ميان مردم جا باز کرد. بيشتر چهره‌هاي شاخص منبر بعد از انقلاب از طريق تلويزيون به مردم معرفي شدند.
حجت‌الاسلام قرائتي

کلامي شيرين

شب‌هاي جمعه و درس‌هايي از قرآن، بسياري از بچه‌هاي نسل ما مشتري کلام او هستند! شايد آن وقت‌ها چيز زيادي از صحبت‌هايش نمي‌فهميديم اما کلام شيرين، خنده‌هاي‌گاه گاه مستمعين حاضر در برنامه و... باعث جذب مردم به برنامه ايشان مي‌شد. حالا ديگر خبري از آن منبرهاي بلند با پله‌هاي زياد نيست و گچ و تخته هم به کمک قرائتي مي‌آيد.

حجت‌الاسلام صديقي

صحبت و گريه توامان

چهره ايشان معمولا کمي ناراحت و غمگين احساس مي‌شود، به اين مورد اضافه کنيد صداي آهسته و همراه با بغض و در ‌‌نهايت اشک‌هايي که موارد قبلي را تکميل مي‌کند. ايشان به خصوص در ايام فاطميه و محرم بسيار با حزن و اندوه سخن مي‌گويد. حزني که معمولا در ذات کلام ايشان است نه وسيله‌اي براي درآوردن اشک مردم.

حجت‌الاسلام راستگو

اولين عموي تلويزيون

از اولين عموهاي تلويزيون که براي بچه‌ها خيلي دوست داشتني بود، يک روحاني بود که براي بچه‌ها شعر و قصه‌هاي ديني مي‌خواند. بي‌شک ايشان اولين روحاني است که به معناي واقعي برنامه اجرا مي‌کرد. ديگر روحانيون شاخص تلويزيون معمولاً به کمک مجري يا با گچ و تخته ارتباط برقرار مي‌کردند، اما ايشان راه‌هاي متنوعي را براي ارتباط با مخاطب که بيشترش کودک هم بودند داشت.

حجت‌الاسلام نقويان

مخاطب‌شناسي حرفه‌اي

سال‌ها تدريس ايشان در دانشگاه‌هاي مختلف کشور و همراه بودن با نسل جوان به ايشان کمک کرده تا هميشه به روز باشد و به درستي بتواند با مخاطب خود ارتباط برقرار کند. تسلط آقاي نقويان به ادبيات کهن و روز فارسي به خصوص در حوزه شعر هم در جذاب بودن منبر ايشان بي‌تاثير نيست.

حجت‌الاسلام راشد يزدي

لهجه شيرين

از حدود ۱۵ سال قبل و با برنامه تصوير زندگي از شبکه ۲ سيما تبديل به چهره دوست داشتني مردم شد. مثال‌هاي جالب، لهجه شيرين و کلام عاري از تصنع و تکلف و رياي وي باعث محبوبيت بسياري براي ايشان شد. کسي که در عين آن لهجه شيرين مي‌تواند زبان انگليسي را مثل بلبل صحبت کند.

حجت‌الاسلام فاطمي‌نيا

شاگرد استاد بهاءالديني

استاد فاطمي‌نيا نمونه بسيار عالي منبري است که بي‌تکلف، بدون اغراق و با کمترين شگردهاي لازم براي جذب مخاطب سخن مي‌گويد، اما چنان حکمت و عشق از کلامش مي‌جوشد که مخاطب به راحتي جذب شده و بدون احساس گذر زمان مسحور کلام شيوايش مي‌شود.

حجت‌الاسلام انصاريان

دعاي کميل شب جمعه

هرچند ايشان تاليفات زيادي دارد و در شهرهاي مختلفي هم منبر مي‌رود اما براي همه مردم با سخنراني قبل از دعاي کميل شب جمعه در تلويزيون شناخته مي‌شود. ايامي بود که تنها ۳ شبکه داشتيم و هر ۳ هم معمولا از ساعت ۱۲ شب به بعد برنامه نداشتند؛ پس حق بدهيد که برنامه ايشان در زماني با مخاطب بالا پخش مي‌شد.

حجت‌الاسلام پناهيان

تحولي تازه در منبر

سال‌هاي ۷۶ و ۷۷ بود که نام نماينده جوان رهبري در دانشگاه هنر تهران بين مردم چرخيد. نوع بيان استاد به محاوره مردم نزديک است؛ با طرح سوال، شوخي و چند ترفند ديگر دانش پر عمق خود را به خوبي منتقل مي‌کند. شناخته شدن ايشان بين مردم به لطف تلويزيون بود اما بعد‌ها به خاطر انتقادهايي که ايشان نسبت به سياست گذاري و برنامه‌هاي صدا و سيما داشت به ناگاه چند سالي از تلويزيون کنار گذاشته شد تا ۲ سال قبل.

حجت‌الاسلام اديب يزدي

کلامي بسيار قوي

آنچه بيشترين عامل جذب مخاطب عادي به صحبت‌هاي اين دانشمند گرامي است کلام بسيار قوي و صداي دلنشين ايشان است. در عين حال توان بالاي انتقال مطلب هم کمک شاياني مي‌کند تا ايشان متمايز باشند.

* منبري‌هاي متفاوت

هر چند که مرسوم است روي منبر فردي با لباس روحانيت بنشيند اما اگر به تعريفي از منبر مبتني بر سخنراني ديني بسنده کنيم؛ مي‌توانيم به فهرست بالا چند نام ديگر را هم اضافه کنيم که هر کدام به نوعي با کلام خود در جذب مردم به سوي خدا موثر بوده‌اند و سرآمد آن‌ها هم شيخ رجبعلي خياط است؛ عارفي سينه سوخته که در عين سواد به ظاهر کم، بزرگاني در محضرش درس عشق مي‌آموختند و با تواضع در جلسات هفتگي منزلش شرکت مي‌کردند. پس از وي بايد از حاج اسماعيل دولابي نام برد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨