شاعرانه از امام
نگاهي به اشعار ماندگار سروده شده در ادبيات انقلاب درباره امام خميني(ره)

شاعرانه از امام

نویسنده :

شعر انقلاب مثل همه دوره‌هاي حساس تاريخي دليل و انگيزه‌اي داشت براي شاعران. شاعراني که چنان درگير روح بزرگ يک شخصيت کاريزماتيک شده بودند که ديگر نمي‌توانستند توي شعرهاي‌شان از حماسه وجود اين آدم بزرگ نگويند. اين شد که علاوه بر محورهاي اصلي يک انقلاب اسلامي که مبارزه طلبي است و شهيد و شهادت و موضع‌گيري بر ضد رفاه طلب‌ها و دفاع از محرومان و از همه مهم‌تر قيام عاشورا، رفتند سراغ نشان دادن شخصيت و بزرگي امام‌شان. اين بار از شاعراني گفتيم که در شعرهاي‌شان از امام خميني(ره) گفتند. شعرهايي که انگيزه بزرگي توي دل‌شان دارند.

نصرالله مرداني

سبز پوش عرصه انديشه
از فراز قله انديشه آمد پيرعشق

تا به رقص آرد زمين از باده شبگير عشق

با نگاه آفتاب آلوده آمد چون سحر

تا برافروزد چراغ روز با تدبير عشق

در پگاهي سبز مي‌آيد ز مي‌دانگاه نور

سبز پوش عرصه انديشه با شمشير عشق

يکي از اشعار زيبا و به ياد ماندني که به مناسبت ورود امام خميني (ره) سروده شده است، غزلي زيبا از شاعر مرحوم نصرا... مرداني است. در حقيقت اين شعر در سال ۱۳۶۴به ياد روز ورود امام خميني(ره) سروده شده است. به گفته کار‌شناسان مهم‌ترين ويژگي اين غزل ساخت محکم و عميق آن از نظر محتوا، آميختن مفاهيم حماسي و عرفاني با هم، جان بخشيدن به کلماتي مانند عشق که در معنايي جديد به کار برده شده‌اند و همچنين ترکيب آفريني و مضمون سازي‌هاي جديد است. پيام اصلي غزل مرداني «اميد و شادي» است که توسط «سبز پوش عرصه عشق» آورده شده است و چشم و دل مردمان با آمدن او روشن شده است.

سيد محمود ثابت «سهيل»

وحي کلام تو
نبايد از شب و تشويش با تو صحبت کرد

ز عقل فاصله انديش با تو صحبت کرد

شکوه روح تو را دشمنت نمي‌دانست

اگر ز وحشت و تشويش با تو صحبت کرد

حضور روشنت آيينه شکيبايي ست

هميشه مي‌شود از خويش با تو صحبت کرد

دل از تلاوت وحي کلام تو پنداشت

که جبرئيل دمي پيش با تو صحبت کرد

يکي از صميمانه‌ترين غزل‌هايي که به مناسبت دوازدهم بهمن (ورود امام خميني) سروده شده است، شعر وحي کلام تو سروده محمود ثابت است. شاعر در اين شعر با انتخاب عبارت (با تو صحبت کرد) به عنوان رديف غزل فضاي صميمي را در شعر ايجاد کرده ‌است. صميميتي که شاعر با به کاربردن عباراتي آشنا با زبان مردم و عناصر معمولي در کلام آن را تأثيرگذار و پررنگ‌تر کرده است.

قيصرامين‌پور

ترانه بي‌انتها
آغاز شد ترانه بي‌انتهاي ما

پيچيد در زمانه طنين صداي ما

در بند اگر کشند نواي نويد صبح

خيزد هزار ناله زهر بند ناي ما

از خار راه و ظلمت وادي غمين مباش

خضر است در طريق طلب رهنماي ما

عمر قصيده گوي جماران دراز باد

کوتاه کن دگر غزل ماجراي ما

قيصر امين‌پور از شاعران برجسته شعر انقلاب است که تعدادي از شعرهاي ماندگار ادبيات انقلاب از سروده‌هاي او هستند. در اين شعر او از اتفاقاتي که براي انقلاب افتاده نگران است و درباره اين نگراني با رهبر خود به گفت‌وگو نشسته است. رهبري که معتقد است به زيبايي يک غزل همه نگراني‌ها را کوتاه مي‌کند و خاتمه مي‌دهد.

زکريا اخلاقي

تحصيل اشارت
خرقه پوشان به وجود تو مباهات کنند

ذکر خير تو درآن سوي سماوات کنند

پارسايان سفر کرده در آن سوي شهود

در نسيم صلوات تو مناجات کنند

پيش آيينه پيشاني تو هر شب و روز

ماه و خورشيد تقاضاي ملاقات کنند

غزل «تحصيل اشارات» نام غزل ديگري است که «زکريا اخلاقي» با شروعي عرفاني درباره امام خميني‌(ره) سروده است. به کاربردن اصطلاحاتي روزمره مانند تقاضاي ملاقات در کنار کلماتي عرفاني مانند شهود و سماوات براي بيان مقام عرفاني امام خميني(ره) يکي از اصلي‌ترين ويژگي‌هاي اين غزل است.

سيدحسن حسيني

کرامات نوراني
هلا، روز و شب فاني چشم تو

دلم شد چراغاني چشم تو

به مه‌مان شراب عطش مي‌دهد

شگفت است مهماني چشم تو

تويي قطب روحاني جان من

منم سالک فاني چشم تو

غزل کرامات نوراني سروده حسن حسيني غزلي زيبا و بسيار قوي از جهت زبان و تعابير شاعرانه است. اما امروز آن چيزي که ما را جذب اين غزل زيبا مي‌کند. ارتباط حسي و قوي شاعر با رهبر و مرادش است که در اين بيت صميمانه در باره علت آن سخن مي‌گويد:

از اين پس مريد نگاه توام

به آيات قراني چشم تو

افشين اعلا

قطره و اقيانوس
ديدنش فتنه‌ها به دل مي‌کرد

صورتش ماه را خجل مي‌کرد

آفتابي که در نگاهش بود

چشم خورشيد را کسل مي‌کرد

غزل ساده و کوتاه «افشين اعلا» بيانگر رابطه مريد و مرادي شاعر با رهبري است که صورتش مي‌توانست ماه را خجل کند. در اين غزل افشين اعلا با اشاره به داستان مولوي و شمس تبريزي اوج ارادت خود را به امام بازگو مي‌کند.

مولوي هم اگر در آن‌جا بود

دامن شمس را‌‌ رها مي‌کرد
احمد نوروزي فرسنگي

قصه عاشق‌ترين عاشقان

بشنويد ‌اي عاشقان با گوش جان

قصه عاشق‌ترين عاشقان

جمله عشاق سرگردان او

صد هزاران کوهکن حيران او

عاشق ما پرده‌اي نو مي‌زند

تيشه را بر فرق خسرو مي‌زند

يا ز روح الله و عشقش دم مزن

يا کفن کن بر تن خود پيرهن

به اعتقاد بسياري از صاحب‌نظران مثنوي «قصه عاشق‌ترين عاشقان» اثر «احمد نوروزي فرسنگي» يکي از زيبا‌ترين سروده‌هايي است که در اين قالب براي امام خميني‌(ره) سروده شده است. يکي از برجسته‌ترين نکات اين شعر استفاده از اساطير براي توصيف امام‌(ره) و انقلاب است.

حميد سبزواري

سالار عصر غيبت
...چه پيري است يا رب که در عزم و قدرت

چو کوهي است هر پاره استخوانش

نه موسي است اما چو موسي بتازد

بر انبوه فرعونيان زمانش

نه عيسي است اما بسا مرده جانان

که جان يافتند از طنين بيانش

حميد سبزواري، امام(ره) را در اين قصيده پيري با فکر جوان معرفي مي‌کند و موسايي که بر فرعون زمان قيام کرده‌است. ويژگي شعر سبزواري استفاده از داستان‌هاي قرآني و معارف اسلامي براي توصيف شخصيت و راه و روش امام خميني‌(ره) است. در اين قصيده شاعر درباره ويژگي پيروان امام‌(ره) را نيز سخن گفته ‌است.

اين يادداشت را با شعري از «علي موسوي گرمارودي» به پايان مي‌رسانم.

اي پيشواي من

هر شب تو را

برپشت بام خانه

با واژه‌هاي روشن شعر ستارگان

پيوند مي‌زنيم.

منبع: مقاله امام در آيينه شعر انقلاب؛

دکتر منوچهر اکبري؛ فصل‌نامه شعر شماره ۳۴

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨