اوريگامي کمک مي‌کند تا ديد 3 بعدي داشته باشيم
گفت‌و‌گو با محسن موسوي پدر اوريگامي ايران درباره کارهاي عجيبي که انجام داده است

اوريگامي کمک مي‌کند تا ديد 3 بعدي داشته باشيم

نویسنده :

مدت‌ها قبل، در لابه‌لاي برنامه شب‌هاي خراسان، آيتمي پخش مي‌شد که در آن يک آدم مهربان و سيبيلو با کمک کاغذ، در زمان کمي جلوي دوربين يک شکل هندسي جالب درست مي‌کرد. بعد از پخش قسمت‌هاي اول اين برنامه 12 قسمتي کم‌کم مردم با کاغذ پاي تلويزيون مي‌نشستند تا ضمن تماشاي هنرنمايي محسن موسوي‌زاده، با کاغذ اشکال جالبي را درست کنند. آن برنامه از جمله گام‌هاي نخستين در معرفي هنري جالب به نام اوريگامي به مردم بود. محسن موسوي‌زاده عکاس، نقاش، محقق، گردشگر، قهرمان سابق جودو، وبلاگ نويس و خيلي چيزهاي ديگر است؛ اما شايد در بين تمام کارهاي متنوعي که انجام داده به‌خاطر يک کار بسيار مورد توجه باشد، معرفي اوريگامي در ايران! شايد بتوان به‌خاطر تلاش بسيار زيادش در اوريگامي مثل ساخت اولين نرم‌افزار اوريگامي، برگزاري کلاس و کنفرانس در دانشگاه‌هاي مختلف کشور و توجه ويژه‌اي که نشريات اوريگامي بين المللي به آثار او دارند او را پدر اوريگامي کشور ناميد. به بهانه رکوردهاي جالب و هنرهاي متنوعش به سراغش رفتيم تا با او آشنا شويم. اگر کمي چهره‌اش براي شما آشناست بايد بگوييم ايشان همان کسي است که در گفت‌وگو با ماراجويان ايتاليايي در کنگ همراه ما و ميزبان آن‌ها بود. سري مي‌زنيم به دنياي جالب «محسن موسوي».

قصه يک زندگي جالب
قبل از آن‌که به سراغ اوريگامي و کارهاي موسوي برويم از او مي‌خواهم تا خودش را بيشتر براي ما معرفي کند شايد از اين رهگذر اين همه کارهاي اعجاب برانگيزش قابل درک باشد. موسوي مي‌گويد: «من متولد روستا هستم؛ سال 1338 در گوارشک. داخل طبيعت بزرگ شدم. خوشبختانه وضعيت زندگي خانواده ما طوري بود که تمام نيازهاي‌مان را خودمان تأمين مي کرديم. هميشه با طبيعت و حيوانات بوديم. خودمان ماهي مي‌گرفتيم با شاخه درخت يا با دست خالي. حتي اسباب‌بازي‌هايمان را هم خودمان درست مي‌کرديم. با چوب و گل و... اين طوري بود که خلاقيت در زندگي ما موج مي‌زد و ياد مي‌گرفتيم در زندگي به خودمان متکي باشيم.» موسوي گذشته‌ها را به ‌خاطر مي‌آورد و مي‌گويد: «خيلي علاقه داشتم خودم تجربه هر کاري‌را داشته باشم. نقاشي، ورزش و... معتقد بودم هيچ چيزي از هيچ‌کسي کم ندارم.»

هنر شيرين اوريگامي
يکي از طرح‌هاي جالب موسوي، طرح پارک اوريگامي است؛ وي دراين‌باره مي‌گويد: «ما نياز داريم پارک‌هاي موضوعي مفرحي مثل پارک فن‌آوري و اوريگامي داشته باشيم. مردم در چنين پارک‌هايي مي‌توانند ضمن بازديد خودشان کارهايي را انجام دهند. چنين پارک‌هايي ضمن پيشگيري از بسياري مشکلات موجب سرگرم شدن و ايجاد دلبستگي مردم به علم و هنر مي‌شود. مردم در چنين اماکني مي‌توانند توليد کننده باشند.» موسوي درباره چيزهايي که مي‌شود با استفاده از اوريگامي ساخت مي‌گويد: «لوستر منزل، آب نما، آباژور، قاب عکس و وسايل بازي بچه‌ها را مي‌شود با دانستن اوريگامي با هزينه کمي و در منزل ساخت. اوريگامي کمک مي‌کند حتي خانواده‌هايي که بضاعت مالي هم ندارند، بتوانند تفريح کنند، از زندگي لذت ببرند و حتي علم و هنري هم ياد بگيرند.» موسوي اوريگامي را مادر هنرها مي‌داند و مي‌گويد: «اوريگامي هزينه‌اي ندارد و با استفاده کاغذهاي دور ريختني هم مي‌شود اين کار را انجام داد. از آن مهم‌تر با يک عقاب اوريگامي مي‌شود چندين درس فيزيک مثل تعادل و مرکز ثقل و... را ياد داد.» همان‌طور که گفتيم موسوي اولين نرم‌افزار اوريگامي را در کشور طراحي کرده‌است و در توصيف اين هنر مي‌گويد: «اوريگامي به آدم کمک مي‌کند تا ديدي 3 بعدي داشته باشد، بسياري از طرح‌هاي اوريگامي کار بزرگترين رياضي‌دانان دنياست. هيچ هنري به اندازه اوريگامي نمي‌تواند نفوذ داشته باشد و چيزي را نمي‌توان نام برد که اوريگامي در آن نقش نداشته باشد. در فيزيک بزرگ‌ترين تلسکوپ جهان با قوانين اوريگامي ساخته شده، در صنعت ايربگ‌هاي ماشين‌ها و چادرهاي مسافرتي، ماهواره‌ها، معماري ساختمان‌هاي ويژه و... همه و همه از قاعده اصلي اوريگامي مبني بر طراحي جسمي يکپارچه که انعطاف‌پذير باشد و باز و بسته شود، پيروي مي‌کنند. حتي در طراحي مدل لباس، دي‌ان‌اي و...» موسوي از بي‌توجهي به اوريگامي در کشور گله مي‌کند و مي‌گويد: «اين همه کنفرانس در دنيا برگزار و کلي استفاده از اوريگامي مي‌شود؛ اما در ايران هيچ اتفاقي نمي‌افتد. يکي از ضعف‌هاي مديران ما در جذب بودجه است؛ بودجه‌اي مي‌رسد اما چون محلي براي آن در نظر گرفته نمي‌شود برگشت مي‌خورد، اوريگامي و تأسيس پارکي براي آن هم کاري است فرهنگي که ضمن آن موجب جذب گردشگر و سرمايه هم مي‌شود. اگر ما اين پارک را در مشهد داشته باشيم اولين پارک اوريگامي جهان خواهد بود. پارکي با جذابيت بالا اما هزينه کم.» در پايان موسوي درباره زماني که براي چند طرحش گذاشته مي‌گويد مثلا بايد جالب باشد که بدانيد طرح عقاب يک هفته زمان برده و براي ساخت يک سيب کوچک سواي زمان زياد، از 500 تاي مختلف استفاده شده است.

رکوردهاي جالب محسن‌ موسوي
موسوي رکوردهاي بسيار جالب و عجيبي دارد که شايد برخي از آن‌ها در ايران و شايد برخي هم در دنيا بي‌نظير باشد؛ مثلا 20 رشته ورزشي را کار کرده و حتي در برخي از آن‌ها مثل جودو عناويني هم کسب کرده؛ مدتي 3 رشته ورزشي را به طور کاملا هم‌زمان انجام داده است. خودش مي‌گويد: « 20 رشته ورزشي کار کردم؛ مدتي کاپيتان تيم ژيميناستيک دبيرستان بودم. بوکس، جودو و دوچرخه‌سواري را هم کار کردم. همين الان هم با دوچرخه همه جا مي‌روم. دوي استقامت؛ اسب دواني و...» همين‌طور که موسوي توضيح مي‌داد اين سؤال در ذهنم ايجاد شد که چرا به جاي 20 تا يکي را تا قهرماني ادامه نداده؟ توضيح موسوي خواندني است: «در جودو قهرمان استان شدم اما فرض کنيد قهرمان جهان هم مي‌شدم، اين چنين عنواني براي من کم است چون من ورزش را براي قهرماني و عنوان شروع نکردم، به دنبال يادگرفتن بيشتر بودم ورزش قهرماني فقط يک بعد زندگي آدم را پرورش مي‌دهد. اما هدف من چيز ديگري بود. مثلا چون ژيميناستيک کار بودم در کشتي هم پيشرفت سريعي داشتم.» موسوي حداقل 300 وبلاگ دارد که آدرس خيلي از آن‌ها را فراموش کرده و فرصت نمي‌کند به همه آن‌ها سر بزند؛ مي‌پرسيد پس چرا اين همه وبلاگ ايجاد کرده؛ همان‌طور که ذکر ايشان شد محسن موسوي به شهرها، کشورها و نقاط ديدني بسياري سفر کرده، کارهاي هنري بسياري را تجربه کرده و... بنابراين گنجاندن اين همه موضوع در يک سايت يا وبلاگ عملا ممکن نيست. او به هر جايي که سفر کرده يک وبلاگ براي آن‌جا ايجاد کرده و با کمک متن و عکس آن نقطه از کشور را معرفي کرده است. بسياري از مطالب و عکس‌هاي موسوي در زمينه جهانگردي و ايرانگردي مورد استفاده نشريات داخلي و خارجي است.

موسوي مي‌گويد: «براي مردم خيلي عجيب است که من اين همه کار انجام مي‌دهم؛ بعضي‌ها من را به عنوان عکاس مي‌شناسند؛ بعضي‌ها به عنوان نقاش برخي گردشگر و... »

اما کارهاي جالبي که انجام داده است
هر چند محور اصلي اين گفت‌وگو بر روي اوريگامي متمرکز بود اما بد نيست اطلاعات جالب ديگري درباره موسوي داشته باشيد و بعد از آن به سراغ اوريگامي برويم. موسوي ايده‌هاي مختلفي را ثبت کرده است. ايده‌هاي که بسياري از آنان در سطح کشوري در حال اجرا هستند. از پارک آموزش تا بحث شهروند الکترونيک و طرح ثبت ايده‌ها و... حتي سازه جالبي را هم در طرح استقبال از بهار سال قبل با استفاده از علم اوريگامي طراحي کرده بود. سازه‌اي که بر خلاف سازه‌هاي ديگر اين طرح بدون استفاده از بتن آرمه در محل مستقر شد و هيچ باد و طوفان و وندالي (افراد خرابکار) نتوانستند به آن آسيبي بزنند. مقاله‌اي هم در زمينه اکوتوريسم در ايران نوشته که منبع درسي براي بسياري از دانشجويان است. دستگاهي به نام کامپيوتر 100 را اختراع کرده که براي آموزش 50 درس رياضي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. دستگاه دايره مثلثاتي براي آموزش مثلثات پايه هم ابداع ديگر اوست. طرح نوسان‌نگار مکانيکي، چند عنوان و مقام در مسابقات و جشنواره‌هاي عکاسي، مثل عاشورائيان و....

نظرات کاربران
کد امنیتی