گشت و گذار در فرانسه با بلیت سینما
اقدامات بین‌المللی سینمای ایران، به بهانه اکران «ردکارپت» و ساخت «سلام بمبئی»

گشت و گذار در فرانسه با بلیت سینما

نویسنده : محمد حسين وكيلي-ايمان فروزان نيا

«ردکارپت» عطاران این‌روزها روی پرده است، فیلمی که کمابیش داستان ندارد و برحسب شرایطی که ضمن جشنواره کن برای شخصیت اصلی افتاده، پیش می‌رود. ممکن است محتوا و مضمون فیلم «ردکارپت» رضا عطاران را دوست نداشته باشید؛ اما در پایان 90 دقیقه دلتان خوش است که با خریدن یک بلیت 5-4 هزار تومانی شهر کن فرانسه را دیده‌اید. آن هم کشوری که گرفتن ویزایش کار ساده‌ای نیست و پول و حوصله زیاد می‌خواهد. رضا عطاران خطر کرده و لوکیشنی غیرایرانی را برای فیلمش برگزیده است. خطری که در نگاه اول پر دردسر و پرهزینه است؛ اما اگر موفقیت‌آمیز باشد نتایج شیرینی در پی خواهد داشت. فیلم‌هایی که در تعامل با کشورهای دیگر ساخته می‌شوند، این شانس را دارند که اکران جهانی هم داشته باشند و احتمالاً مخاطب خارجی با چنین فیلم‌هایی خیلی بهتر و راحت‌تر ارتباط برقرار می‌کند. البته عکس این ماجرا هم صادق است. اگر فیلم‌سازی خارجی درباره ایران اثری بسازد، همه ما کنجکاو هستیم که بدانیم او چه تصویری از مردم ما و کوچه و خیابان‌های شهرمان ارائه داده است. 

بین‌المللی شدن فیلم‌های ایرانی با چند نمره ارفاق

شاید اطلاق لقب بین‌المللی به چنین فیلم‌هایی درست نباشد. فیلم‌هایی مثل «گذشته» ساخته اصغر فرهادی را می‌توان به تمام معنای کلمه بین‌المللی نامید چرا که از حضور عوامل مطرح خارجی بهره برده و اکران خارجی موفقی هم داشته است. چون سینمای ما از این جور فیلم‌ها کم دارد باید اندکی ارفاق و اغماض را چاشنی کار کنیم و همه فیلم‌هایی که کمی خارجی بوده‌اند را هم بین‌المللی بدانیم. با این حساب فیلم‌های بین‌المللی خودمان را می‌توانیم به چند گروه دسته‌بندی کنیم. فیلم‌هایی که لوکیشن خارجی داشته یا در کنار لوکیشن خارجی از عوامل و به‌خصوص بازیگران خارجی هم استفاده کرده‌اند. 

در حال حاضر زمزمه‌هایی مبنی بر ساخت فیلم «سلام بمبئی» با حضور یک بازیگر هندی شنیده می‌شود. این فیلم داستان عشق بین یک دختر ثروتمند هندی (آیشواریا رای) و یک پسر ایرانی (محمدرضا گلزار) را روایت می‌کند. نکته جالب این که مبلغ دستمزد خانم آیشواریا به پول ما 3 میلیارد تومان برآورد شده است!

 

تصویر ثابت کلاهبرداران استانبولی

فیلم‌سازانی که دوربین‌شان را به خارج از مرزهای ایران برده‌‌اند بهانه‌های متفاوتی داشته‌اند. برخی دنبال نشان دادن رنگ و لعاب کشورهای خارجی بوده‌اند و برخی به اقتضای داستان مجبور به فیلم‌برداری در یک کشور خارجی شده‌اند. دبی و استانبول در طول سال‌های گذشته بارها و بارها از فیلم‌سازان ایرانی میزبانی کرده‌اند. 2 شهری که مشترکات فرهنگی و دینی زیادی با ما دارند و با صرف هزینه‌ای معمولی قابل دسترس هستند. فیلم‌های دیدار در استانبول، آدم برفی، آکواریوم و بغض، مشهورترین فیلم‌های ایرانی هستند که در شهر استانبول فیلم‌برداری شده‌اند. در تمامی این فیلم‌ها یک تصویر مشترک از ساکنان استانبول ترسیم شده است. شهروندان ترکیه در این فیلم‌ها، غالباً آدم‌های کلاهبرداری هستند و جیب گردشگران ایرانی را خالی می‌کنند. سکانس خاطره‌انگیز کتک خوردن اکبر عبدی در فیلم «آدم برفی» را همه به یاد دارند. غلامرضا موسوی، تهیه کننده فیلم «بغض» در پاسخ به این سوال که چرا استانبول را برای فیلم‌برداری انتخاب کرده است گفت: «سیستمی که کشور ترکیه اخیراً در پیش گرفته این است که ترکیه را معرفی کند،‌ به همین دلیل از فیلمبرداری در کشورشان استقبال زیادی می‌کنند و برایشان مهم نیست در فیلم چه می‌گذرد، فقط فیلم‌برداری در خاک آنجا مهم است.» صحبت‌های این تهیه کننده نشان می‌داد که مسئولان ترکیه به صنعت سینما، به عنوان ابزاری برای ترویج گردشگری نگاه می‌کنند و به همین خاطر با آغوش باز به استقبال فیلمسازان کشورهای دیگر می‌روند. 

 

رهسپار لبنان می‌شویم

مازیار میری هنگامی که می‌خواست نحوه دینداری برخی از ایرانیان را زیر تیغ نقد ببرد شخصیت زن تازه مسلمان لبنانی را خلق کرد و گروهش را به کشور لبنان برد. دارین حمزه بازیگر لبنانی «کتاب قانون» در فیلم های دیگری چون «33 روز» هم حضور یافت و یکی از پرکارترین بازیگران خارجی سینمای ایران لقب گرفت. مازیار میری در این فیلم هم تصاویری زیبا از جغرافیای لبنان را به تصویر کشید و هم نشان داد در لبنان گروه‌های متنوعی از ملیت‌های مختلف در کنار هم زندگی می‌کنند. 

 

لوکیشن‌های ترسناک ارمنستان

کشور ارمنستان که در همسایگی ایران واقع شده صنعت سینمای توسعه یافته‌ای ندارد و شاید به همین خاطر خیلی مورد توجه فیلم‌سازان قرار نگرفته است. «آل» ساخته بهرام بهرامیان و «خیابان‌های آرام» ساخته کمال تبریزی از جمله فیلم‌های ایرانی هستند که در کشور ارمنستان جلوی دوربین رفته‌اند. «آل» قرار بود یکی از موفق‌ترین فیلم‌های ایرانی در ژانر وحشت باشد و انتخاب کشور ارمنستان هم با همین هدف صورت گرفت. شهرهای کم جمعیت و خلوت ارمنستان حس غربت و اضطراب شخصیت اصلی زن را با تاکید بیشتری نمایان می‌کردند. 

 

اضافه‌کاری بازیگران ایرانی در خارج کشور و بالعکس

تعداد بازیگران خارجی که در فیلم‌های ایرانی حضور یافته‌اند چندان زیاد نیست. به جز «دارین حمزه» که در سطرهاي بالا به آن اشاره شد «بره‌نیس بژو» و «ژولیت بینوش» معروف‌ترین بازیگرانی هستند که در فیلم‌های ایرانی جلوی دوربین رفته‌اند. بره‌نیس بژو در «گذشته» اصغر فرهادی نقش‌آفرینی کرد و ژولیت بینوش در فیلم «کپی برابر اصل» کیارستمی جلوی دوربین رفت. به این فهرست باید الیسا کاچر (بازیگر روسی) را اضافه کنیم که در فیلم «استرداد» ایفای یکی از نقش‌های اصلی را به عهده داشت. آن روی سکه حضور بازیگران ایرانی در فیلم‌های خارجی است که البته بسیار کم و انگشت شمار اتفاق افتاده است. همایون ارشادی فیلم‌های خارجی «بادبادک باز» و «آگورا» را در کارنامه دارد و پیمان معادی به تازگی در فیلم «کمپ اشعه ایکس» حضور یافته است. 

 

نظرات کاربران
کد امنیتی