آن‌چه باید درباره ایران و ایرانی بدانیم
جاكتابي

آن‌چه باید درباره ایران و ایرانی بدانیم

نویسنده : سيد مصطفي صابري

حتماً برای شما هم پیش آمده که در فضای مجازی یا شبکه‌های اجتماعی‌اش با مطالبی مواجه شوید که خیلی اغراق‌آمیز به کشورمان و به‌خصوص تاریخ، فرهنگ و پادشاهانش پرداخته و براساس قاعده این نوع مطالب حتماً در کنارش فرهنگ و تاریخ گذشته و فعلی یک قوم و ملت دیگر را هم به باد سخره گرفته است، حتی گاهی در این مطالب وقتی حسابی از گذشته تمجید می‌شود، ناغافل ماجرا به امروز خودمان وصل می‌شود که ما چنین بودیم و چنان و حالا فلان هستیم و بهمان!! به طور کلی هم اینچنین مطالبی سند خاصی ندارد اما چون ما آدم‌های وطن‌پرستی هستیم دوست داریم آن‌ها را بازنشر کنیم. اما اگر این ماجرا برای شما پیش نیامده، حتماً کتاب‌های تاریخ دوران دبستان و راهنمایی را به یاد دارید که در آن‌ها بسیار سیاه راجع به گذشته کشورمان به خصوص پیش از ورود اسلام سخن گفته بودند تا به نوعی بگویند مردم ایران با آغوش باز اسلام را پذیرفتند تا از آن دوران سیاه خارج شوند. اما بخش دیگر ماجرا محل بحث است چرا که مردمان این دیار از دیرباز چون امثال سلمان فارسی حق‌جو بوده‌اند و الزاماً برای گریز از وضع بدی دست به انتخاب دیگر نمی‌زدند که این نوع نگاه به ماجرا، هم جفاست در حق دین خدا و هم کم لطفی است در مورد یک ملت و پیشینه تاریخی و حیات اجتماعی‌اش.

 

منبعی خوب برای حل تناقضی بزرگ 

اما چگونه و با مراجعه به چه منبعی می‌توان نگاه بهتری به تاریخ کشور و رفتار مردم داشت؟ یک منبع خوب در این زمینه کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران» اثر چهره ماندگار کشورمان دکتر رضا شعبانی است. اما تاریخ اجتماعی چیست؟ علمی است که مسائل مختلفی چون ترکیبات جمعیتی، قشرها، گروه‌ها، طبقات و رفتارهای یک ملت را در طول تاریخ مورد بررسی قرار می‌دهد و در یکی از کارکردهایش به ما کمک می‌کند وقتی در مورد تغییر رفتار یک ملت بحث می‌کنیم صرفاً شرایط خاص آن را در برهه خاصی از تاریخ در نظر نگیریم و رفتار را به‌عنوان یک خصیصه در گذر زمان ببینیم. 

 

محاسن مطالعه تاریخ اجتماعی کشور

تاریخ اجتماعی به‌عنوان یک علم و کتاب دکتر شعبانی به عنوان منبع خوبی در این زمینه به ما کمک می‌کند با جنبه‌های جالبی از تاریخ کشور و زندگی نیاکان‌مان که کمتر شنیده‌ایم آشنا شویم و به‌جای آن‌که گذشته کشورمان را از منظر زندگی پادشاهان و جنگاوران و مشاهیر بررسی کنیم از زاویه حیات مادی و معنوی مردم مورد مطالعه قرار دهیم و به جای آن‌که از تاریخ به حفظ کردن اسم سلسله‌ها و دودمان‌ها اکتفا کنیم، حیات اجتماعی یک ملت در طول تاریخ را بشناسیم که شامل جنبه‌های مختلفی مثل ارتباط آن‌ها با یکدیگر و ارتباط‌شان با دیگر ملل و تعامل‌شان با حاکمیت‌ها در طول تاریخ می‌شود. خلاصه این‌که تاریخ اجتماعی از مرز نام‌ها می‌گذرد و به فرهنگ‌ها، هنجارها، باورها و ... می‌رسد تا به‌جای بررسی رویه خشک کنش‌ها و واکنش‌ها، علل و ریشه‌های آن‌را بیاموزیم و این‌جاست که ابزاری برای تحلیل خواهیم داشت که اگر جامعه ایران پیش از ورود اسلام طبقاتی بوده و ... شاید بیش از آن‌که شرایط کشور عامل مسلمان شدن مردم این دیار باشد، روحیه حق‌طلبی مردمان ایران زمین عامل پررنگ‌تری برای رفتار آن‌ها بوده است. 

 

اما درباره خود کتاب

دکتر رضا شعبانی استاد تاریخ کشورمان که در سال ۱۳۸۹ به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار کشور انتخاب شد در این کتاب به طور مبسوط به تاریخ اجتماعی کشورمان می‌پردازد و ماجرا را از حضور اولین اقوام آریایی در فلات ایران شروع می‌کند و پس از پرداختن به بحث تشکیل اولین دولت در ایران، سازمان‌های روستایی، شهری و سیاسی کشور را مورد بررسی قرار می‌دهد و ضمن هر کدام، حقایق شیرینی از رفتار پیشینیان این دیار را برای مخاطب خود بازگو می‌کند و در نهایت خصوصیات تمدن ایرانی را بررسی می‌کند. آن‌چه درباره ویژگی‌های این کتاب قابل اشاره است نثر خاص و تقریباً ادبی کتاب است و اطلاعاتی که در هر بخش به صورت عمیق به مخاطب منتقل می‌شود که باعث می‌شود ریتم مخاطب در خواندن آن نسبتاً کند باشد اما خوشبختانه کتاب به هیچ وجه ملال‌آور نیست و به مخاطب امکان سنجش ادعاهای تفکرات مختلف درباره ایران و ایرانی را می‌دهد. 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
یادداشت

طاقت فرسودگی‌ام هیچ نیست

٩٧/٠١/٢٥
یادداشت

اَی خِدا، باز هم پایتخت!؟

٩٧/٠١/٣٠
پایتخت 5 با چند قسمت طلایی به ایستگاه آخر رسید تا بیشتر از قبل حسرت قسمت‌های کشدار و خسته‌کننده آن را بخور

آب بندی سیروس و محسن

٩٧/٠١/٢٥

سوتی‌های عجیب

٩٧/٠١/٢٥

شلنگ آب در پایتخت

٩٧/٠١/٢٥
چرا همیشه از تماشای ماجراهای خانواده معمولی‌ لذت می‌بریم؟

پایتخت قلب‌ها

٩٧/٠١/٢٥
به بهانه اکران آخرین قسمت از مجموعه سه گانه «دونده هزارتو» پس از 3 سال

دونده هزارتو در خط پایان

٩٧/٠١/٣٠
درباره سریال‌هایی که با فصل دوم‌شان خاطرات خوب‌مان را خراب کردند

کشششششدار و مریض

٩٧/٠١/٢٥
یادداشت

همه چی آرومه، ما چقدر خوشحالیم!

٩٧/٠١/٣٠
به بهانه اکران سریال «گلشیفته» در شبکه نمایش خانگی

سندروم سریال‌سازی فست‌فودی

٩٧/٠١/٢٥
فتوچاپ

فتوچاپ 531

٩٧/٠١/٢٥
ساختنیجات

پیشنهادهایی برای کتاب‌بازهای کتاب به دست

٩٧/٠١/٢٥
شاخ هفته

عاشق نشدی، طعنه مزن عشاق را!

٩٧/٠١/٢٥
درباره آهنگسازها و کارگردانانی که همکاری طولانی و خاطره‌انگیزی داشتند

دیالوگ ‏ها از زبان سازها

٩٧/٠١/٣٠
جارچی

جارچی 531

٩٧/٠١/٢٥
ناصرخان اکتور سینما

چیه این پنهون کاری؟

٩٧/٠١/٣٠
توصیه‌هایی درباره نکات مهم و ضروری بهداشت فردی در فصل گرم

حقوق متقابل جامعه و بوهای ما!

٩٧/٠١/٣٠
تلگجیم

تلگجیم 531

٩٧/٠١/٢٥
حکایت هفته

اندر احوالات مریدان و حرص دنیا

٩٧/٠١/٢٥
یادداشت

بخند و بترس

٩٧/٠١/٢٥