کم گوی و گزیده فیلم ساز چون در
درباره کارگردان‌هایی که کم کار اما موفقند

کم گوی و گزیده فیلم ساز چون در

نویسنده : احسان رحيم زاده

برخی کارگردان‌ها مثل اساتیدی چون مهرجویی و کیمیایی اصرار دارند که هر چند وقت یک‌بار، فیلمی جدید را روانه پرده‌های سینما کنند. روی دیگر سکه فیلمسازانی هستند که با دقت و حوصله سراغ کارهای جدید می‌روند و هر کاری را به راحتی قبول نمی‌کنند. این فیلمسازان گزیده کار انسان‌های ایده‌آل‌گرایی هستند. آن‌ها پس از این‌که همه شرایط جفت‌وجور شد وارد گود ساخت فیلم بعدی می‌شوند. فراهم شدن شرایط آرمانی ممکن است چندین سال یا گاهی دهه‌ها طول بکشد؛ ولی فیلمسازان مورد نظر این قدر صبور هستند که حاضرند مدت زمان زیادی دندان روی جگر بگذارند اما فیلم خوبی بسازند. نتیجه این آرمان‌گرایی تولید معمولاً یک فیلم خوب و برگزیده در کارنامه فیلمسازی این بزرگواران است. البته می‌توان به ماجرا از جنبه‌ای دیگر هم نگاه کرد. برخی از این افراد پس از ساخت یک فیلم خوب مورد حمایت دولت و بخش خصوصی قرار نگرفته و به حال خود رها شده‌اند. در این گزارش مروری داریم بر کارنامه تعدادی از کارگردانان گزیده کار سینمای ایران با ذکر این نکته که کم‌کاری همیشه دلالت بر موفقیت ندارد.

پرویز شهبازی

نفس عمیق در دربند

این کارگردان در مدت 18 سال 5 فیلم ساخته که بدون شک بهترین و جذاب‌ترین آن «نفس عمیق» است. شهبازی بعد از این اثر 2 فیلم دیگر هم ساخت  یعنی «عیار14» و «دربند» که هیچ کدامش به قله «نفس عمیق» نزدیک هم نشد. شهبازی همه کارهای فیلم‌هایش را خودش انجام می‌دهد. او هم فیلم را کارگردانی می‌کند و هم در تدوین و فیلمنامه‌نویسی یکه و تنها کار را جلو می‌برد. این کارگردان در زمان 3 رئیس‌جمهور مختلف فیلمش را ساخته و مشکل کم فیلم ساختنش به خودش برمی‌گردد. شاهکار او یعنی «نفس عمیق» که انتظار ساخت فیلم‌های مشابه از او را بالا برد، فیلمی است که تصویری شفاف از مناسبات جوان‌ها و نیازهای‌شان ارائه می‌دهد. 

 

واروژ کریم مسیحی

تردید در پرده آخر

باورتان می‌شود کارگردانی موفق، 62 سال سن داشته باشد و فقط 2 فیلم ساخته باشد؟ آن هم کارگردانی که «پرده آخر» او یکی از بهترین آثار تاریخ سینمای کشور است. بین فیلم اول و دوم واروژ کریم مسیحی یعنی «تردید» 18 سال فاصله افتاد. فیلمی که اصلاً نتوانست موفقیت «پرده آخر» را تکرار کند. كريم مسيحي در مراسم اختتامیه جشنواره فيلم فجر زمانی که می‌خواست جایزه فیلم «تردید» را بگیرد، با لحنی طعنه‌آمیز ابراز اميدواري كرد كه در 18 سال آينده، فيلم بهتر ديگري در مقايسه با ترديد بسازد.

 

حمید نعمت‌ا...

 بوتیک پر از بی‌پولی 

این کارگردان با ساخت 3 فیلم در طول 11 سال یکی از گزیده کارترین کارگردانان سینمای ایران است. با فیلم اولش یعنی «بوتیک» (سال 82) خوش درخشید و همه نگاه‌ها را به سمت خود جلب کرد. بعد از آن با فاصله 4-3 ساله به ترتیب «بی پولی» و «آرایش غلیظ» را کارگردانی کرد. دو فیلمی که با یک شیب ملایم این کارگردان را به سمت پایین نمودار فیلمسازی‌اش هدایت کردند. در لابه‌لای این فیلم‌ها نعمت ا... سریال «وضعیت سفید» را هم تحویل تلویزیون داد. او در مصاحبه‌ای حوصله نداشتن و آماده نبودن شرایط را دلیل کم کاری‌اش عنوان کرده و گفته است: «داشتن انگیزه و حس و حال مناسب برای شروع فیلمسازی و آغاز یک پروژه برای من مهم است. در کنار این موضوع وسواس هم وجود دارد، باید قانع شوم که طرح و فیلمنامه خوبی دارم که می‌توانم با اعتماد و اتکا به آن فیلم خوبی بسازم.»

 

بهروز افخمی

کیفیت‌گرا یا بی نظم؟

این که چرا بعد از «شوکران» فقط 4 فیلم ساخته به روحیات و اخلاقیات خودش برمی‌گردد. او عادت دارد کارها را نصفه کاره (به بهانه نبود امکانات، کم سن بودن بازیگر نقش کودک و ...) رها کند. از سال 1377 (زمان ساخت شوکران) تا الان 4 فیلم ساخته که 2 تای آن (فرزند صبح و سن پترزبورگ) با وساطت و تلاش دیگران به سرانجام رسیده است. 

 

احمدرضا درویش

دوئل درویش

در 19 سال گذشته فقط 5 فیلم کارگردانی کرده است. با فیلم «کیمیا» برنده ۳ سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر شد و توانست جلوه‌های دیگری از توانایی زنده یاد شکیبایی را به نمایش بگذارد. «سرزمین خورشید» و «دوئل» با 7 سیمرغ جوایز جشنواره فجر را درو کردند. با این حال منتقدان از بین فیلم‌هایش کیمیا را بیشتر می‌پسندند. او به سراغ پروژه‌های پرهزینه و سنگین مثل «رستاخیز» می‌رود و خیلی به فکر بالا بردن آمار تعداد فیلم‌هایش نیست. 

 

خسرو سینایی

در انتظار عروس آتشی دیگر

بعد از ساخت فیلم «عروس آتش» در سال 1378 انگیزه‌اش را برای فیلم ساختن از دست داد. در 15 سال گذشته 2 فیلم داستانی «گفت‌وگو با سایه» و «مثل یک قصه» را ساخته که نه در جشنواره دیده شده‌اند و نه اکران عمومی داشته‌اند. او سازنده یک اپیزود از فیلم مستند «فرش ایرانی» هم بود. عروس آتش همان فیلمی بود که حمید فرخ‌نژاد (در نقش فرحان) را به سینمای ایران معرفی کرد. این فیلم همچنین توانست سنت نادرست ازدواج‌های اجباری و به تبعش خودسوزی دختران جوان در جنوب کشور را زیر تیغ نقد ببرد و به همین خاطر بازتاب‌های زیادی در سطح جامعه پیدا کرد. او چند سالی را به خاطر جراحی که روی کمرش انجام داده بود خانه نشین شد. چند سالی هم با لهستانی‌ها برای ساخت یک فیلم مشترک مذاکره کرد. 

 

ناصر تقوایی

ای ناخدا خورشید

با ساخت فیلم «ناخدا خورشید» در سال 1365 یکی از بهترین فیلم‌های دریایی را در تاریخ سینمای ایران به ثبت رساند. پس از آن با فاصله زمانی 3 و 12 ساله «ای ایران» و «کاغذ بی‌خط» را ساخت و سپس دست از کار کشید. او قصد ساخت دو فیلم «زنگی و رومی» و «چای تلخ» را داشت که به دلیل مشکلات شخصی هیچ کدامش به نتیجه نرسید. 

 

کیانوش عیاری

بودن یا نبودن عیاری؟

خانه پدری را 4 سال پیش ساخت و پس از آن‌که خبر توقیفش را شنید به سراغ فیلم دیگری نرفت. بهترین و ارزشمندترین فیلمش همچنان «بودن یا نبودن» است که 16 سال از زمان ساخت آن می گذرد. شاید باورتان نشود که عیاری در این 16 سال فقط 3 فیلم دیگر ساخته باشد. آن هم 3 فیلمی که هیچ کدام اکران نشده‌اند.  

 

نظرات کاربران
کد امنیتی