بابك بيات و نواهاي ماندگارش در سينما
مروری بر زندگی هنری زنده یاد بابک بیات در 68 اُمین سالروز تولدش

بابك بيات و نواهاي ماندگارش در سينما

نویسنده : علي نيك فرجام

آیا می‌توانید یک فیلم یا مجموعه تلویزیونی را بدون داشتن موسیقی متن تصور کنید؟ این تصویر همان‌قدر غیرطبیعی و دوست نداشتنی به نظر می‌رسد که تصور یک خودرو بدون رنگ و طراحی بدنه! بر همین اساس باید گفت که اهمیت موسیقی متن در یک اثر سینمایی یا تلویزیونی اگر بیشتر از خود اثر نباشد، کمتر هم نیست. چه بسیارند فیلم‌ها و سریال‌هایی که سال‌های طولانی از تولید و پخش آن‌ها می‌گذرد و امروز بیشتر با نوای موسیقی متن‌شان به یاد مخاطبان می‌آیند و در گوشه‌گوشه جهان نامی از آن‌ها برده می‌شود. به‌عنوان نمونه می‌توان به فیلم‌های بزرگی مانند «پاپیون»، «پدرخوانده»، «خوب، بد، زشت» یا «ماموریت غیرممکن» اشاره کرد که به لطف سازندگان‌شان پس از دهه‌های طولانی هنوز در رادیو، تلویزیون و شبکه جهانی اینترنت دست به دست می‌شوند. با این حال نام‌هایی که در پشت این آثار به یاد ماندنی قرار دارند به اندازه نام‌های کارگردانان به زبان‌ها جاری نمی‌شوند و از شهرتی که لایق نام آن‌ها است بهره‌مند نمی‌شوند. از همین رو بد نیست که هر از گاهی و به بهانه‌ای هم که شده به نام‌هایی بپردازیم که در تاریخ سینما و تلویزیون کشورمان مسبب ساخت آثاری شدند که کماکان در ذهن و خاطره مخاطبان سینما و تلویزیون به یادگار مانده‌اند و یکی از این نام‌ها نامِ مرحوم «بابک بیات» است، مردی که سهم او در موفقیت بسیاری از آثار سینمای و تلویزیونی ایران انکار نشدنی است.

 

آغاز موسیقی زندگی بیات

بابک بیات در بیست و سوم خرداد سال 1325 در شهر تهران به دنیا آمد و فعالیت هنری خود را در سال 1344 و در سن 19 سالگی با فراگیری موسیقی کلاسیک و اپرا آغاز کرد و برای چند سال در این حوزه باقی ماند تا این که در اوایل دهه 1350 شمسی وارد سینما شد و تا انقلاب اسلامی سال 1357 موسیقی متن چندین اثر سینمایی را به نگارش در آورد، فیلم‌هایی که از جریان سینمای بدنه مبتذل آن مقطع جدا بودند. با این حال عمده فعالیت‌های سینمایی بابک بیات به پس از انقلاب اسلامی اختصاص دارد که شروع کار وی با فیلم «مرگ یزدگرد» اثر «بهرام بیضایی» در سال 1360 آغاز شد و تا سال 1379 با فیلم «سام و نرگس» ادامه داشت و در این مدت او برای بیش از 90 فیلم و مجموعه تلویزیونی موسیقی متن ساخت که می‌توان گفت بيشتر آن‌ها تبدیل به آثار به یادماندنی و مهم شدند.

از جمله فعالیت‌های مهم بابک بیات در ابتدای انقلاب می‌توان به ساخت موسیقی متن نوار قصه «خروس زری پیرهن پری» و نوار كاست‌های «سكوت سرشار از ناگفته هاست» و «چیدن سپیده دم» با صدای احمد شاملو اشاره کرد.

مجموعه آثار شاخص بابک بیات در سینما و تلویزیون به اين شرح است:

 

 

شاگردان و یادگاران بابک بیات

سبک و کار بابک بیات در موسیقی به‌گونه‌ای بود که علاقه‌مندان این عرصه تنها با شنیدن بخشی از یک قطعه موسیقی قادر به شناسایی صاحب آن اثر می‌شدند، همین موضوع سبب شد تا کسانی در طول چندین دهه فعالیت آهنگسازی بابک بیات به‌عنوان شاگردان وی در عرصه موسیقی شناخته شوند که با شنیدن کارهای ایشان هنوز هم می‌توان رد پای مرحوم بیات را در آثار آنان دید. از جمله این افراد چندین خواننده جوان در عرصه موسیقی کشورمان ماندگار شدند. افرادی مانند «محمد اصفهانی»، «حمیدرضا حامی»، «مانی رهنما»، «خشایار اعتمادی»، «نیما مسیحا»، «فرجام محمدی» و «امیر سام» اشاره کرد که امیر سام آخرین قطعات به یادگار مانده از زنده‌یاد بابک بیات را اجرا کرده است. 

افتخارات بابک بیات

وی در دهه‌های گذشته بارها نامزد دریافت جایزه برترین موسیقی فیلم در جشنواره فيلم فجر شد. در سال 1364 و در چهارمین جشنواره فیلم فجر برای ساخت موسیقی متن فیلم «اتوبوس» از بابک بیات تقدیر شد و دو بار نیز در سال های 1369 و 1375 به خاطر ساخت موسيقی فيلم‌های عروس (بهروز افخمی) و سرزمين خورشيد (احمدرضا درویش) سیمرغ بلورین این جشنواره به وی اهدا شد. در روزهای پایان عمر، بابک بیات نیاز به پیوند کبد داشت و مدتی بود که وضعیت سلامتی وی به مرحله بحرانی رسیده بود تا این‌که پنجم آذرماه سال 1385 در سن 85 سالگی چشم از جهان فروبست و قطعات هنرمندانه‌اش را که در طی چندین دهه فعالیت هنری به علاقمندان عرصه موسیقی هدیه کرده بود به یادگار گذاشت. اما ما ترجیح دادیم به بهانه تولدش یادی از او کنیم شاید یادآور این نکته باشد که دنیای موسیقی متن و ترانه تیتراژ به تولد بابک بیاتی دیگر نیازمند است.

نظرات کاربران
کد امنیتی