جنــــــــگ  پایاپــــــــــای  کــــتـــــــاب‌های الكترونيكي و چاپي
کتابخوان‌ها کــــــــــــدام را می‌پسندند؟

جنــــــــگ پایاپــــــــــای کــــتـــــــاب‌های الكترونيكي و چاپي

نویسنده : علي نيك فرجام

یکی از مهم‌ترین سوالاتی که این روزها بین اهالی کتاب رواج پیدا کرده، این است که آیا کتاب‌های الکترونیک که با پیدایش رایانه‌های سبک مانند تبلت‌ها، کتابخوان‌ها وگوشی‌های هوشمند، دسترسی به آن‌ها آسان است و تنها با یک دانلود اینترنتی می‌توان به کتاب مورد نظر رسید، قابلیت این را دارند که کتاب‌های دوست‌داشتنی کاغذی را از صحنه روزگار محو یا محبوبیت‌شان را کمرنگ‌تر کنند؟ حقیقت این‌جاست که کتابخوان‌های قدیمی و پیشکسوت معمولا در پاسخ این سوال می‌گویند که هیچ‌گاه این نسخه‌های بی‌روح دیجیتالی نخواهند توانست جای کتاب‌های مهربان چاپی را بگیرند و در مقابل؛ نسل جوانِ تازه کتاب خوان شده که از کودکی با رایانه و دنیای فناوری بزرگ شده، معتقد است که کتاب‌های الکترونیک، عاملی شده تا بیشتر مطالعه کنند و کتاب بخوانند. البته هر دو گروه کاملا حق دارند و هر کدام از دیدگاه خود مناسب‌ترین پاسخ را داده‌اند، زیرا نوستالژی کتاب‌های کاغذی را به طور حتم نمی‌توان با هیچ نوع کتاب دیگری عوض کرد و کتابخانه‌های خانگی را که هر اهل کتابی برای خود ساخته نمی‌توان با هیچ کتابخانه دیجیتالی، طاق زد. شاید برای کتابخوان‌های قدیمی روزی هر دوی این‌ها در کنار هم قرار بگیرد، اما حذف شدن یار قدیمی برای هر عاشق کتابی، امری ناشدنی است؛ و در مقابل، نسل جدید که همه کارهای روزانه‌اش با نرم‌افزارهای تلفن همراه و تبلت جلو می‌رود و حتی دیگر خیلی‌ها برای نوشتن جزوه نیز از یک تبلت و قلم دیجیتالی استفاده می‌کنند، نمی‌توان کتابی جز کتاب الکترونیک تعریف کرد. حتی جالب است بدانید که طبق جديدترين مطالعه شرکت پیو (Pew)، دارندگان کتابخوان‌های الکترونیکی و رایانه‌های لوحی در مقایسه با دیگران بیشتر کتاب می‌خوانند.

كتاب‌خوان‌هاي الكترونيك، مهم اما ناشناخته

واژه‌ای به نام «کتاب‌خوان الکترونیک» یا همان «E‌book Reader» حدود یک دهه است که در میانه دو دنیای ادبیات و فناوری در رفت‌وآمد است و در این دهه طرفداران و منتقدان خود را داشته است. در واقع عمر این واژه کوتاه‌تر از عمر سوژه این هفته ما یعنی «کتاب‌های الکترونیک» است و تا پیش از ابداع این ابزار دوست داشتنی، مردم از صفحه نمایش رایانه‌های رومیزی و رایانه‌های همراه (لپ‌تاپ) برای مطالعه نسخه‌های الکترونیکی کتاب‌ها استفاده می‌کردند، اما باید پذیرفت که مهم‌ترین مزیت کتاب‌خوان‌های الکترونیک، نسبت به رایانه‌های همراه، وزن بسیار کم (بین 200 تا 300 گرم) و قابلیت حمل و نقل آسان است. درخور اشاره است که با پیشرفت‌های فناوری، حوزه کتاب‌خوان‌های الکترونیک به دنیای رایانه‌های لوحی (تبلت) نزدیک شده است اما هنوز هریک از این دو مفهوم در دو مسیر مختلف به راه خود ادامه می‌دهند.

اصلی‌ترین بازار کتاب‌خوان‌های الکترونیکی درحال حاضر در اختيار شرکت «آمازون» به‌عنوان بزرگ‌ترین فروشگاه اینترنتی کتاب در دنیا است که محصول خود را با نام «کیندل» ارائه می‌کند، در مرحله بعدی شرکت «سونی» و پس از آن انتشارات بین‌المللی «بارنز اند نوبلز» با کتاب‌خوان «Nook» ایستاده‌ است که کماکان در این بازار به فعالیت ادامه می‌دهند.

ناگفته نماند که کتاب‌خوان‌های الکترونیکی مزایای بسیاری نسبت به رایانه‌های لوحی برای عاشقان مطالعه کتاب دارد؛ این محصولات بسیار ارزان‌تر از رایانه‌های لوحی هستند، به‌عنوان مثال قیمت کتاب‌خوان‌های شرکت آمازون از 70 دلار تا 120 دلار است درحالی که در همین شرکت، قیمت پایین‌ترین رایانه لوحی از 140 دلار شروع می‌شود و همان‌طور که می‌دانید قیمت برخی رایانه‌های لوحی به بیش از هزار دلار نیز می‌رسد. 

از سوی دیگر، فناوری صفحه نمایش در کتاب‌خوان‌ها براساس «جوهر الکترونیک» است که با وجود ارائه تصویر سیاه و سفید، خواندن آن بسیار آسان‌تر و چشم‌نوازتر است و افزون بر آن، می‌تواند برای ساعت‌های طولانی‌تر (حدود ۳۰ ساعت) بدون نیاز به شارژ مجدد به کار خود ادامه دهد. ناگفته نماند که همین صفحات سیاه و سفید، قابلیت نمایش عکس، نمودار و جدول را نیز دارند.

کتاب‌خوان‌های نسل جدید، علاوه بر مجهزبودن به صفحه نمایش لمسی، قابلیت اتصال به اینترنت و دریافت کتاب‌های الکترونیکی از شبکه را نیز دارند و گستردگی حوزه آن‌ها به‌قدری است که تمامی قالب‌های متنی BBeB، ePUB، Microsoft word، RTF و PDF را پشتیبانی می‌کنند. با این حال در کشور ما استقبال چندانی از این محصول نشده است و مردم کماکان به خریدن رایانه‌های لوحی جذاب و فریبنده علاقه دارند که علاوه بر قابلیت کتاب‌خوانی، از بازی‌های گوناگون، وب‌گردی و هزاران امکان دیگر پشتیبانی می‌کنند و البته قیمت‌های بالایی هم دارند.

جوهر الکترونیک یا چاپ و کاغذ

هر زمان که صحبت از کتاب‌‌های الکترونیک به میان می‌‌آید، بدون استثنا هستند افرادی که داد سخن از نوستالژی، لذت کتاب کاغذی و علاقه‌‌شان به ورق زدن سر بدهند و بگویند که کتاب الکترونیکی اصلا کتاب نیست و انسان باید اصالت هر چیزی را حفظ کند؛ به نظر بنده حقیر این سخن عین این است که بگوییم، بانکداری الکترونیکی اصلا لذت ندارد، یعنی چه که با یک کارت کوچک یا از طریق اینترنت بتوانیم پول انتقال بدهیم و قبض‌‌ها را بپردازیم! اصلا لذت کارهای بانکی به این است که در صف‌‌های طولانی بایستیم و پس از پر کردن چند برگ کاغذ (آن هم توسط کاربن) منتظر باشیم که کارمند بانک، پول‌‌ها را با دست (نه با دستگاه پول‌‌شمار) بشمارد به ما بدهد و وقت گران‌بها را صرف بایگانی کردن کاغذها کند.

صرف نظر از منطقی نبودن این رویاپردازی عجیب، گویا اولین چیزی که دوستان فراموش كرده‌اند، این است که جلد جلد هر کتاب و هر برگ کاغذ از تنه درختانی ساخته می‌‌شود که پناهگاه حیات ما انسان‌‌ها بوده و هستند و با از بین رفتن‌شان، ما هم باید با آسمان آبی و زمین سبز خداحافظی کنیم.

به این ترتیب اگر به عنوان یک انسان، تنها یک دلیل برای ترجیح کتاب و کتاب‌‌خوان‌‌های الکترونیک بر کاغذ و جوهر داشته باشم، این است که با این کار از قطع درختان بیشتر جلوگیری می‌‌کنم. بگذریم که اگر روزی مجبور به اسباب‌‌کشی بشوم، عزای مکان جدید برای کتاب‌‌ها و کتابخانه عزیزم را هم نمی‌‌گیرم.

تعصب، تجربه و حالا لذت!

من همین اول رسما اعلام کنم که در گذشته از افرادی بودم که درباره کتاب‌‌‌های كاغذي تعصب داشتم و مقابل هرکسی که ادعا می‌کرد تجربه مطالعه کتاب الکترونیکی می‌تواند به شیرینی خواندن کتاب كاغذي باشد می‌‌‌ایستادم! البته هنوز هم خواندن کتاب کاغذی را ترجیح می‌‌‌دهم، ولی معتقدم که مطالعه کتاب الکترونیکی واقعا به همان شیرینی است. اما حدود 8 سال پیش که اولین بار به صورت جدی و به پیشنهاد یکی از دوستان شروع به خواندن کتاب الکترونیکی کردم خیلی عجیب و در کمال تعجب کتاب «سینوهه، پزشک مخصوص فرعون» را از روی صفحه 2 اینچی تلفن همراهم تمام کردم! از همان روز بود که تعصبم را به کلی کنار گذاشتم و می‌‌‌توانم ادعا کنم که این روزها بیشترین وقت مطالعه‌‌‌ام را به کتاب های الکترونیک اختصاص می‌‌‌دهم و البته این میزان مطالعه هم به شکل تعجب برانگیزی زیاد شده است! البته همیشه دو سبد خرید هم برای کتاب‌‌‌هایم دارم؛ یکی برای مطالعه الکترونیک و یکی برای همان روش کلاسیک ! چون بعضی کتاب ها را حتما باید به صورت كلاسيك مطالعه کرد!

یکی از مزایایی هم که مرا بیشتر و بیشتر به خواندن کتاب الکترونیک ترغیب کرد همین راحتی و سهولت در مطالعه است؛ وقت خواب، دقایق بیکاری، بین کارهای روزمره، در اتوبوس و تاکسی و... هر شرایط و موقعیتی که بتوان تلفن همراه یا تبلت خود را همراه داشت! اصلا همین مزیتش است که مرا خیلی زیاد به خواندن کتاب‌‌‌های الکترونیک علاقه‌مند کرد. 

البته برای شمایی که می‌‌‌خواهید این تجربه دوست داشتنی را برای اولین بار امتحان کنید یک پیشنهاد دارم و آن این که اولین تجربه‌تان از مطالعه کتاب الکترونیک را به خواندن کتابی که قبلا خوانده‌اید و دوست دارید دوباره آن را بخوانید اختصاص دهید... عجیب تاثیرگذار است!

نظرات کاربران
کد امنیتی
f_etemadi
f_etemadi
٩٢/١١/١٧
١
٠
هيچي لذت خوندن كتاب كاغذي رو نداره!