دستگاه فتوکپی تلویزیون
کپی‌سازی و انواع آن در سریال‌های ایرانی، به بهانه پخش «آوای باران»

دستگاه فتوکپی تلویزیون

نویسنده : سید مصطفی صابری

مدت‌ها قبل که در جیم درباره کپی سازی در سینمای کشور با شما همکلام شدیم از فیلم‌هایی مثل «چپ دست»، «دوخواهر»، «سوپراستار»، «آقای هفت رنگ» و... گفتیم که نسخه‌های امروزی و ایرانی آثار هالیوودی یا قبل از انقلاب بودند، اصلاً فکر نمی‌کردیم عرصه سریال‌سازی ما از سینما در این زمینه جلو بزند. تقلید و انواع آن شامل مضمون، پیام، فرم، روایت، داستان، فرمول و... در تمام دنیا وجود دارد و چیز عجیبی نیست و حتی گاهی بزرگان عرصه سینما و تلویزیون به آن اقدام می‌کنند تا ادای دینی به اثر اصلی که در زمان خودش دیده نشده کرده باشند یا از زاویه دیگری اثر را تولید کنند، اما بیشتر اوقات تقلید صرفاً به خاطر راحت‌تر بودن و تضمین بازگشت سرمایه و جذب مخاطب انجام مي‌شود، مثل کپی کاری سینمای هند از هالیوود با حرکات موزون اضافه، یا بازتولید آثار گونه وحشت سینمای ژاپن در آمریکا و... اما این اتفاق در هر ابعاد و با هر نیتی که صورت بگیرد معمولاً فیلمنامه‌نویس و کارگردان منکر ماجرا نمی‌شوند و گاهی به آن افتخار هم می‌کنند، اما در کشور ما اثر تولیدی که کپی شده با اندک تغییری ارائه می‌شود و عوامل تصور می‌کنند می‌توانند به صرف آن تغییرهای ذوقی و خلاقانه اصل تقلید خود را نادیده بگیرند. در ادامه مروری بر روند این ماجرا خواهیم داشت.

کپی‌های دهه 70 
از دهه 70 تا اواسط دهه 80 این تقلیدها بر اساس موج ایجاد شده توسط یک سریال انجام مي‌شد، به عنوان مثال بعد از موفقیت سریال حمید لبخنده یعنی «در پناه تو» موجی از آثار دانشجویی که مقداری عشق و احساس هم در آن‌ها وجود داشت به راه افتاد و جالب این‌جا بود که حتی خود لبخنده هم با ساخت «در قلب من» سعی در تکرار خودش داشت!!! موجی که بعداً با «روزگار جوانی» و «خط قرمز» ادامه پیدا کرد. موج بعدی را سریال «همسران» به راه انداخت، طنزهای آموزنده و خانوادگی که بعدش با «خانه سبز»، «دنیای شیرین» و «دنیای شیرین دریا» و... ادامه پیدا کرد. یک مقطع هم با پخش «پس از باران» موجی از سریال‌هایی که شخصیت‌ها طی آن‌ها دنبال پدر و مادر اصلی خود بودند به راه افتاد. اوج ماجرا و نخ نما شدن یک ایده با سریال «او یک فرشته بود» کلید خورد که بعداً بدون هیچ خلاقیتی با «اغما»، «سقوط یک فرشته» و... ادامه پیدا کرد. اما کم‌کم ماجرا شکل تازه‌ای به خود گرفت. 
چشم گناهکاران
سریال «گناهکاران» که خاطر مبارک‌تان هست، فردی با انجام عمل قرینه و پیوند چشم یک عارف، دید برزخی پیدا کرد و در ادامه یکسری قتل‌ها هم در سریال اتفاق افتاد. این سریال خیلی شیک و مجلسی از فیلم «چشم» که دو نسخه آسیایی و آمریکایی دارد کپی کرده بود. 
زیر آسمان خنده  
در حالی که مهران غفوریان در اوج محبوبیت سریال «زیر آسمان شهر» در یک مصاحبه تلویزیونی خیلی صادقانه گفت ایده یک طنز آپارتمانی با این مختصات را از یک سریال خارجی برداشته، بعدها مهدی مظلومی سریالی به نام «زندگی به شرط خنده» ساخت و حتی با تکرار شخصیت خشایار زیر آسمان شهر دیگری ساخت!!! 
کمربندها را برای تقلید ببندیم!
بعد از موفقیت سریال «بدون شرح» که داستانش در تحریریه یک هفته‌نامه زرد می‌گذشت، سریال «کمربندها را ببندیم» تقریباً با همان عوامل و قصه‌ها ساخته شد که داستانش فقط به جای تحریریه در یک فرودگاه خصوصی (!) روایت می‌شد. اما از یک جایی به بعد طنازان داخلی به فکر تقلید از آثار خارجی افتادند.
نون و ریحون دوستان 
فرزاد موتمن چند سال قبل در ماه مبارک رمضان سریال «نون و ریحون» را ساخت، چند رفیق با ویژگی‌های مختلف و.... هر چند قصه سریال بعد از چند قسمت تغییر اساسی کرد، اما معلوم بود که عواملش سریال معروف «فرندز» یا دوستان را خیلی دوست داشتند، چون حتی شخصیت یک آدم خنگ که عشق بازیگری بود را هم در آن تکرار کردند که با شخصیت معروف «جویی» در فرندز حتی از نظر گریم مو نمی‌زد.
 لاستی‌ها به صف 
از فصل اول و دوم «قلب یخی» بگیرید تا «پنجمین خورشید» و «مسیر انحرافی» هر کدام به نوعی از سریال آمریکایی لاست کپی‌های گل درشت کرده بودند. قلب یخی در شیوه معرفی شخصیت‌ها، رو دست زدن به مخاطب و... پنجمین خورشید در سفر به زمان‌های مختلف حتی با همان افکت‌های صوتی و تصویری لاست، و مسیر انحرافی هم که نیازی به توضیح ندارد.
 کپی بهتر از اصل!
اما از معدود مواردی که کپی در سریال‌سازی ما بهتر از نسخه اصل درآمده سریال «شاید برای شما هم اتفاق بیفتد» است که بر اساس سریال سطحی «کلید اسرار» ساخته شد اما سوای ایده اولیه در فرم و استانداردهای مختلف داستانی، بازی، فیلمبرداری و از همه مهم‌تر شکل نتیجه‌گیری به مراتب از نمونه ترکیه‌ای‌اش بهتر است. 
تقلیدخور ملس!
سریال آمریکایی «فرندز» به‌خاطر شخصیت‌های شیرین و طنز موقعیتش تبدیل به منبعی برای سریال‌های داخلی شد تا مثل «نون و ریحون» از آن تقلید کنند، تقلیدهایی که به خصوص در متن‌های برادران قاسم‌خانی بسیار به چشم می‌خورد. به عنوان مثال خانم شیرزاد همان «فیبی» در فرندز بود و دکتر ساختمان پزشکان هم یکجورهایی وامدار «دکتر راس گلر» نسخه آمریکایی بود. 
موج تازه‌ای رسید
موجی که به تازگی راه افتاده و این روزها به «آوای باران» و «یادآوری» رسیده از چندی قبل شروع شد، وقتی سریال ضعیف «اولین انتخاب» به راحتی سری فیلم‌های کمدی «ملاقات با والدین» را مورد عنایت قرار داد و شخصیت خواستگار عاشق پیشه و دست و پا چلفتی که توان متقاعد کردن والدین عروس را ندارد به افشین هاشمی سپرد. 
تقلیدهای نسبتاً بد
اما «بچه‌های بد» اثر سیروس مقدم از چند جنبه به خصوص شباهت بسیار زیاد و غیرقابل کتمان شخصیت میلاد کیمرام به شخصیت اول سریال «برکنیگ بد» حسابی صدا کرد؛ اما مقدم و همکارانش زیر بار این ماجرا نرفتند و حتی یکی از عوامل سریال «بچه‌های بد» را خیلی بهتر از «برکینگ بد» توصیف کرد. البته شباهت‌ها خیلی هم جزئی بود، در این حد که شخصیت اصلی سریال آمریکایی وقتی می‌فهمد قرار است بمیرد سعی می‌کند با تولید مواد مخدر پس اندازی برای خانواده‌اش جور کند و شخصیت سریال مقدم وقتی می‌فهمد به زودی می‌میرد تصمیم می‌گیرد با سرقت خانواده‌اش را پولدار کند، در همین حد شباهت و چند شباهت همین‌قدر جزیی دیگر.
نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨