مقدم‌دوست: 5 سال روی فیلم‌نامه سر به مهر کار کردم
گفت‌و‌گو با کارگردان فیلم سینمایی«سر به مهر»

مقدم‌دوست: 5 سال روی فیلم‌نامه سر به مهر کار کردم

نویسنده : مریم ضیغمی

خدایا خیلی دعا دارم... خدایا مادرم را بیامرز... خدایا چشم خواهرم خوب شه... خدایا بابام کبدش خوب شه... خدایا این عادت اینترنت از سرم بیفته... خدایا شرمم میاد اما مسئله ازدواجم رو می خوام بگم... این دیالوگ‌ها، نجواهایی است که لیلا حاتمی در نقش صبا در فیلم «سر به مهر» بیان می‌کند، دختری وبلاگ‌نویس و گوشه‌گیر که خجالت می‌کشد جلوی دیگران نماز بخواند و... هادی مقدم‌دوست که پیش‌تر نامش را در کنار حمید نعمت‌ا... با آثار شاخصی چون سریال «وضعیت سفید» دیده‌ایم، به عنوان نخستین تجربه فیلم‌سازی‌اش به خوبی به این موضوع بکر پرداخته است و از قضا نعمت‌ا... این بار در نگارش فیلمنامه به او کمک کرده و حاصل این همکاری دریافت سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی «فیلم اولی» در جشنواره فیلم فجر گذشته است. «سر به مهر» این‌روزها در حال اکران است، با ما همراه شوید تا از او و این فیلم بیشتر بدانید.


 «سر به مهر» سوژه بکری دارد، ایده اصلی‌اش از کجا آمد؟
  یک فیلم‌نامه‌نویس همیشه در حال ذخیره کردن موضوعات فیلم‌نامه‌نویسی است و این موضوعات ممکن است شخصیت، موقعیت‌های نمایشی و حتی مضمون مورد علاقه‌اش باشد. موضوع شخصی که خجالت می‌کشد نماز خواندن خود را ابراز کند چند سال پیش به ذهن بنده و آقاي نعمت‌ا... رسید و از سال 85 تا90 روی  فیلم‌نامه‌اش به تناوب کار کردیم و سپس در زمان مشخصی به طور متمرکز فیلم‌نامه را نوشتیم.
 چون پرداختن به موضوع  نماز، حساسیت برانگیز است با کارشناس خاصی هم در این باره مشورت کردید؟ 
 بله، مشاوره‌های اجتماعی، روان‌شناسی و مذهبی برای فیلم‌نامه داشتیم، اما بخش اصلی تحقیقات‌مان در طول همین سال‌ها اتفاق افتاد و قصه را در ذهن پرورش دادیم.
 ابتدا که می‌خواستید کارگردانی «سر به مهر» را تجربه کنید واهمه نداشتید که بعد از سال‌ها تحقیق و نگارش و صرف انرژی می‌توانید اثر قابل دفاعی را در کارنامه‌تان به ثبت برسانید؟
 قطعاً آدم همیشه مواظبت می‌کند که فیلم خوب، با ارزش و جذابی را کار کند. همیشه در تلاش هستم و سعی خود را برای با ارزش بودن و جذاب بودن فیلم‌نامه انجام می‌دهم، البته در نهایت تماشاچی معین می‌کند که موفق بودیم یا خیر؟
 یکی از مشکلات سینما و تلویزیون ما شخصیت‌پردازی است، اما خوشبختانه در فیلم‌نامه شما و حمید نعمت‌ا... این مشکل وجود ندارد...
 شخصیت‌پردازی به تعبیری نمایش انسان‌ها در فیلم‌هاست، همان‌طور که در زندگی آدم‌ها ابعاد مختلفی دارند و برای اعمال‌شان انگیزه‌هایی وجود دارد و تغییر می‌کنند و در موقعيت‌ها رفتارهايي از خود بروز مي‌دهند، آدم‌های فیلم‌ها هم مشخصات‌شان باید مانند آدم‌های زندگی واقعی باشد تا شخصیت‌پردازی قوی داشته باشیم. با توجه به این که کار شناخت شخصیت کار زمان بری است همیشه سعی می‌کنیم روی فیلم‌نامه‌های‌مان دوره‌های طولانی مدت کار کنیم تا بتوانیم شخصیت‌های‌مان را بهتر بشناسیم و هنگام نگارش فیلمنامه آن‌ها را بهتر شخصیت‌پردازی کنیم در این صورت همه عوامل به خصوص بازیگران با اشتیاق بیشتری با پروژه همکاری می‌کنند و تماشاگر هم با علاقه بیشتری فیلم را تماشا می‌کند. 
 «لیلا حاتمی» با توجه به تجربه قبلی همکاری با شما و نعمت‌ا... در «بی پولی» به شما اعتماد کرد که در فیلم‌تان بازی کند؟
 لیلا حاتمی نخستین انتخاب ما بود. او هم به عنوان بازیگری حرفه‌ای که کیفیت برایش اهمیت دارد بعد از مطالعه فیلم‌نامه پذیرفت و به طور حتم از متن و نقش راضی بود.
 «صبا» از این که دیگران بدانند او نماز می‌خواند خجالت می‌کشد. اما سوال این جاست که چرا او که دختری تحصیل کرده و وبلاگ‌نویس است و با دنیای مجازی ارتباط دارد فردی خجالتی و گوشه‌گیر است؟
 آدم‌هایی که حالا خجالتی هستند شاید ابتدا آدم‌های شاد و برون‌گرایی بودند اما وقتی در شرایط خاصی قرار می‌گیرند به‌خصوص وقتی دوران مجردی‌شان طولانی می‌شود درگیر تنهایی می‌شوند یعنی ممکن است این دختر دوستان زیادی داشته اما همان طور که در فیلم می‌بینید همه دوستانش ازدواج می‌کنند و او تنها می‌ماند و تنهایی سبب کاهش اعتماد به نفس می‌شود و تاثیراتی در شخصیت او می‌گذارد. خلاصه این‌طوری نیست که هیچ دوستی نداشته؛ همان‌طور در فیلم می‌بینید هم اتاقی‌اش ازدواج می‌کند و او به نقطه‌ای می‌رسد که فکر می‌کند کاملاً تنها شده است. 
 دختر در سکانسی که می‌بیند برایش مهمان آمده به دلیل خجالت از نماز خواندن در حضور جمع به فرودگاه می‌رود و آن‌جا نماز می‌خواند... 
 آدم‌ها بر اساس شخصیت خود و شرایط رفتار می‌کنند؛ وقتی این دختر در فیلم از عروسی بر می‌گردد قبل از 12 شب است و همان موقع با او تماس می‌گیرند که قرار است مهمان برایش بیاید و شب بماند و این آدم چون تصمیم گرفته نمازش را شروع کند و چون جلوی آن افراد رویش نمی‌شود نماز بخواند در آن ساعت شب تصمیم می‌گیرد برای خواند نماز در مکانی دیگر از منزل خارج شود تا زمان نماز صبح کنار آن آدم‌ها نباشد و نمازش قضا نشود... 
 قبول دارید نگارش فیلم‌نامه‌هایی چون «سر به مهر» سخت است چون شخصیت‌های کمی دارد و باید شخصیت‌پردازی درستی صورت گیرد تا برای مخاطب خسته‌کننده نباشد؟
 با نظر شما موافق هستم اما اگر فیلمنامه‌ها در بلند مدت نوشته شود میزان فشار کاری کاهش مي‌يابد و کار تبدیل به یک فرآیند لذت بخش می‌شود.
راستی حمید نعمت‌ا...  هم که در این کار به شما کمک کرد...
 ما همیشه با هم کار می‌کنیم، اخیراً هم فیلم‌نامه «آرایش غلیظ» را با هم نوشتیم و در حال فیلم‌برداری است، کار مشترک بعدی‌مان هم فیلم‌نامه سریالی با نام «یادش بخیر» است که من کارگردانش هستم. 
 چه بازتاب‌هایی از فیلم گرفتید؟
 برخی به فیلم علاقه دارند، برخی هم ندارند و این موضوع را من به طور کامل با سلیقه افراد مرتبط می‌دانم، آدم‌های مختلف به محصولات فرهنگی مختلفی نیاز دارند، یعنی هر کسی نمی‌تواند مصرف کننده یک محصول فرهنگی مشخص باشد، به همین دلیل ممکن است محصولی مورد استفاده فردی قرار نگیرد اما همان محصول مورد استفاده افراد دیگری قرار بگیرد و نظراتی که می‌شنوم به دلیل نبود تطابق سلیقه است؛ در نهایت  خیلی بازخورد منفی ندیدم.
 آیا در ادامه روند کاری‌تان فیلم‌سازی را ادامه می‌دهید؟
 درست است که حرفه فیلم‌سازی شغل ماست اما کاری فرهنگی برای مخاطبان است. با توجه به نیازسنجی که از مخاطب می‌کنیم نوع کار ما شکل می‌گیرد و با توجه به وضعیت شغلی که دارم تصمیم‌گیری‌های جدید می‌کنم، یعنی ممکن است چند سال فقط کارگردانی انجام دهم اما بعید نیست که اگر ببینم در جایی برای نیاز مخاطب لازم اســت فیلم‌نامه بنویسم.
نظرات کاربران
کد امنیتی