راه فرار از مشکل بیکاری و مشاغل کاذب دانشجویان در گفت و گو با کارشناسان

راه فرار از مشکل بیکاری و مشاغل کاذب دانشجویان در گفت و گو با کارشناسان

نویسنده : سارا ادیبان

به نظر می‌رسد باز شدن گره مسئله اشتغال کاذب دانشجویان و تحصیلکردگان نه دست که دندانی سخت می‌خواهد! برای یافتن این دندان سخت پای صحبت سه کارشناس می‌نشینیم:

صنعت و دانشگاه با هم آشتی کنند

دکتر محمد جعفری مدیر آموزشی و دانشجویی منطقه 9 دانشگاه آزاد اسلامی است. او در توضیح دلایل اشتغال دانشجویان در مشاغل کاذب می‌گوید: بخشی از تقصیر بر گردن آموزش و پرورش ما است. اغلب افراد دیپلم می‌گیرند اما هنوز نمی‌دانند که می‌خواهند برای جامعه‌شان چه نقشی ایفا کنند و اصلا آن هم نه، بلکه نمی‌دانند برای خودشان چه رشته و چه مهارتی را می‌پسندند! او بخشی از جاماندگان از بازار کار را محصول نظام سنجش و کنکوری می‌داند که خیلی‌ها برای عبور از دیوارهای بلندش، به انتخاب هر رشته‌ای حتی آنچه که خلاف میل‌شان بوده، روی می‌آورند. جعفری به کشورهای پیشرفته اشاره می‌کند که در آن‌ها هر دیپلمه‌ای روانه دانشگاه نمی‌شود و در حقیقت پذیرش با نیازهای بازار متناسب شده است. به اعتقاد او یک حلقه گمشده در مسیر اشتغال سالم فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در دست فعالان حوزه صنعت است. او عنوان می‌کند: بعضا شاهد آن هستیم که فعالان این بخش، یک فرد غیرمتخصص را به جای فارغ التحصیل دانشگاهی همان بخش به استخدام در فلان حوزه تخصصی می‌گمارند و بهانه‌شان هم پرداخت هزینه کمتر است. او قهر صنعت با دانشگاه را اشتباه و به ضرر جریان صنعتی عنوان می‌کند.

اول بازار کار را تجربه کنید، بعد مدرک بگیرید

نوید حبیبی که مدیریت آموزش عالی را در سطح دکترا خوانده، همان ابتدای بحث آب پاکی را روی دستمان می‌ریزد که «دانشگاه متصدی اشتغال در جامعه نیست.»

این استاد دانشگاه توضیح می‌دهد: دو دیدگاه در این خصوص وجود دارد، اولی دانشگاه را متولی بحث اشتغال نمی‌دادند و دیگری معتقد است که این بخش باید به طور مستقیم برای شاغل کردن فارغ التحصیلانش آستین بالا بزند.

وی از سه نظام سرشناس دانشگاهی انگلستان، آلمان و آمریکا یاد می‌کند و می‌گوید: نظام ما به مورد سوم نزدیک‌تر است. آموزش عالی در دانشگاه‌های آمریکا، محدودیتی برای پذیرش دانشجو قائل نیست و معتقد است این موضوع باید در اختیار همه قرار گیرد اما جالب اینجاست که متوسط سن ورود به دانشگاه در این کشور 28 تا 30سال بوده در حالیکه این موضوع در ایران 18تا 20 است. این یعنی؛ فردی که در آمریکا وارد دانشگاه می‌شود، قبلا بازار کار را تجربه کرده و می‌داند که می‌خواهد مرتبط با کدام حوزه و برای آموختن چه مهارتی به دانشگاه برود.

حبیبی جایگاه ایران را به لحاظ نرخ رشد دانشجویی در جهان «هفدهم» عنوان می‌کند و معتقد است که جذب دانشجو فی النفسه یکی از شاخصه‌هاي توسعه یافتگی بوده و در برآیند مثبت است، به شرط آنکه مدیریت بلندمدت این جریان هم شانه به شانه این توسعه حرکت کند.

این استاد دانشگاه به اشتغال کاذب دانشجویان اشاره کرده و می‌گوید: دانشجویی که نتواند بعد از اخذ مدرک لیسانس و ورود به مقطع فوق، برای خودش حرفه‌ای دست و پا کند و بهانه‌اش بازار باشد، حتما دارای نقایص مهارتی است چون بازار تخصصی در دست افرادی است که علاوه بر مدرک بر مهارت‌های شخصیتی‌شان تکیه دارند.

 راه حل مشکل؛ کارورزی و کارآموزی است!

معاون سابق توسعه اشتغال و کارآفرینی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در گفت و گو با جیم از طرحی با عنوان «کارورزی و کارآموزی» یاد می‌کند که بنا به گفته او محصول ابتکار انجمن مدیران صنایع خراسان رضوی است و اگر رنگ اجرا به خود بگیرد، بسیاری از مشکلات کشور در بخش اشتغال به ویژه برای تحصیلكردگان را رفع و رجوع می‌کند.

علی‌اکبر لبافی با بیان این که این طرح به مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده توضیح می‌دهد: سوابق موجود حاکی است که حدود 60 الی 70 درصد افرادی که به عنوان کارورز به بنگاه‌های اقتصادی معرفی و جذب می‌شوند بعد از حدود یک سال و سپری شدن مدت کارورزی با شناختی که کارفرمایان از این افراد پیدا می‌کنند و همچنین تخصصی که به دست می‌آورند جذب بازار کار شده و امکان ماندگاری در بنگاه‌های اقتصادی برای آن‌ها فراهم می‌شود.

لبافی چالش بزرگ بازار کار کشور را تناسب نداشتن شمار فارغ التحصیلان بعضی رشته‌های تحصیلی با نیاز بازار کار و حتی كافي نبودن مهارت‌های آن‌ها در رشته‌های تخصصی‌شان عنوان می‌کند.

وی می‌افزاید: 43 درصد جویندگان کار در کشورمان را فارغ التحصیلان دانشگاهی تشکیل می‌دهند که میزان این افراد در برنامه‌های اول تا سوم توسعه 4 درصد بوده و این جهش یک هشدار بزرگ است که صنعت و دانشگاه به دنبال هدف مشترک نبوده‌اند.

پیشنهاد دیگر لبافی برای جذب فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به بازار کار، ایجاد شرکت‌های دانش بنیان و جذب ایده‌های خوب به ویژه در دو مقطع ارشد و دکترا و در نهايت بازاریابی برای ایده‌هایشان تا مرحله تولید انبوه است.

نظرات کاربران
کد امنیتی