مقایسه دو ترانه ضد آمریکایی از دو نسل

مقایسه دو ترانه ضد آمریکایی از دو نسل

نویسنده : ملیحه جهانبخش

روز 11 آبان اجتماع بزرگی با عنوان «مرگ برآمریکا» برگزار شد که اتفاق مهم آن رونمایی از دو سرود ضدآمریکایی بود که یکی از آن‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت. اولین خواننده اسفندیار قره‌باغی خواننده پیشکسوت موسیقی کلاسیک بود که مردم او را با سرود به یادماندنی «آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو» به خاطر می‌آورند. حامد زمانی دومین نفری بود که به عنوان یک خواننده جوان و تازه نفس در این مراسم ترانه ضد آمریکایی‌اش را اجرا کرد. این دو نفر هر کدام دو نسل مختلف (قره باغی نسل اول انقلاب و زمانی نسل سوم) را نمایندگی می‌کردند. اجرای همزمان این دو ترانه فرصت مناسبی است که دو کار را کنار هم بگذاریم و شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان را بررسی کنیم.

در مقایسه دو ترانه اولین چیزی که جلب نظر می‌کند واژه‌های خاص هر اثر است. مهدی سیار در ترانه متعلق به زمانی از جمله «مرگ بر» به عنوان یک عنصر تکرار شونده استفاده کرده است. تقریبا تمام بخش‌های ترانه با همین جمله آغاز می‌شود. به جز آنجایی که می‌گوید: «زنده باد زندگی او، زنده باد زندگی من، تو، ما» شاعر در اینجا خواسته تقابلی بین وجه حماسی و لطیف سروده‌اش برقرار کند و نشان دهد یک هنرمند به همان اندازه که علیه زشتی‌ها می‌اندیشد به حفظ زیبایی‌ها نیز فکر می‌کند. تاکید بر ضمائر من، تو، او و ما نشان از دغدغه صلح‌طلبانه شاعر دارد که برای آرامش همه مردم جهان دعا می‌کند. 

حامد زمانی درباره این ترانه در یک برنامه تلویزیونی گفت: «ما با اتفاقات مشکل داریم، امیدواریم هیچ جای دنیا ظلم نبینیم... آمریکا یک استعاره است. اتفاقاتی در دنیا افتاده که مسببش آمریکاست. ما سعی کردیم با این ترانه دل‌ها را آرام کنیم.»

در مقابل در ترانه اسفندیار قره‌باغی 6 بار جمله «سازش نمی پذیریم» آمده است. در صدای خواننده اشاره‌ای به کشور آمریکا نمی‌شود، ولی در بخشی که صدای گروه همخوان شنیده می‌شود، آن‌ها آمریکا را خطاب قرار می‌دهند و می‌گویند: «آمریکا، آمریکا، آمریکای جهانخوار» جالب اینجاست که این قسمت با همان ملودی خاطره انگیز «آمریکا، آمریکا، ننگ به نیرنگ تو» خوانده می‌شود. 

تفاوت دیگر دو سروده مورد اشاره این است که در ترانه متعلق به حامد زمانی بیشتر به اتفاقات روز اشاره شده است. مثلا ترانه‌سرا از علیرضا و آرمیتا (فرزند دو تن از شهیدان هسته‌ای) نام آورده است. استفاده از ترکیباتی چون «قطع خنده‌های روشن علیرضا» نشان از تیزهوشی شاعر دارد که کلمه روشن را هم در معنای خودش به کار برده و هم اشاره‌ای به نام خانوادگی کودک این شهید بزرگوار داشته است. در سایر ترکیب‌های اضافی و وصفی هم خالق اثر با استفاده از اصطلاحاتی چون سفارت شنود، حقوق بی بشر و کشتزارهای بیم هنرمندانه عمل کرده است. 

همانطور که گفته شد ترانه حامد زمانی اشاره‌های بیشتر و صریح‌تری به اتفاقات سیاسی روز دارد اما در مقابل قره‌باغی ترانه‌ای خوانده است که برای همیشه مورد استفاده قرار بگیرد. تمایز دیگر دو ترانه به گروه سنی مخاطبان دو خواننده برمی‌گردد. ترانه حامد زمانی ضرباهنگ تندتر و سریع‌تری دارد و به‌همین خاطر نسل جوان را بیشتر جذب می‌کند. اما قره‌باغی ترانه‌اش را برای میانسالانی خوانده است که همسن خودش هستند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
ali007
ali007
٩٢/٠٨/٣٠
٠
٠
چرا اینقدر به امریکا گیر دادین این هفته!!!!!!!!!!!!!!!
پربازدیدتریـــن ها
تلگجیم

تلگجیم 536

٩٧/٠٣/٠٣
فتوچاپ

فتوچاپ 536

٩٧/٠٣/٠٣
داستان انتخاب سفرها و ایرانگردی‌های جواد قارایی، مستندساز

بیایید همه ایرانگرد باشیم!

٩٧/٠٣/٠٣
چهره هفته

کارلوس کی روش

٩٧/٠٣/٠٣
جانونی

ضرورت ایجاد رشته خرمالوژی و پختن زولبیای خانگی

٩٧/٠٣/٠٣
درباره فصل سوم «شهرزاد» که با پیچش داستانی در اپیزود چهاردهم، انتظار برای دو قسمت پایانی هیجان انگیزش را

فرضیه هایی برای پایان شهرزاد

٩٧/٠٣/٠٣
ساختنیجات

انگیزه مطالعه زیر یک نور نرم و یواش!

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

علیه نون دونی‌ها

٩٧/٠٣/٠٣
درباره لیگ ملت‌‎های والیبال و بازی‌های تیم ملی کشورمان در این رویدادها

باز هم لیگ جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه ساخت سری جدید و قدرتمند انیمیشن کاپیتان سوباسا، محبوب‌ترین شماره 10 دنیای فوتبال

بازگشت فوتبالیست ها

٩٧/٠٣/٠٣
به بهانه رمضان کریم، درباره نان نوشتیم و فرهنگی که این خوردنی محترم با خودش به مردم کشورمان سنجاق کرده اس

خدا نان داد

٩٧/٠٣/٠٣
پایان نامه

پیامکی از دیار فانی!

٩٧/٠٣/٠٣
جارچی

جارچی 536

٩٧/٠٣/٠٣
تا جام جهانی

پر حاشیه مانند فهرست بازیکنان حاضر در روسیه

٩٧/٠٣/٠٣
حکایت هفته

اندر احوالات مریدان و رفع فیلتر

٩٧/٠٣/٠٣
یادداشت

عصبانی کننده!

٩٧/٠٣/٠٣
توییتری ها

اعزام تیم ملی به جام جهانی

٩٧/٠٣/٠٣
شگرد

قابلیت‌های جدید استوری اینستاگرام

٩٧/٠٣/٠٣
گفت‌و‌گوی جیم با فرهاد سال افزون، پاسور تیم ملی والیبال

می رویم و نهایت زورمان را می زنیم

٩٧/٠٣/٠٣
نگاهی کوتاه به پیوند نان با آداب و رسوم شهرهای مختلف کشورمان

نان و ادب

٩٧/٠٣/٠٣