مقایسه دو ترانه ضد آمریکایی از دو نسل

مقایسه دو ترانه ضد آمریکایی از دو نسل

نویسنده : ملیحه جهانبخش

روز 11 آبان اجتماع بزرگی با عنوان «مرگ برآمریکا» برگزار شد که اتفاق مهم آن رونمایی از دو سرود ضدآمریکایی بود که یکی از آن‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت. اولین خواننده اسفندیار قره‌باغی خواننده پیشکسوت موسیقی کلاسیک بود که مردم او را با سرود به یادماندنی «آمریکا آمریکا ننگ به نیرنگ تو» به خاطر می‌آورند. حامد زمانی دومین نفری بود که به عنوان یک خواننده جوان و تازه نفس در این مراسم ترانه ضد آمریکایی‌اش را اجرا کرد. این دو نفر هر کدام دو نسل مختلف (قره باغی نسل اول انقلاب و زمانی نسل سوم) را نمایندگی می‌کردند. اجرای همزمان این دو ترانه فرصت مناسبی است که دو کار را کنار هم بگذاریم و شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان را بررسی کنیم.

در مقایسه دو ترانه اولین چیزی که جلب نظر می‌کند واژه‌های خاص هر اثر است. مهدی سیار در ترانه متعلق به زمانی از جمله «مرگ بر» به عنوان یک عنصر تکرار شونده استفاده کرده است. تقریبا تمام بخش‌های ترانه با همین جمله آغاز می‌شود. به جز آنجایی که می‌گوید: «زنده باد زندگی او، زنده باد زندگی من، تو، ما» شاعر در اینجا خواسته تقابلی بین وجه حماسی و لطیف سروده‌اش برقرار کند و نشان دهد یک هنرمند به همان اندازه که علیه زشتی‌ها می‌اندیشد به حفظ زیبایی‌ها نیز فکر می‌کند. تاکید بر ضمائر من، تو، او و ما نشان از دغدغه صلح‌طلبانه شاعر دارد که برای آرامش همه مردم جهان دعا می‌کند. 

حامد زمانی درباره این ترانه در یک برنامه تلویزیونی گفت: «ما با اتفاقات مشکل داریم، امیدواریم هیچ جای دنیا ظلم نبینیم... آمریکا یک استعاره است. اتفاقاتی در دنیا افتاده که مسببش آمریکاست. ما سعی کردیم با این ترانه دل‌ها را آرام کنیم.»

در مقابل در ترانه اسفندیار قره‌باغی 6 بار جمله «سازش نمی پذیریم» آمده است. در صدای خواننده اشاره‌ای به کشور آمریکا نمی‌شود، ولی در بخشی که صدای گروه همخوان شنیده می‌شود، آن‌ها آمریکا را خطاب قرار می‌دهند و می‌گویند: «آمریکا، آمریکا، آمریکای جهانخوار» جالب اینجاست که این قسمت با همان ملودی خاطره انگیز «آمریکا، آمریکا، ننگ به نیرنگ تو» خوانده می‌شود. 

تفاوت دیگر دو سروده مورد اشاره این است که در ترانه متعلق به حامد زمانی بیشتر به اتفاقات روز اشاره شده است. مثلا ترانه‌سرا از علیرضا و آرمیتا (فرزند دو تن از شهیدان هسته‌ای) نام آورده است. استفاده از ترکیباتی چون «قطع خنده‌های روشن علیرضا» نشان از تیزهوشی شاعر دارد که کلمه روشن را هم در معنای خودش به کار برده و هم اشاره‌ای به نام خانوادگی کودک این شهید بزرگوار داشته است. در سایر ترکیب‌های اضافی و وصفی هم خالق اثر با استفاده از اصطلاحاتی چون سفارت شنود، حقوق بی بشر و کشتزارهای بیم هنرمندانه عمل کرده است. 

همانطور که گفته شد ترانه حامد زمانی اشاره‌های بیشتر و صریح‌تری به اتفاقات سیاسی روز دارد اما در مقابل قره‌باغی ترانه‌ای خوانده است که برای همیشه مورد استفاده قرار بگیرد. تمایز دیگر دو ترانه به گروه سنی مخاطبان دو خواننده برمی‌گردد. ترانه حامد زمانی ضرباهنگ تندتر و سریع‌تری دارد و به‌همین خاطر نسل جوان را بیشتر جذب می‌کند. اما قره‌باغی ترانه‌اش را برای میانسالانی خوانده است که همسن خودش هستند.

نظرات کاربران
کد امنیتی
ali007
ali007
٩٢/٠٨/٣٠
٠
٠
چرا اینقدر به امریکا گیر دادین این هفته!!!!!!!!!!!!!!!
پربازدیدتریـــن ها
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨